II KO 35/25

Sąd Najwyższy2025-03-26
SNKarnewykonanie karyŚrednianajwyższy
dozór elektronicznykara pozbawienia wolnościzażalenieprzekazanie sprawysąd najwyższysąd apelacyjnydobro wymiaru sprawiedliwości

Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy dotyczącej zażalenia na odmowę udzielenia zezwolenia na odbycie zastępczej kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego innemu sądowi, uznając brak podstaw do wyłączenia sądu właściwego.

Sąd Apelacyjny w Warszawie zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia M. S. na odmowę zezwolenia na odbycie zastępczej kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego innemu sądowi. Jako powód wskazano obawy o dobro wymiaru sprawiedliwości związane z podziałem czynności sędziów w sądzie apelacyjnym, sugerując arbitralność losowania spraw. Sąd Najwyższy odmówił przekazania, stwierdzając, że sam sposób przydziału spraw nie stanowi podstawy do wyłączenia sądu.

Sprawa dotyczyła zażalenia M. S. na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie odmawiające zezwolenia na odbycie zastępczej kary 126 dni pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego. Sąd Apelacyjny w Warszawie, rozpoznając to zażalenie, zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Jako uzasadnienie wskazano potrzebę ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości, powołując się na okoliczności mogące wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać pozory braku obiektywizmu. Sąd Apelacyjny argumentował, że odgórnie ustalony podział czynności sędziów pionu karnego, prowadzący do ograniczenia wykonywania czynności orzeczniczych przez wybranych sędziów w drodze losowania, może budzić wątpliwości co do obiektywności. Sąd Najwyższy, rozpatrując inicjatywę przekazania sprawy, odmówił jej uwzględnienia. Stwierdził, że możliwość skorzystania z właściwości z delegacji (art. 37 k.p.k.) jest ograniczona do sytuacji, gdy istnieją podstawy do twierdzenia o wątpliwościach co do bezstronności sądu właściwego. W ocenie Sądu Najwyższego, sam fakt sposobu przydziału spraw sędziom, nawet jeśli odbywa się w drodze losowania, nie stanowi wystarczającej przesłanki do wyłączenia sądu jako organu wymiaru sprawiedliwości, ani nie godzi w dobro wymiaru sprawiedliwości w rozumieniu art. 37 k.p.k.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sam sposób przydziału spraw sędziom, nawet jeśli oparty na losowaniu, nie stanowi wystarczającej przesłanki do przekazania sprawy innemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k., chyba że istnieją konkretne okoliczności wskazujące na wątpliwości co do bezstronności sądu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że art. 37 k.p.k. wymaga zaistnienia okoliczności mogących budzić wątpliwości co do bezstronności sądu w odbiorze powszechnym. Sam fakt losowania spraw i podziału czynności sędziów nie jest wystarczający do stwierdzenia, że dobro wymiaru sprawiedliwości jest zagrożone, jeśli nie wykazano konkretnych przesłanek wskazujących na brak obiektywizmu w danej sprawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmówić przekazania sprawy

Strony

NazwaTypRola
M. S.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (1)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Możliwość przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w razie zaistnienia okoliczności mogących wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny, dla dobra wymiaru sprawiedliwości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sposób przydziału spraw sędziom w sądzie nie stanowi podstawy do wyłączenia sądu, jeśli nie ma dowodów na brak obiektywizmu.

Odrzucone argumenty

Podział czynności sędziów i losowanie spraw w sądzie apelacyjnym stwarzały wątpliwości co do obiektywizmu i godziły w dobro wymiaru sprawiedliwości.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości okoliczności mogące wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny nie wykazano przesłanek uzasadniających stwierdzenie, że w tej konkretnej sprawie [...] procedowanie Sądu Apelacyjnego w Warszawie miałoby godzić w dobro wymiaru sprawiedliwości Rzecz w tym, że przyczyn do wyłączenia sądu jako organu wymiaru sprawiedliwości właściwego do rozpatrzenia przedmiotowego zażalenia nie definiował sam fakt przydziału spraw sędziom.

Skład orzekający

Michał Laskowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przekazania sprawy innemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k., zwłaszcza w kontekście organizacji pracy sądu i losowania spraw."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, gdzie sąd sam inicjuje przekazanie sprawy. Nie rozstrzyga merytorycznie zażalenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z organizacją pracy sądu i możliwością wyłączenia sądu, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II KO 35/25
POSTANOWIENIE
Dnia 26 marca 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Michał Laskowski
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron
w dniu 26 marca 2025 r.,
w sprawie
M. S.,
dot. zażalenia na odmowę udzielenia zezwolenia na odbycie zastępczej kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego,
inicjatywy przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu
wyrażonej w postanowieniu Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z dnia 20 lutego 2025 r., sygn. akt II AKzw 54/25,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
odmówić przekazania sprawy.
UZASADNIENIE
Do referatu pana sędziego Sądu Apelacyjnego w Warszawie X. Y. wpłynęła sprawa z zażalenia M. S. na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z 24 października 2024 r. o odmowie udzielenia zezwolenia na odbycie zastępczej kary 126 dni pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego.   Postanowieniem z 20 lutego 2025 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu Sądowi równorzędnemu w zakresie rozpoznania tego zażalenia wskazując, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga zmiany właściwości miejscowej, albowiem w sprawie ujawniły się okoliczności mogące wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny. Należy do nich odgórnie ustalony podział czynności sędziom pionu karnego Sądu występującego prowadzący do ograniczenia wykonywania czynności orzeczniczych przez to, że w losowaniu spraw m.in. AKzw bierze udział tylko grupa wybranych sędziów, co oznacza, że o konkretnym składzie sądu nie decyduje ustawa a arbitralnie ukształtowane losowanie. Zdaniem Sądu właściwego miejscowo taka tendencja nie służy dobru wymiaru sprawiedliwości, a tym samym uzasadnia wyjęcie sprawy spod jego kompetencji.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Inicjatywa Sądu terytorialnie właściwego nie zasługiwała na uwzględnienie.
Możliwość skorzystania z tak zwanej właściwości z delegacji określonej w art. 37 k.p.k. możliwa jest tylko w razie zaistnienia okoliczności dających podstawę do twierdzenia, że w odbiorze powszechnym powstaną wątpliwości, co do zdolności sądu właściwego do rozpoznania konkretnej sprawy w sposób bezstronny. Do tego kręgu nie należała sprawa M. S., albowiem nie wykazano przesłanek uzasadniających stwierdzenie, że w tej konkretnej sprawie, w której postanowieniem z 29 stycznia 2025 r. odmówiono wyłączenia sędziego referenta, procedowanie Sądu Apelacyjnego w Warszawie miałoby godzić w dobro wymiaru sprawiedliwości. Rzecz w tym, że przyczyn do wyłączenia sądu jako organu wymiaru sprawiedliwości właściwego do rozpatrzenia przedmiotowego zażalenia nie definiował sam fakt przydziału spraw sędziom. Argument, że jest on przeprowadzany według z góry ustalonych kategorii spraw i zakłada, że ten sam sąd miałby powodować niedopuszczalność orzekania w innych sprawach przez urzędującego w nim sędziego, nie może prowadzić do uznania, że w sprawie nr II AKzw 54/25 spełnione zostały przesłanki przekazania sprawy innemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k.
Uwzględniając całokształt przeprowadzonych wyżej rozważań, postanowiono jak na wstępie.
[J.J.]
[r.g.]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI