Orzeczenie · 2024-07-30

II KO 82/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-07-30
SNKarneprawo karne procesoweŚrednianajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższyprawo do obronywłaściwość sądudobro wymiaru sprawiedliwościkpkoskarżonykoszty podróży

Sąd Rejonowy w Garwolinie, w sprawie o sygn. akt II K 919/23, wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, wskazując Sąd Rejonowy w W. jako potencjalne miejsce rozpoznania. Głównym argumentem sądu wnioskującego była odległość ponad 520 km od miejsca zamieszkania oskarżonego do Sądu Rejonowego w Garwolinie, jego deklarowany brak środków na podróż oraz chęć osobistego udziału w rozprawie i złożenia wyjaśnień. Sąd Rejonowy uznał, że rozpoznanie sprawy w Garwolinie mogłoby naruszyć prawo oskarżonego do obrony, a także przemawiały za tym względy ekonomiki procesowej i słuszności, zwłaszcza w kontekście licznych pokrzywdzonych z różnych części Polski. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku. Podkreślił, że instytucja przekazania sprawy jest wyjątkowa i wymaga wykazania, że dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga. Stwierdził, że odległość i deklarowane trudności finansowe oskarżonego stanowią co najwyżej niedogodność, a nie przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia. Sąd Najwyższy zaznaczył, że sąd dysponuje instrumentami prawnymi do wyegzekwowania obowiązków oskarżonego lub procedowania bez jego udziału, a także do przesłuchania świadków na odległość. Argumenty dotyczące ekonomiki procesowej uznał za nieadekwatne do przesłanki z art. 37 § 1 k.p.k. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uznał, że wniosek sądu rejonowego był całkowicie pozbawiony podstaw.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy przekazania sprawy karnej innemu sądowi na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. w sytuacji, gdy oskarżony podnosi argumenty dotyczące odległości i kosztów podróży.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy w postępowaniu karnym, gdzie argumenty oskarżonego nie zostały uznane za wystarczające.

Zagadnienia prawne (1)

Czy trudności finansowe i duża odległość od sądu właściwego miejscowo uzasadniają przekazanie sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 § 1 k.p.k. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, deklarowane trudności finansowe i odległość od sądu właściwego miejscowo, które stanowią co najwyżej niedogodność, nie są wystarczającą przeszkodą do rozpoznania sprawy przez sąd właściwy i nie uzasadniają przekazania sprawy w trybie art. 37 § 1 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że instytucja przekazania sprawy jest wyjątkowa i wymaga wykazania, że dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga. Odległość i trudności finansowe oskarżonego nie stanowią przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia, a sąd dysponuje instrumentami prawnymi do procedowania bez udziału oskarżonego lub zapewnienia jego udziału w inny sposób. Argumenty dotyczące ekonomiki procesowej nie są wystarczające do zastosowania art. 37 § 1 k.p.k.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Nie uwzględnić wniosku
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy (wobec wniosku Sądu Rejonowego)

Strony

NazwaTypRola
S. S. K.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (10)

Główne

k.p.k. art. 37 § 1

Kodeks postępowania karnego

Instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości. Dobro wymiaru sprawiedliwości obejmuje m.in. sprawność postępowania i wydanie rozstrzygnięcia w rozsądnym terminie, a także usuwanie przeszkód utrudniających postępowanie, jak np. poważne trudności oskarżonego z odbywaniem dłuższych podróży.

Pomocnicze

k.p.k. art. 37 § 1

Kodeks postępowania karnego

Obowiązkiem sądu wnioskującego jest wykazanie okoliczności przemawiających za tym, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przełamania zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy.

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada rozpoznania sprawy przez sąd właściwy.

k.p.k. art. 375 § 1

Kodeks postępowania karnego

Gwarantuje oskarżonemu realizację przysługujących mu uprawnień procesowych.

k.p.k. art. 377 § 3

Kodeks postępowania karnego

Gwarantuje oskarżonemu realizację przysługujących mu uprawnień procesowych.

k.p.k. art. 377 § 4

Kodeks postępowania karnego

Gwarantuje oskarżonemu realizację przysługujących mu uprawnień procesowych.

k.p.k. art. 35

Kodeks postępowania karnego

Regulacje dotyczące właściwości sądu.

k.p.k. art. 38

Kodeks postępowania karnego

Regulacje dotyczące właściwości sądu.

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

Przestępstwo oszustwa.

k.p.k. art. 75

Kodeks postępowania karnego

Obowiązki oskarżonego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odległość od miejsca zamieszkania oskarżonego do sądu właściwego jest znaczna (ponad 520 km). • Oskarżony nie posiada środków na podróż do sądu. • Oskarżony chce uczestniczyć w rozprawie i złożyć wyjaśnienia. • Rozpoznanie sprawy w Garwolinie mogłoby ograniczyć prawo oskarżonego do obrony. • Względy ekonomiki procesowej i słuszności przemawiają za przekazaniem sprawy. • Postępowanie przygotowawcze wszczęto pierwotnie w okręgu innego sądu.

Odrzucone argumenty

Odległość i deklarowane trudności finansowe oskarżonego nie stanowią przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia. • Trudności finansowe oskarżonego co do zasady nie mogą być wystarczającą podstawą do zmiany właściwości sądu. • Sąd dysponuje instrumentami prawnymi do wyegzekwowania obowiązków oskarżonego lub procedowania bez jego udziału. • Możliwe jest wykorzystanie pomocy prawnej lub urządzeń technicznych do przesłuchania świadków na odległość. • Argumenty dotyczące ekonomiki procesowej nie są podstawą do przekazania sprawy w trybie art. 37 § 1 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości • instytucja ta ma charakter wyjątkowy • przeszkoda niemożliwa do przezwyciężenia • deklarowane trudności finansowe – notabene jakkolwiek niewykazane – co do zasady nie mogą być ocenione jako wystarczająca podstawa do delegacyjnej zmiany właściwości miejscowej sądu.

Skład orzekający

Marek Motuk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przekazania sprawy karnej innemu sądowi na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. w sytuacji, gdy oskarżony podnosi argumenty dotyczące odległości i kosztów podróży."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy w postępowaniu karnym, gdzie argumenty oskarżonego nie zostały uznane za wystarczające.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy procedury karnej i interpretacji przepisów o przekazaniu sprawy, co jest interesujące dla prawników procesualistów. Pokazuje, jakie argumenty są uznawane przez Sąd Najwyższy za niewystarczające do zmiany właściwości sądu.

Czy odległość i brak pieniędzy na podróż usprawiedliwiają zmianę sądu w sprawie karnej? Sąd Najwyższy odpowiada.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst