II KO 9/22

Sąd Najwyższy2022-07-14
SNKarnewykonanie karŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaśrodek zabezpieczającyterapiaSąd NajwyższyKodeks postępowania karnegoKodeks karny wykonawczy

Sąd Najwyższy stwierdził brak możliwości wznowienia postępowania w sprawie środka zabezpieczającego w postaci terapii, uznając, że instytucja wznowienia postępowania nie ma zastosowania do tego typu orzeczeń.

Sąd Najwyższy rozpatrzył pismo skazanego P. C. sygnalizujące potrzebę wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem o zastosowaniu środka zabezpieczającego w postaci terapii. Sąd uznał, że instytucja wznowienia postępowania, uregulowana w Kodeksie postępowania karnego, dotyczy postępowań w przedmiocie odpowiedzialności karnej lub innych autonomicznych postępowań ubocznych, a nie postępowań w przedmiocie zastosowania środka zabezpieczającego. W związku z tym, stwierdzono brak możliwości wznowienia postępowania.

Sąd Najwyższy, rozpoznając pismo skazanego P. C. z dnia 28 stycznia 2022 r., które zawierało sygnalizację wznowienia z urzędu postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w [...] (sygn. akt II AKzw [...]) utrzymującym w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w W. (sygn. akt XV Ko [...]) o zastosowaniu wobec P. C. środka zabezpieczającego w postaci terapii po opuszczeniu zakładu karnego, stwierdził brak możliwości wznowienia postępowania. Sąd wskazał, że wznowienie postępowania z powodu uchybień określonych w art. 439 § 1 k.p.k. jest możliwe wyłącznie z urzędu, a strona może jedynie zasygnalizować potrzebę podjęcia takich czynności. Skazany podniósł zarzuty dotyczące bezwzględnych przyczyn odwoławczych z art. 439 § 1 pkt 5, 9 i 10 k.p.k. w zw. z innymi przepisami. Sąd Najwyższy wyjaśnił jednak, że przepisy dotyczące wznowienia postępowania obejmują postępowania sądowe w przedmiocie odpowiedzialności prawnej oskarżonego, odpowiedzialności odszkodowawczej z tytułu niesłusznego pozbawienia wolności oraz inne autonomiczne postępowania uboczne. Postanowienie o zastosowaniu środka zabezpieczającego nie należy do tej kategorii, gdyż może być uchylane lub zmieniane na wniosek uprawnionych podmiotów (art. 199b k.k.w.), a zatem instytucja wznowienia postępowania nie ma do niego zastosowania. W konsekwencji, Sąd Najwyższy wydał niezaskarżalne zarządzenie o braku możliwości wznowienia postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, instytucja wznowienia postępowania nie ma zastosowania do postępowania w przedmiocie orzeczenia środka zabezpieczającego.

Uzasadnienie

Postanowienie o zastosowaniu środka zabezpieczającego nie jest orzeczeniem, które może być wznowione w trybie rozdziału 56 k.p.k., ponieważ może być uchylane lub zmieniane na wniosek uprawnionych podmiotów, a tym samym nie należy do kategorii orzeczeń o charakterze ostatecznym w rozumieniu przepisów o wznowieniu postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

brak możliwości wznowienia postępowania

Strony

NazwaTypRola
P. C.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (5)

Główne

k.k.w. art. 199b

Kodeks karny wykonawczy

Przepis dotyczący możliwości uchylenia lub zmiany postanowienia o zastosowaniu środka zabezpieczającego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględne przyczyny odwoławcze, które mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania z urzędu.

k.p.k. art. 9 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Możliwość sygnalizowania przez stronę organowi procesowemu potrzeby podjęcia czynności z urzędu.

k.p.k. art. 17 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Okoliczności wyłączające ściganie, wskazane przez skazanego jako podstawa wznowienia.

k.k.w. art. 8 § § 2

Kodeks karny wykonawczy

Okoliczności dotyczące środków zabezpieczających, wskazane przez skazanego jako podstawa wznowienia.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argument skazanego o konieczności wznowienia postępowania w przedmiocie zastosowania środka zabezpieczającego w postaci terapii.

Godne uwagi sformułowania

stwierdzam brak możliwości wznowienia postępowania przepisy rozdziału 56 Kodeksu postępowania karnego, regulujące instytucję wznowienia postępowania, obejmują swym zakresem postępowania sądowe w przedmiocie procesu Postanowienie o zastosowaniu środka zabezpieczającego należy do kategorii orzeczeń sądowych, które mogą zostać uchylne bądź zmienione na wniosek uprawnionych podmiotów (art. 199b k.k.w.), stąd też nie należą do orzeczeń, o których mowa w rozdziale 56 Kodeksu postępowania karnego.

Skład orzekający

Marek Motuk

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu zastosowania instytucji wznowienia postępowania w Kodeksie postępowania karnego, w szczególności w odniesieniu do środków zabezpieczających."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości wznowienia postępowania w przedmiocie środka zabezpieczającego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie ma charakter proceduralny i dotyczy wąskiej kwestii prawnej związanej z wznowieniem postępowania w specyficznym kontekście środków zabezpieczających. Jest interesujące głównie dla prawników specjalizujących się w prawie karnym wykonawczym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II KO 9/22
ZARZĄDZENIE
Dnia 14 lipca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Motuk
W odpowiedzi na pismo skazanego P. C. z dnia 28 stycznia 2022 r., zawierające sygnalizację wznowienia z urzędu postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 18 października 2021 r., sygn. akt II AKzw […], utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 16 września 2021 r., sygn. akt XV Ko […], którym orzeczono wobec P. C. środek zabezpieczający w postaci terapii, po opuszczeniu zakładu karnego – stwierdzam brak możliwości wznowienia postępowania.
UZASADNIENIE
Wznowienie postępowania z powodu uchybień, o których mowa w art. 439 § 1 k.p.k., możliwe jest wyłącznie z urzędu (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2005 r., I KZP 5/05, OSNKW 2005, z. 5, poz. 48). Z tych względów strona – nie dysponując w tym zakresie własnym wnioskiem o wznowienie postępowania – może, w oparciu o treść art. 9 § 2 k.p.k., zasygnalizować organowi procesowemu potrzebę podjęcia czynności z urzędu.
Wobec powyższego, złożone przez P. C. pismo z dnia 28 stycznia 2022 r. należało potraktować jako inicjatywę opartą o treść art. 9 § 2 k.p.k. Skazany podniósł w niej, że wyżej wskazane postępowanie dotknięte jest bezwzględnymi przyczynami odwoławczymi z art. 439 § 1 pkt 5 k.p.k.
, „art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. w zw. z art. 15 § 1 k.k.w.”, „art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. w zw. z art. 8 § 2 pkt 2 k.k.w.”, „art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. w zw. z art. 8 § 2 pkt 5 k.k.w.”
.
Odnosząc się do stanowiska skazanego należy w pierwszej kolejności zauważyć, że
przepisy rozdziału 56 Kodeksu postępowania karnego, regulujące instytucję wznowienia postępowania, obejmują swym zakresem postępowania sądowe w przedmiocie procesu, a zatem dotyczące odpowiedzialności prawnej oskarżonego, w  tym dopuszczalności procedowania w tej materii, a także postępowania sądowe odnoszące się do odpowiedzialności odszkodowawczej z tytułu niesłusznego pozbawienia wolności, jak również te postępowania uboczne, które nie są związane z zasadniczym nurtem procesu, lecz mają charakter autonomiczny (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2010 r., V KO 47/10, OSNKW 2010, nr 8, poz. 73).
Tymczasem skazany w swoim wystąpieniu z dnia 28 stycznia 2022 r. zasygnalizował konieczność wznowienia postępowania w przedmiocie orzeczenia środka zabezpieczającego w postaci terapii – po opuszczeniu zakładu karnego.
Wyjaśnić należy, że przedmiotem postępowania wskazanego w rzeczonym piśmie nie jest odpowiedzialność karna, ani inna kwestia uboczna o charakterze autonomicznym. W postępowaniu tym nie wydano orzeczenia powodującego trwałe przekształcenie sytuacji prawnej osoby nim objętej. Postanowienie o zastosowaniu środka zabezpieczającego należy do kategorii orzeczeń sądowych, które mogą zostać uchylne bądź zmienione na wniosek uprawnionych podmiotów (art. 199b k.k.w.), stąd też nie należą do orzeczeń, o których mowa w rozdziale 56 Kodeksu postępowania karnego. Tym samym, instytucji wznowienia postępowania nie można w ogóle odnosić do postępowania w przedmiocie zastosowania środka zabezpieczającego (por. też postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2003 r., sygn. akt IV KZ 16/03, Lex nr 184697).
W tym stanie rzeczy należy stwierdzić brak możliwości wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w
[…]
z dnia 18 października 2021 r., sygn. akt II AKzw
[…]
, utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 16 września 2021 r., sygn. akt XV Ko
[…]
– do czego wystarczające jest wydanie niezaskarżalnego zarządzenia.
[as]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI