II KO 30/25

Sąd Najwyższy2025-03-27
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
sąd najwyższysąd apelacyjnysąd okręgowyprzekazanie sprawydobro wymiaru sprawiedliwościorganizacja pracy sąduwłaściwość sąduzażalenie

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Apelacyjnego o przekazanie sprawy innemu sądowi, uznając, że problemy organizacyjne nie stanowią wystarczającej podstawy do naruszenia zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy.

Sąd Apelacyjny w Warszawie wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości wynikające z faktu, że decyzje o przydzielaniu spraw podejmuje Prezes Sądu, a nie jego poprzednik. Sąd Najwyższy uznał wniosek za niezasadny, podkreślając wyjątkowy charakter instytucji przekazania sprawy i wskazując, że problemy organizacyjne nie mogą stanowić podstawy do odstąpienia od zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy.

Sąd Apelacyjny w Warszawie zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, argumentując, że dobro wymiaru sprawiedliwości jest zagrożone. Powodem miały być wątpliwości dotyczące sposobu przydzielania spraw w Sądzie Apelacyjnym, gdzie decyzje te podejmował aktualny Prezes Sądu, a nie jego poprzednik. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek i postanowił go nie uwzględnić. W uzasadnieniu wskazano, że instytucja przekazania sprawy innemu sądowi ma charakter wyjątkowy i powinna być stosowana tylko w szczególnych przypadkach, gdy zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości jest realne. Problemy techniczne i organizacyjne, takie jak sposób wyznaczania składu sądu, nie mogą stanowić podstawy do przekazania sprawy, gdyż powinny być rozwiązywane na poziomie organizacji pracy sądu. Sąd Najwyższy podkreślił, że nie ma podstaw do uznania, iż cały Sąd Apelacyjny znalazł się w sytuacji budzącej wątpliwości co do bezstronności wszystkich sędziów, co mogłoby uzasadniać przekazanie sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, problemy organizacyjne i techniczne sądu nie mogą stanowić podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdyż powinny być rozwiązywane w ramach organizacji pracy sądu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił wyjątkowy charakter instytucji przekazania sprawy i wskazał, że jej stosowanie jest dopuszczalne tylko w szczególnych przypadkach, gdy zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości jest realne. Problemy organizacyjne nie spełniają tego kryterium i powinny być rozwiązywane przez Prezesa Sądu lub Ministra Sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strona wygrywająca

Sąd Apelacyjny w Warszawie (wniosek odrzucony)

Strony

NazwaTypRola
D.P.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37 § §1

Kodeks postępowania karnego

Instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania realnego zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § §1

Kodeks postępowania karnego

Wymóg należycie obsadzonego sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Problemy organizacyjne sądu nie stanowią wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi. Instytucja przekazania sprawy ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania realnego zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości.

Odrzucone argumenty

Zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości wynikające z sposobu przydzielania spraw przez Prezesa Sądu Apelacyjnego.

Godne uwagi sformułowania

zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości wyjątkowy charakter instytucji problemy techniczne i organizacyjne należycie obsadzonego sądu

Skład orzekający

Małgorzata Gierszon

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 37 k.p.k. i odróżnienie problemów organizacyjnych od realnego zagrożenia dla wymiaru sprawiedliwości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak Sąd Najwyższy podchodzi do wniosków o przekazanie sprawy, podkreślając znaczenie organizacji pracy sądu i odróżniając ją od realnych zagrożeń dla wymiaru sprawiedliwości.

Problemy z przydzielaniem spraw w sądzie? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy można prosić o pomoc.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II KO 30/25
POSTANOWIENIE
Dnia 27 marca 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Gierszon
w sprawie
D.P.
w przedmiocie rozpoznania zażalenia
na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 5 listopada 2024 r., IX Ko 140/24,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 27 marca 2025 r.
wniosku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2025 r.
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37§1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 20 lutego 2025 r., II AKZ 1151/24, na podstawie art. 37§1 k.p.k. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości innemu sądowi równorzędnemu do rozpoznania zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 5 listopada 2024 r., IX Ko 140/24, w sprawie
D.P.
Wniosek został uzasadniony tym, że orzekający – sędzia SA X. Y. – dostrzega zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości w tym, że decyzje o przydzielaniu spraw w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie, zgodnie z obowiązującym aktualnie podziałem czynności, podejmuje osoba będąca Prezesem tego Sądu, a nie jej poprzednik odwołany z tego stanowiska.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek jest niezasadny.
Uzasadnienie wydanego w tym przedmiocie postanowienia nie zawiera przekonujących argumentów mogących świadczyć o tym, że pozostawienie niniejszej sprawy we właściwości sądu powołanego ustawowo do jej rozpoznania, mogłoby stanowić zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości, będącego wyłącznym kryterium przekazania sprawy – na podstawie art. 37 k.p.k. – innemu sądowi równorzędnemu. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie wskazywano na wyjątkowy charakter instytucji uregulowanej w wymienionym przepisie, podkreślając, że zbyt szerokie jej stosowanie może spowodować skutki wręcz sprzeczne z
ratio legis
powołanego przepisu, osłabiając poczucie zaufania nie tylko do konkretnego sądu, lecz również do całego wymiaru sprawiedliwości (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 sierpnia 2000 r., II KO 156/00, Prok. i Pr. 2001, nr 1, poz. 9). Tylko więc w szczególnych wypadkach, gdy zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości jest realne, uznać można, że istnieją istotne racje przemawiające za odstąpieniem od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, również w znaczeniu miejscowym.
Takiej okoliczności nie mogą stanowić problemy techniczne i organizacyjne istniejące po stronie sądu właściwego do rozpoznania sprawy. Powyższe stanowisko Sąd Najwyższy prezentuje stabilnie od dziesięcioleci. Takim problemem organizacyjnym leżącym po stronie sądu jest wyznaczenie takiego składu, który spełniałby wymóg należycie obsadzonego sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Powyższe jednak nie jest w stanie wywołać żadnych skutków w przestrzeni zakreślonej przez normę art. 37 k.p.k. Jest to bowiem kwestia, która winna zostać rozwiązana na poziomie właściwej organizacji pracy w danym sądzie, będąca w kompetencji Prezesa tego Sądu i Ministra Sprawiedliwości (zob. również postanowienie SN z dnia 5 marca 2025 r., II KO 31/25).
Brak jakichkolwiek podstaw do uznawania, że cały Sąd Apelacyjny w Warszawie znalazł się w sytuacji, która nakazywałaby przyjęcie, że istnieją wątpliwości co do bezstronności wszystkich sędziów orzekających w tym Sądzie, a więc że dbałość o dobro wymiaru sprawiedliwości nakazuje przekazanie tej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.
Uwzględniając powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
[WB]
[r.g.]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI