III KO 10/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy przekazał sprawę karną z Sądu Okręgowego w B. do Sądu Okręgowego w P. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy córka ofiary jest sędzią w sądzie orzekającym.
Sąd Okręgowy w B. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej dotyczącej zbrodni z art. 148 § 2 pkt 2 k.k. w zw. z art. 280 § 2 k.k. z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Powodem była sytuacja, w której córka ofiary, B. P., jest sędzią Sądu Okręgowego w B. i zgłosiła zamiar wystąpienia w charakterze oskarżycielki posiłkowej. Sąd Najwyższy uznał, że taka sytuacja może budzić w odbiorze społecznym wątpliwości co do obiektywizmu sądu, dlatego przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w P.
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał wniosek Sądu Okręgowego w B. o przekazanie sprawy karnej dotyczącej oskarżonego K. D. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Okręgowy w B. uzasadnił swój wniosek względami na dobro wymiaru sprawiedliwości, wskazując na fakt, że ofiara przestępstwa, B. P., jest matką I. P., która jest sędzią Sądu Okręgowego w B. i zgłosiła zamiar wystąpienia w charakterze oskarżycielki posiłkowej. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, podkreślając, że przekazanie sprawy jest możliwe, gdy istnieją realne okoliczności mogące stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. W tej sytuacji, rozpoznanie sprawy przez Sąd Okręgowy w B. mogłoby, zwłaszcza w odbiorze społecznym, wywołać przekonanie o nieobiektywnym działaniu sądu. Sąd Najwyższy uznał, że potrzeba kształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywizmie sądów i bezstronności mieści się w pojęciu dobra wymiaru sprawiedliwości. W związku z tym, aby zapewnić optymalne warunki orzekania i wykluczyć potencjalne spekulacje o wpływie pozamerytorycznych okoliczności na treść rozstrzygnięcia, sprawę przekazano do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w P.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, taka sytuacja uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że rozpoznanie sprawy przez sąd, w którym orzeka sędzia będący jednocześnie córką ofiary i zgłaszający zamiar wystąpienia w charakterze oskarżyciela posiłkowego, może budzić w odbiorze społecznym wątpliwości co do obiektywizmu sądu. W celu zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości, kształtowania przekonania o obiektywizmie i bezstronności sądów, a także wykluczenia spekulacji o wpływie pozamerytorycznych okoliczności, sprawę należy przekazać innemu sądowi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. D. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| B. P. | osoba_fizyczna | ofiara |
| I. P. | osoba_fizyczna | oskarżyciel posiłkowy (zgłoszony zamiar) |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Instytucja przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu może nastąpić tylko wtedy, gdy realnie występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. W pojęcie dobra wymiaru sprawiedliwości mieści się również potrzeba kształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywizmie sądów i bezstronności.
Pomocnicze
k.k. art. 148 § § 2 pkt 2
Kodeks karny
k.k. art. 280 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sytuacja, w której córka ofiary jest sędzią w sądzie orzekającym, może budzić wątpliwości co do obiektywizmu sądu w odbiorze społecznym. Konieczność zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości i kształtowania przekonania o bezstronności sądów. Potrzeba wykluczenia spekulacji o wpływie pozamerytorycznych okoliczności na rozstrzygnięcie.
Godne uwagi sformułowania
przemawia za tym wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości mogłoby, przede wszystkim w odbiorze społecznym, wywołać przekonanie o nieobiektywnym działaniu tego organu w kategoriach dobra wymiaru sprawiedliwości, jako warunku przekazania sprawy w trybie art. 37 k.p.k., mieści się również potrzeba kształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywizmie sądów i bezstronności w rozpoznaniu każdej sprawy prawidłowość orzekania nie będzie wzbudzała, także w społecznym odczuciu, wątpliwości i zastrzeżeń, co do bezstronności procedowania i rozstrzygania w danej sprawie
Skład orzekający
Andrzej Stępka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy karnej innemu sądowi ze względu na potencjalny konflikt interesów sędziego i dobro wymiaru sprawiedliwości, zwłaszcza w kontekście odbioru społecznego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sędzia jest jednocześnie bliskim krewnym ofiary i zgłasza zamiar udziału w postępowaniu jako strona.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważny jest nie tylko obiektywizm sądu, ale także jego postrzeganie przez społeczeństwo, szczególnie w kontekście osobistych powiązań sędziów ze stronami postępowania.
“Czy sędzia może sądzić sprawę, w której ofiarą jest jej matka? Sąd Najwyższy reaguje.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt III KO 10/20 POSTANOWIENIE Dnia 27 lutego 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 27 lutego 2020 r. w sprawie K. D. oskarżonego o zbrodnię z art. 148 § 2 pkt 2 k.k. w zw. z art. 280 § 2 k.k. wniosku Sądu Okręgowego w B. z dnia 31 stycznia 2020 r., o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. , p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w P.. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2020 r., sygn. akt III K (…), Sąd Okręgowy w B. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu podnosząc, że przemawia za tym wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości. Wskazał Sąd, że w przedmiotowej sprawie K. D. jest oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 148 § 2 pkt 2 k.k. w zw. z art. 280 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., w wyniku którego śmierć poniosła B. P. , której córką jest I. P. – sędzia Sądu Okręgowego w B. , zgłaszająca zamiar wystąpienia w tym postępowaniu w charakterze oskarżycielki posiłkowej. W przekonaniu wnioskującego Sądu, sytuacja ta i towarzyszące jej emocje, ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości przemawiają za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Okręgowego w B. zasługuje na uwzględnienie. Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. może nastąpić tylko wtedy, gdy realnie występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. W zaistniałej sytuacji, rozpoznanie przedmiotowej sprawy w zakresie odpowiedzialności karnej oskarżonego co do zarzucanej mu zbrodni przez Sąd miejscowo właściwy mogłoby, przede wszystkim w odbiorze społecznym, wywołać przekonanie o nieobiektywnym działaniu tego organu. W kategoriach dobra wymiaru sprawiedliwości, jako warunku przekazania sprawy w trybie art. 37 k.p.k., mieści się również potrzeba kształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywizmie sądów i bezstronności w rozpoznaniu każdej sprawy. W realiach niniejszej sprawy niewątpliwie występują podstawy do zastosowania powyższej regulacji tak dla zapewnienia optymalnych warunków orzekania, jak i dla wykluczenia potencjalnych spekulacji, że to pozamerytoryczne okoliczności mogłyby wywrzeć wpływ na treść rozstrzygnięcia o zasadności bądź niezasadności aktu oskarżenia. Prowadzenie przedmiotowego postępowania przez Sąd Okręgowy w B. w sytuacji, gdy sędzia tego Sądu uzyskał status pokrzywdzonego i działa w charakterze oskarżyciela posiłkowego, może w opinii społecznej wzbudzić wprawdzie bez wątpienia mylne, ale ze wszech miar realne przekonanie, o rozpoznaniu sprawy w sposób nieobiektywny. Obliguje to do sięgnięcia po wyjątkową instytucję, o jakiej mowa w art. 37 k.p.k., skoro postępowanie powinno toczyć się w warunkach, w których prawidłowość orzekania nie będzie wzbudzała, także w społecznym odczuciu, wątpliwości i zastrzeżeń, co do bezstronności procedowania i rozstrzygania w danej sprawie (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 8 kwietnia 2010 r., IV KO 36/10, OSNwSK 2010, Nr 1, poz. 715; z dnia 7 października 2004 r., V KO 58/04, LEX nr 186473). Implikacją tego stanowiska było przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w P..
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI