II KO 83/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Apelacyjnego o przekazanie sprawy dotyczącej wyłączenia sędziego innemu sądowi, uznając, że po zmianie organizacji pracy w sądzie odwoławczym problem ten został rozwiązany.
Sąd Apelacyjny w Warszawie złożył wniosek o przekazanie sprawy dotyczącej wyłączenia sędziego innemu sądowi, argumentując, że zmiana zakresu czynności sędziów w II Wydziale Karnym uniemożliwia rozpoznanie takich wniosków przez niezawisły i bezstronny sąd. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, wskazując, że po złożeniu wniosku nastąpiła kolejna zmiana organizacji pracy, przywracająca poprzedni podział czynności, co pozwala na rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Apelacyjnego w Warszawie o przekazanie sprawy dotyczącej wyłączenia sędziego P.M. innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Apelacyjny argumentował, że zmiana zakresu czynności sędziów w II Wydziale Karnym, polegająca na powierzeniu spraw o wyłączenie sędziego tylko części sędziów, narusza dobro wymiaru sprawiedliwości i uniemożliwia rozpoznanie sprawy przez niezawisły i bezstronny sąd. Sąd Najwyższy uznał jednak, że wniosek nie jest zasadny. Wskazał, że inicjatywa Sądu Apelacyjnego mieści się w ramach art. 37 k.p.k., ale dobro wymiaru sprawiedliwości nie wymaga przekazania sprawy. Kluczowe okazało się, że po złożeniu wniosku nastąpiła kolejna zmiana organizacji pracy w Sądzie Apelacyjnym, przywracająca poprzedni podział czynności, zgodnie z którym sprawy o wyłączenie sędziego mają być przydzielane wszystkim sędziom na zasadach ogólnych. W związku z tym, obawa rozpoznania wniosku przez sąd niespełniający wymogów konstytucyjnych i konwencji praw człowieka już nie zachodziła.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli po złożeniu wniosku o przekazanie sprawy nastąpiła kolejna zmiana organizacji pracy, przywracająca poprzedni stan prawny i umożliwiająca rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że mimo początkowych obaw Sądu Apelacyjnego co do możliwości rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego przez sąd właściwy z powodu zmian organizacyjnych, późniejsza korekta tych zmian przywróciła stan pozwalający na rozpoznanie sprawy zgodnie z prawem, co czyni wniosek o przekazanie sprawy niezasadnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
nie uwzględnić wniosku
Strona wygrywająca
Sąd Apelacyjny w Warszawie (wnioskodawca nie wygrał)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z.J. i inni | inne | oskarżeni |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Przez przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k. należy rozumieć nie tylko przekazanie całego postępowania, ale także przekazanie sprawy w określonej kwestii, w tym w przedmiocie rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego.
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada rozpoznania sprawy przez sąd właściwy.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 175 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
EKPCz art. 6 § 1
Europejska Konwencja Praw Człowieka
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej art. 47
Argumenty
Skuteczne argumenty
Po złożeniu wniosku o przekazanie sprawy nastąpiła zmiana organizacji pracy w Sądzie Apelacyjnym, przywracająca poprzedni podział czynności sędziów, co pozwala na rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy.
Odrzucone argumenty
Zmiana zakresu czynności sędziów w II Wydziale Karnym Sądu Apelacyjnego w Warszawie, polegająca na ograniczeniu kręgu sędziów rozpoznających wnioski o wyłączenie sędziego, narusza dobro wymiaru sprawiedliwości i uniemożliwia rozpoznanie sprawy przez niezawisły i bezstronny sąd.
Godne uwagi sformułowania
zagrożenia dobra wymiaru sprawiedliwości rozpoznawanie ich przez organ nieposiadający takich przymiotów nie sprzeciwia się dobro wymiaru sprawiedliwości nie zachodzi już przyjęta za podstawę wniosku o przekazanie sprawy obawa rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego P. M. przez sąd, który nie spełnia wymogów określonych w art. 175 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust.1 EKPCz i art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Skład orzekający
Barbara Skoczkowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 37 k.p.k. w kontekście przekazania sprawy dotyczącej wniosku o wyłączenie sędziego, a także znaczenie zmian organizacyjnych w sądach dla możliwości rozpoznania sprawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany organizacji pracy sądu i jej wpływu na rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z wyłączeniem sędziego i organizacją pracy sądu, co jest istotne dla praktyków prawa, choć nie zawiera elementów zaskakujących dla szerokiej publiczności.
“Sąd Najwyższy rozstrzyga: Czy zmiana w sądzie może zablokować sprawiedliwość?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN II KO 83/23 POSTANOWIENIE Dnia 12 września 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska w sprawie Z.J. i innych, oskarżonych o czyny z art. 258 § 1 k.k. i innych,, po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 12 września 2023 r. wniosku Sądu Apelacyjnego w Warszawie o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. a contrario postanowił: nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Do Sądu Najwyższego w dniu 5 lipca 2023 r. wpłynął wniosek Sądu Apelacyjnego w Warszawie o przekazanie sprawy w postaci wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Okręgowego w Warszawie P.M. delegowanego do Sądu Apelacyjnego w Warszawie od orzekania w sprawie II AKa 50/22 innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w związku ze zmianą zakresu czynności sędziów II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w Warszawie, polegającą na powierzeniu od dnia 16 czerwca 2023 r. w ramach sekcji zażaleniowo – wnioskowej tego Wydziału spraw AKo obejmujących wnioski i żądania wyłączenia sędziego sędziom tego Sądu: SSA P. S., SSA A.N. oraz SSO del. P.B., z jednoczesnym wyłączeniem od rozpoznawania takich wniosków i żądań pozostałych sędziów orzekających w tym Wydziale, doszło do zagrożenia dobra wymiaru sprawiedliwości. Takie ukształtowanie zakresu czynności sędziów orzekających w II Wydziale Karnym stanowi bowiem przeszkodę do rozpoznania tego rodzaju spraw przez niezawisły i bezstronny sąd i jest równoznaczne z rozpoznawaniem ich przez organ nieposiadający takich przymiotów. Zdaniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie doprowadziło to do sytuacji, w której Sąd Apelacyjny w Warszawie w II Wydziale Karnym nie może rozpoznać sprawy zainicjowanej żądaniem o wyłączenie sędziego jako sąd ustanowiony ustawą. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Apelacyjnego w Warszawie o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu nie jest zasadny, mimo uznania wagi podniesionych w postanowieniu Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2023 r. racji. W sprawie obecnie nie zachodzą okoliczności przemawiające za odstąpieniem od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) i przekazania jej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. Wprawdzie inicjatywa Sądu Apelacyjnego w Warszawie zmierzająca do przekazania wniosku o wyłączenie sędziego wyznaczonego do rozpoznania w postępowaniu odwoławczym sprawy oskarżonych innemu sądowi mieści się w ramach art. 37 k.p.k., gdyż przez przekazanie sprawy w tym trybie należy rozumieć nie tylko przekazanie całego postępowania w kwestii odpowiedzialności karnej określonej osoby, ale także przekazanie sprawy w określonej kwestii, w tym w przedmiocie rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego (por. uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2023 r., I KZP 22/22; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 2003 r, II KO 60/03), lecz rozpoznaniu tego wniosku przez sąd miejscowo właściwy, to jest Sąd Apelacyjny w Warszawie, nie sprzeciwia się dobro wymiaru sprawiedliwości. Zauważyć należy, że już po wystąpieniu przez Sąd Apelacyjny z przedmiotowym wnioskiem nastąpiła kolejna zmiana zakresu czynności sędziów orzekających w II Wydziale Karnym tego Sądu. Jak wynika z pisma Prezesa Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 21 lipca 2023 r., z wyciągu z protokołu nr […] z posiedzenia Kolegium Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 18 lipca 2023 r. oraz „informacji o podziale czynności oraz sposobie uczestniczenia w przydziale spraw w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie” (k. 14-37 akt SN II KO 86/23), przywrócono zakres czynności sędziów orzekających w II Wydziale Karnym obowiązujący przed dniem 16 czerwca 2023 r. W myśl zatem aktualnie wiążących regulacji, sprawy o wyłączenie sędziego mają być przydzielane do rozpoznania wszystkim sędziom na zasadach ogólnych. Z uwagi na to, że nie zachodzi już przyjęta za podstawę wniosku o przekazanie sprawy obawa rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego P. M. przez sąd, który nie spełnia wymogów określonych w art. 175 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust.1 EKPCz i art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie. [M.D.] [ms]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI