Orzeczenie · 2023-02-22

II KO 9/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2023-02-22
SNKarneinneŚrednianajwyższy
zadośćuczynienieniesłuszne ukaranieprzekazanie sprawydobro wymiaru sprawiedliwościbezstronność sąduautorytet sąduSąd NajwyższySąd Apelacyjny

Sąd Apelacyjny w Warszawie wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy o zadośćuczynienie za niesłuszne ukaranie innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadnienie wniosku opierało się na fakcie, że w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji Skarb Państwa był reprezentowany przez ówczesnego prezesa Sądu Okręgowego w Warszawie, który obecnie pełni funkcję prezesa Sądu Apelacyjnego, przed którym toczy się postępowanie odwoławcze. Sąd Apelacyjny uznał, że orzekanie przez sąd, którego prezes reprezentował jedną ze stron, może stwarzać wrażenie braku obiektywizmu. Sąd Najwyższy nie uwzględnił tego wniosku. Wskazał, że instytucja przekazania sprawy jest wyjątkiem od zasady właściwości miejscowej i powinna być stosowana tylko w szczególnych przypadkach. Podkreślono, że sędzia P. S. reprezentował interes Skarbu Państwa jako piastun organu, a nie jako osoba fizyczna. Sąd Najwyższy zaznaczył, że wątpliwości co do bezstronności sądu z powodu pełnionej funkcji prezesa sądu godzą w autorytet wymiaru sprawiedliwości. Wskazano również, że orzecznictwo podkreśla potrzebę unikania ulegania presji opinii publicznej i wątpliwości co do własnych kompetencji. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny powinien rozpoznać sprawę, dając przykład rzetelnego i bezstronnego postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie wniosków o przekazanie sprawy innemu sądowi, interpretacja pojęcia 'dobro wymiaru sprawiedliwości' w kontekście reprezentacji strony przez prezesa sądu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w sprawach karnych, choć argumentacja może być przenoszona na inne postępowania.

Zagadnienia prawne (1)

Czy reprezentowanie Skarbu Państwa przez prezesa sądu, w którym toczy się postępowanie odwoławcze, stanowi podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, reprezentowanie Skarbu Państwa przez prezesa sądu nie stanowi samoistnej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi, jeśli nie ma dowodów na ograniczenie swobody orzekania lub brak obiektywizmu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że reprezentacja Skarbu Państwa przez piastuna organu nie jest tożsama z reprezentacją osobistą i nie podważa automatycznie bezstronności sądu. Wskazano, że takie wątpliwości godzą w autorytet wymiaru sprawiedliwości, a sądy nie powinny ulegać presji lub wątpliwościom co do własnych kompetencji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wniosku nie uwzględnić

Strony

NazwaTypRola
P. K.osoba_fizycznawnioskodawca
Skarb Państwaorgan_państwowystrona

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja przekazania sprawy ma charakter wyjątku i wymaga szczególnych względów związanych z dobrem wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.p.k. art. 554 § § 2b

Kodeks postępowania karnego

Sędzia P. S. reprezentował w postępowaniu interes Skarbu Państwa, nie zaś własny.

k.p.c. art. 44 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wspomniany jako potencjalnie mający zastosowanie, choć wniosek się do niego nie odnosił.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Reprezentacja Skarbu Państwa przez prezesa sądu nie podważa obiektywizmu. • Wątpliwości co do bezstronności sądu godzą w autorytet wymiaru sprawiedliwości. • Sądy nie powinny ulegać presji opinii publicznej ani wątpliwościom co do własnych kompetencji.

Odrzucone argumenty

Prezes Sądu Apelacyjnego reprezentował Skarb Państwa w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, co może stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób w pełni obiektywny.

Godne uwagi sformułowania

z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości • godzi w zaufanie do sądów, stanowiące istoty element budujący autorytet wymiaru sprawiedliwości • autorytet i powaga wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sądy nie ulegały presji opinii publicznej, ani nie popadały w zwątpienie co do własnych kompetencji w zakresie przeprowadzenia rzetelnego procesu.

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o przekazanie sprawy innemu sądowi, interpretacja pojęcia 'dobro wymiaru sprawiedliwości' w kontekście reprezentacji strony przez prezesa sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w sprawach karnych, choć argumentacja może być przenoszona na inne postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z postrzeganiem bezstronności sądu i autorytetem wymiaru sprawiedliwości, co jest istotne dla prawników.

Czy prezes sądu może reprezentować stronę? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy sprawa powinna zmienić sąd.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst