V KO 107/23

Sąd Najwyższy2024-01-17
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
wznowienie postępowanianienależyta obsada sąduart. 439 k.p.k.KRSpowołanie sędziegoSąd Najwyższysąd apelacyjnysąd okręgowy

Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie, oddalając wniosek skazanego dotyczący rzekomej nienależytej obsady sądu w kontekście powołania sędziego.

Skazany J.M. złożył wniosek o wznowienie postępowania, sygnalizując wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w związku z powołaniem sędziego sądu apelacyjnego w trybie ustawy z 2017 r. Sąd Najwyższy, analizując wniosek, stwierdził, że wskazane przez skazanego okoliczności dotyczące procedury nominacyjnej sędziów sądów powszechnych nie prowadzą automatycznie do stwierdzenia nienależytej obsady sądu w rozumieniu k.p.k. Sąd odwołał się do uchwał Sądu Najwyższego, które rozróżniają sytuację sędziów sądów powszechnych od sędziów Sądu Najwyższego w tym zakresie.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek skazanego J.M. o wznowienie postępowania z urzędu, złożony na podstawie art. 9 § 2 k.p.k. Skazany sygnalizował wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., wskazując na wadliwość powołania sędziego X.Y. na urząd sędziego Sądu Apelacyjnego w Gdańsku przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej zgodnie z ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Skazany powołał się na orzecznictwo TSUE oraz uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, nie stwierdził podstaw do jego uwzględnienia. W uzasadnieniu wskazano, że sygnalizowana wadliwość procedury nominacyjnej dotyczy sędziów Sądu Najwyższego powołanych w trybie ustawy z 2017 r., a nie sędziów sądów powszechnych. Sąd odwołał się do uchwały składu połączonych izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. BSA I-4110-1/20) oraz uchwały 7 sędziów SN z dnia 2 czerwca 2022 r. (sygn. akt I KZP 2/22), które wyraźnie rozróżniają te sytuacje. Podkreślono, że poza wadliwą procedurą nominacyjną, skazany nie wskazał innych przesłanek świadczących o nienależytej obsadzie sądu lub braku jego bezstronności i niezawisłości. W związku z tym Sąd Najwyższy postanowił nie wszczynać postępowania o wznowienie z urzędu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wadliwość procedury nominacyjnej sędziów sądów powszechnych, wynikająca z udziału KRS ukształtowanej zgodnie z ustawą z 2017 r., nie prowadzi automatycznie do stwierdzenia nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Takie skutki dotyczą jedynie sędziów Sądu Najwyższego powołanych w tym trybie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na własnym orzecznictwie (uchwały BSA I-4110-1/20 i I KZP 2/22), które rozróżnia skutki wadliwej procedury nominacyjnej dla sędziów sądów powszechnych i sędziów Sądu Najwyższego. Stwierdzono, że dla sądów powszechnych taka wadliwość nie jest automatyczną przesłanką do stwierdzenia nienależytej obsady, chyba że zostaną wykazane inne okoliczności świadczące o braku bezstronności lub niezawisłości sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie stwierdzono podstaw do wszczęcia postępowania o wznowienie

Strona wygrywająca

Skarb Państwa / Sąd

Strony

NazwaTypRola
J. M.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przyczyna odwoławcza, w tym nienależyta obsada sądu.

k.p.k. art. 542 § 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 9 § 2

Kodeks postępowania karnego

Tryb składania wniosków przez skazanego sygnalizujących potrzebę wznowienia postępowania.

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa regulująca procedurę powoływania sędziów z udziałem KRS, której zgodność z prawem była kwestionowana.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwość procedury nominacyjnej sędziów sądów powszechnych, wynikająca z udziału KRS ukształtowanej zgodnie z ustawą z 2017 r., nie jest automatycznie bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Rozróżnienie skutków wadliwej procedury nominacyjnej dla sędziów sądów powszechnych i sędziów Sądu Najwyższego, zgodnie z uchwałami SN.

Odrzucone argumenty

Argument skazanego, że powołanie sędziego sądu apelacyjnego w trybie ustawy z 2017 r. automatycznie skutkuje nienależytą obsadą sądu i stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.

Godne uwagi sformułowania

sygnalizującym wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. nie stwierdzam podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu nie prowadzą automatycznie do stwierdzenia nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. nie dostrzegając że sygnalizowana wadliwość w procedurze nominacyjnej determinuje stwierdzenie uchybienia rangi bezwzględnej przyczyny odwoławczej jedynie w odniesieniu do sędziów Sądu Najwyższego powołanych w trybie ww. ustawy, nie zaś w stosunku do sędziów sądów powszechnych.

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w kontekście wadliwości procedury nominacyjnej sędziów sądów powszechnych oraz rozróżnienie sytuacji sędziów SN."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego związanego z reformą KRS i powoływaniem sędziów po 2017 r. Wymaga analizy kontekstu konkretnej nominacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kwestii ustrojowych związanych z praworządnością i niezależnością sądownictwa, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie społeczne i prawnicze.

Czy sędzia powołany po reformie KRS to wadliwy sędzia? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KO 107/23
ZARZĄDZENIE
Dnia 17 stycznia 2024 r.
Dnia 17 stycznia 2024 r. Sędzia SN Kazimierz Klugiewicz, po zapoznaniu się z pismem skazanego
J. M.
, sygnalizującym wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 18 sierpnia 2023 r., sygn. akt II AKa 227/23, utrzymującym w mocy wyrok łączny Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 7 kwietnia 2023 r., sygn. akt XIV K 175/22,
nie stwierdzam podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego wyżej postępowania (art. 542 § 3 k.p.k.).
UZASADNIENIE
Skazany J. M. pismem z dnia 5 listopada 2023 r. złożył wniosek w trybie art. 9 § 2 k.p.k., sygnalizując potrzebę wznowienia z urzędu postępowania zakończonego wyrokiem
Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 18 sierpnia 2023 r., sygn. akt II AKa 227/23, utrzymującym w mocy wyrok łączny Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 7 kwietnia 2023 r., sygn. akt XIV K 175/22,
z uwagi na  wystąpienie jednej z bezwzględnych przyczyn odwoławczych, określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Wskazał, że w sprawie, której dotyczy wniosek, w składzie Sądu drugiej instancji orzekał sędzia X.Y., powołany na urząd sędziego Sądu Apelacyjnego w Gdańsku przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym w trybie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3), co sprawia, że nie został on skutecznie powołany na ww. urząd. Na
poparcie swojej argumentacji powołał się na poglądy wyrażone w orzecznictwie TSUE oraz w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. BSA I-4110-1/20)
.
Inicjatywa skazanego nie może przynieść oczekiwanego przez niego rezultatu, albowiem wskazywane przez niego okoliczności, związane z powołaniem na stanowisko sędziego sądu powszechnego z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3), nie prowadzą automatycznie do stwierdzenia nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Skazany zdaje się błędnie interpretować powołane przez siebie judykaty, nie dostrzegając że sygnalizowana wadliwość w procedurze nominacyjnej determinuje stwierdzenie uchybienia rangi bezwzględnej przyczyny odwoławczej jedynie w odniesieniu do sędziów Sądu Najwyższego powołanych w trybie ww. ustawy, nie zaś w stosunku do sędziów sądów powszechnych. Takie rozróżnienie poczyniono wyraźnie w powołanej przez wnioskodawcę
uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (i potwierdzono wprost w
uchwale 7 sędziów SN z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22), gdzie stwierdzono „brak podstaw do przyjęcia
a priori
, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Taka sytuacja zachodzi jedynie
w stosunku do sędziów Sądu Najwyższego, którzy otrzymali nominacje w takich warunkach”. Na koniec należy podkreślić, że poza wskazaniem na wadliwą procedurę nominacyjną wnioskodawca nie wskazał innych przesłanek, które mogłyby prowadzić do konkluzji, że sąd orzekający w składzie z jego udziałem nie stanowi sądu bezstronnego i niezawisłego, a i również Sądowi Najwyższemu nie są znane tego rodzaju okoliczności.
Na powyższe zarządzenie zażalenie nie przysługuje
.
[J.J.]
[ał]]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI