Orzeczenie · 2022-02-23

II KO 96/21

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2022-02-23
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
tymczasowe aresztowanieśrodek zapobiegawczywznowienie postępowaniabezwzględna przyczyna odwoławczaSąd Najwyższykodeks postępowania karnegonieprawomocny wyrok

Sąd Najwyższy na posiedzeniu w dniu 23 lutego 2022 r. wznowił z urzędu postępowanie karne wobec M. L. S. oraz innych skazanych, w oparciu o art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., z powodu stwierdzenia bezwzględnej przyczyny odwoławczej. W konsekwencji uchylono wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania. W związku z tym Sąd Najwyższy rozważył zastosowanie środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania wobec M. L. S. na okres 3 miesięcy. Podstawą zastosowania środka zapobiegawczego było nieprawomocne skazanie na karę łączną 4 lat pozbawienia wolności i grzywny, co spełnia przesłankę ogólną z art. 249 § 1 k.p.k. oraz szczególną z art. 258 § 2 k.p.k., uzasadniając obawę utrudniania prawidłowego toku postępowania. Sąd nie stwierdził zaistnienia negatywnych przesłanek stosowania tymczasowego aresztowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Stosowanie tymczasowego aresztowania w przypadku wznowienia postępowania z urzędu z powodu bezwzględnej przyczyny odwoławczej, gdy spełnione są przesłanki z art. 249 § 1 i art. 258 § 2 k.p.k.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania z urzędu i zastosowania środka zapobiegawczego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy w przypadku wznowienia postępowania karnego z urzędu z powodu stwierdzenia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, możliwe jest zastosowanie środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania wobec skazanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, możliwe jest zastosowanie środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania, nawet jeśli wyrok został uchylony, pod warunkiem spełnienia przesłanek ogólnych i szczególnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 538 § 2 k.p.k. w zw. z art. 249 § 1 k.p.k., Sąd Najwyższy może zastosować środek zapobiegawczy w postępowaniu wznowieniowym. W przypadku M. L. S. spełnione zostały przesłanki ogólna (nieprawomocne skazanie) i szczególna (kara nie niższa niż 3 lata pozbawienia wolności), uzasadniające obawę utrudniania prawidłowego toku postępowania.

Czy nieprawomocne skazanie na karę pozbawienia wolności przekraczającą 3 lata, w połączeniu z uchyleniem wyroku odwoławczego, uzasadnia zastosowanie tymczasowego aresztowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, nieprawomocne skazanie na karę pozbawienia wolności w wymiarze przekraczającym 3 lata, zwłaszcza w kontekście nagłej zmiany sytuacji procesowej po uchyleniu wyroku, rodzi uzasadnione obawy co do prawidłowego toku postępowania i może stanowić podstawę do zastosowania tymczasowego aresztowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że obiektywnie wysokie zagrożenie surową karą może uzasadniać obawę utrudniania lub uniemożliwiania prawidłowego toku postępowania. W przypadku M. L. S., nieprawomocne skazanie na 4 lata pozbawienia wolności i uchylenie wyroku odwoławczego stworzyły taką sytuację.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zastosowanie środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania
Strona wygrywająca
Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
M. L. S.osoba_fizycznaoskarżony
T. M. S.osoba_fizycznaobrońca

Przepisy (16)

Główne

k.p.k. art. 545 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 538 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 249 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 258 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 258 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 294 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 270 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 65 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 13 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 542 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 435

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 257

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 259 § § 1-3

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spełnienie przesłanki ogólnej stosowania tymczasowego aresztowania (nieprawomocne skazanie). • Spełnienie przesłanki szczególnej stosowania tymczasowego aresztowania (kara nie niższa niż 3 lata pozbawienia wolności). • Uzasadniona obawa utrudniania lub uniemożliwiania prawidłowego toku postępowania w związku z nieprawomocnym skazaniem na wysoką karę i uchyleniem wyroku odwoławczego. • Brak zaistnienia negatywnych przesłanek stosowania tymczasowego aresztowania.

Godne uwagi sformułowania

w oparciu o art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. wznowił z urzędu wobec nich postępowanie karne • uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 20 lipca 2020 r., sygn. akt II AKa (…), wobec wszystkich skazanych i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w (…) do ponownego rozpoznania • Powyższa sytuacja determinuje konieczność rozważenia z urzędu potrzeby stosowania wobec M. L. S. środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania. • nieprawomocne skazanie na karę nie niższą niż 3 lata pozbawienia wolności, zgodnie z art. 258 § 2 k.p.k., stanowi samodzielną przesłankę stosowania tymczasowego aresztowania • to obiektywnie wysokie zagrożenie surową karą może uzasadniać obawę, iż oskarżony będzie utrudniał lub uniemożliwiał prawidłowy tok postępowania • nagła zmiana sytuacji procesowej powstała na skutek uchylenia wyroku Sądu odwoławczego rodzi uzasadnione obawy, że oskarżony może podejmować działania mające na celu destabilizację prawidłowego toku postępowania. • podstawę uchylenia wyroku Sądu odwoławczego stanowiło zaistnienie tzw. bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., a więc powód procesowy o charakterze formalnym. • Tym samym podstawą orzeczenia kasatoryjnego nie były żadne powody dotyczące ustaleń w przedmiocie sprawstwa i winy M. L. S.

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

przewodniczący

Barbara Skoczkowska

członek

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Stosowanie tymczasowego aresztowania w przypadku wznowienia postępowania z urzędu z powodu bezwzględnej przyczyny odwoławczej, gdy spełnione są przesłanki z art. 249 § 1 i art. 258 § 2 k.p.k."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania z urzędu i zastosowania środka zapobiegawczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak Sąd Najwyższy może ingerować w prawomocne orzeczenia i stosować środki zapobiegawcze w nietypowych sytuacjach procesowych, co jest interesujące dla prawników procesowych.

Sąd Najwyższy wstrząsa prawomocnym wyrokiem: tymczasowe aresztowanie po wznowieniu postępowania!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst