Orzeczenie · 2026-06-10

II KO 64/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-06-10
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższybezstronność sąduodmowa wszczęcia śledztwazażaleniekpksędziowieprokuratorzy

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał sprawę z zażalenia M.M. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Janowie Lubelskim z dnia 13 marca 2026 r. o odmowie wszczęcia śledztwa. Śledztwo miało dotyczyć przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez sędziów, prokuratorów, funkcjonariuszy Policji, geodetę i notariusza podczas postępowań prowadzonych w różnych sądach i prokuraturach, w tym w Sądzie Okręgowym w Zamościu i Sądzie Rejonowym w Tomaszowie Lubelskim. Prokurator odmówił wszczęcia śledztwa, stwierdzając, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego. M.M. zaskarżył to postanowienie. Sąd Okręgowy w Zamościu, uznając, że decyzja procesowa dotyczy sędziów tego sądu, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, aby zapewnić bezstronność. Sąd Najwyższy uznał wystąpienie Sądu Okręgowego za zasadne, podkreślając wyjątkowy charakter art. 37 k.p.k. i możliwość przekazania sprawy, gdy występują okoliczności mogące stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Wskazano, że rozpoznanie zażalenia przez Sąd Okręgowy w Zamościu mogłoby prowadzić do wątpliwości co do jego bezstronności, zwłaszcza w kontekście zarzutów stawianych sędziom tego sądu. W związku z tym Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Tarnobrzegu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja i stosowanie art. 37 k.p.k. w kontekście wątpliwości co do bezstronności sądu miejscowo właściwego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zarzuty dotyczą sędziów sądu, który miałby rozpoznać sprawę.

Zagadnienia prawne (1)

Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na wątpliwości co do bezstronności sądu miejscowo właściwego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że rozpoznanie zażalenia przez Sąd Okręgowy w Zamościu, którego sędziowie byli objęci zarzutami, mogłoby naruszyć zasadę bezstronności i dobro wymiaru sprawiedliwości. Wzgląd na zapewnienie obiektywnego rozpoznania sprawy uzasadnia przekazanie jej innemu sądowi.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu

Strony

NazwaTypRola
M.M.osoba_fizycznaskarżący
Prokuratura Rejonowa w Janowie Lubelskimorgan_państwowyorgan prowadzący postępowanie
Sąd Okręgowy w Zamościuorgan_państwowysąd występujący o przekazanie

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 37 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis dopuszcza możliwość odstąpienia od zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, w tym gdy występują okoliczności mogące stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie.

Pomocnicze

k.k. art. 231 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 271 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 12 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 258 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 17 § § 1

Kodeks postępowania karnego

pkt 2 - stwierdzenie, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wzgląd na zagwarantowanie bezstronności sądu rozpoznającego sprawę uzasadnia wystąpienie do Sądu Najwyższego o jej przekazanie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy decyzja procesowa dotyczy sędziów tego sądu. • Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy, gdy pozostawienie jej w kognicji sądu miejscowo właściwego mogłoby prowadzić do wątpliwości co do jego zdolności do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy.

Godne uwagi sformułowania

wzgląd na zagwarantowanie bezstronności sądu • dobro wymiaru sprawiedliwości • uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy • doznałoby uszczerbku dobro wymiaru sprawiedliwości

Skład orzekający

Zbigniew Puszkarski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 37 k.p.k. w kontekście wątpliwości co do bezstronności sądu miejscowo właściwego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zarzuty dotyczą sędziów sądu, który miałby rozpoznać sprawę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy potencjalnych przestępstw urzędników państwowych i wątpliwości co do bezstronności sądu, co jest interesujące z perspektywy wymiaru sprawiedliwości i praw obywatelskich.

Czy sędziowie mogą być podejrzani o przestępstwo w sprawach, które sami prowadzą? Sąd Najwyższy rozstrzyga o bezstronności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst