II KO 64/25

Sąd Najwyższy2025-04-30
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
przekazanie sprawydobro wymiaru sprawiedliwościsąd najwyższyumorzenie dochodzeniakradzież materiałów eksploatacyjnychsąd rejonowyobiektywizmwłaściwość sądu

Sąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą umorzonego dochodzenia w sprawie kradzieży materiałów eksploatacyjnych do drukarek z Sądu Rejonowego w Zwoleniu innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Zwoleniu o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sprawa dotyczyła umorzonego przez prokuratora dochodzenia w sprawie kradzieży materiałów eksploatacyjnych z Sądu Rejonowego w Zwoleniu, a podejrzewano o to pracowników tego sądu. Sąd Najwyższy uznał, że ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, aby uniknąć wątpliwości co do obiektywizmu, sprawę należy przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Skarżysku-Kamiennej.

Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek Sądu Rejonowego w Zwoleniu, postanowił przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek ten wynikał z faktu, że prokurator umorzył dochodzenie w sprawie kradzieży materiałów eksploatacyjnych (tonerów i bębnów) o wartości 10 200 zł z Sądu Rejonowego w Zwoleniu, stwierdzając brak znamion czynu zabronionego. Zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa złożyli Dyrektor Sądu Okręgowego w Radomiu oraz Prezes Sądu Rejonowego w Zwoleniu, a podejrzewano o to nieustalonych pracowników Sądu Rejonowego w Zwoleniu. Pełnomocnik pokrzywdzonej firmy złożył zażalenie i jednocześnie postulował przekazanie sprawy innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Rejonowy w Zwoleniu, podzielając te obawy, wystąpił do Sądu Najwyższego o rozważenie przekazania sprawy, wskazując, że jej rozpoznanie przez sąd, którego pracownicy są podejrzewani, może budzić wątpliwości co do obiektywizmu. Sąd Najwyższy uznał argumentację za przekonującą, podkreślając, że okoliczności sprawy mogłyby wpływać na swobodę orzekania i wywoływać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania. W związku z tym, sprawę przekazano do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Skarżysku-Kamiennej, położonemu poza okręgiem Sądu Okręgowego w Radomiu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy okoliczności mogą wpływać na swobodę orzekania lub wywoływać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że fakt złożenia zawiadomienia przez Prezesa Sądu Rejonowego i Dyrektora Sądu Okręgowego, a także podejrzenie popełnienia czynu przez pracowników Sądu Rejonowego w Zwoleniu, może wpływać na swobodę orzekania tego sądu i budzić wątpliwości co do obiektywizmu. Dlatego wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu

Strony

NazwaTypRola
B. Polska s.c.spółkareprezentant
prokurator Prokuratury Rejonowej w Lipskuorgan_państwowyorgan prowadzący dochodzenie
Sąd Rejonowy w Zwoleniuinstytucjawnioskodawca
nieustalony pracownik lub nieustaleni pracownicy Sądu Rejonowego w Zwoleniuinnepodejrzany
inne osobyinnepodejrzany
Dyrektor Sądu Okręgowego w Radomiuinstytucjazawiadamiający

Przepisy (9)

Główne

k.p.k. art. 37 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu może być stosowana wyjątkowo, jako odstępstwo od zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, gdy przemawia za tym wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa umorzenia dochodzenia z uwagi na stwierdzenie, iż czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego.

k.p.k. art. 305 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa umorzenia dochodzenia.

k.p.k. art. 322 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa umorzenia dochodzenia.

k.p.k. art. 325a

Kodeks postępowania karnego

Podstawa umorzenia dochodzenia.

k.k. art. 278 § § 1

Kodeks karny

Przestępstwo zaboru w celu przywłaszczenia.

k.k. art. 12 § § 1

Kodeks karny

Czyn ciągły.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucyjna zasada rozpoznania sprawy przez sąd właściwy.

k.p.k. art. 9 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do postulowania przez stronę przekazania sprawy innemu sądowi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okoliczność, że zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa złożyli Prezes Sądu Rejonowego w Zwoleniu i Dyrektor Sądu Okręgowego w Radomiu, a sugerowanym sprawcą była osoba zatrudniona w Sądzie Rejonowym w Zwoleniu, mogłaby wpływać na swobodę orzekania tego właśnie Sądu. Pozostawienie sprawy w kognicji sądu miejscowo właściwego mogłoby wywołać przekonanie strony skarżącej oraz innych osób o braku warunków do jej obiektywnego rozpoznania.

Godne uwagi sformułowania

względ na dobro wymiaru sprawiedliwości wpływać na swobodę orzekania wywoływać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania

Skład orzekający

Zbigniew Puszkarski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy istnieje potencjalny konflikt interesów lub wątpliwości co do obiektywizmu sądu miejscowo właściwego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sprawa dotyczy bezpośrednio sądu lub jego pracowników, a zawiadomienie złożyły osoby związane z wymiarem sprawiedliwości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sądy dbają o pozory obiektywizmu i dobro wymiaru sprawiedliwości, nawet w rutynowych sprawach, gdy pojawia się potencjalny konflikt interesów.

Czy sędzia może sądzić sprawę dotyczącą własnego sądu? Sąd Najwyższy odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II KO 64/25
POSTANOWIENIE
Dnia 30 kwietnia 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Puszkarski
w sprawie z zażalenia wniesionego przez pełnomocnika reprezentanta
B. Polska s.c.
na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Lipsku
z dnia 29 listopada 2024 r., sygn. akt […]
o umorzeniu dochodzenia
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 30 kwietnia 2025 r.
wniosku Sądu Rejonowego w Zwoleniu
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w         Skarżysku -Kamiennej.
UZASADNIENIE
Dyrektor Sądu Okręgowego w Radomiu oraz Prezes Sądu Rejonowego w Zwoleniu złożyli zawiadomienie o „uzasadnionym podejrzeniu popełnienia czynu zabronionego przez: nieustalonego pracownika lub nieustalonych pracowników Sądu Rejonowego w Zwoleniu w zakresie ewentualnego popełnienia czynu zabronionego określonego w przepisie art. 278 k.k. lub przez inne osoby działające z nim (z nimi) w porozumieniu”.
Prokurator Prokuratury Rejonowej w Lipsku postanowieniem z dnia 29 listopada 2024 r., sygn. akt […], na podstawie art. 17 § 1 pkt 2, art. 305 § 3, art. 322 § 2 i art. 325a k.p.k. umorzył dochodzenie w sprawie „zaboru w celu przywłaszczenia w okresie od 1 sierpnia 2023 roku do 18 kwietnia 2024 roku w Z., woj. [...], oryginalnych materiałów eksploatacyjnych do drukarek marki »B.1«, pozostających na wyposażeniu Sądu Rejonowego w Zwoleniu, w postaci bębnów i tonerów o łącznej wartości 10.200 złotych, na szkodę B. Polska s.c. z/s w R., tj. o przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.” – wobec stwierdzenia, iż czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego.
Zażalenie na to postanowienie złożył pełnomocnik reprezentanta firmy B. Polska s.c., który powołując się na art. 9 § 2 k.p.k. postulował też, by z uwagi na realia procesowe sprawy właściwy do rozpoznania zażalenia Sąd Rejonowy w Zwoleniu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, spoza okręgu Sądu Okręgowego w Radomiu.
Sąd Rejonowy w Zwoleniu postanowieniem z dnia 18 marca 2025 r., sygn. akt II Kp 27/25, na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. wystąpił do Sądu Najwyższego „z wnioskiem o rozważenie możliwości przekazania niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości”. W uzasadnieniu wskazał, że zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa zostało złożone przez Prezesa Sądu Rejonowego w Zwoleniu oraz Dyrektora Sądu Okręgowego w Radomiu i dotyczy zdarzenia bezpośrednio związanego z działalnością Sądu Rejonowego w Zwoleniu. W takim razie rozpoznanie sprawy przez ten Sąd może wywołać przekonanie strony skarżącej, zresztą przez nią sygnalizowane, o braku warunków do wydania obiektywnego rozstrzygnięcia, a takie same wątpliwości mogą zaistnieć w opinii publicznej. W postanowieniu nawiązano też do orzecznictwa Sądu Najwyższego wydanego na gruncie art. 37 k.p.k., wskazującego, że wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za eliminowaniem sytuacji, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub wywoływać przekonanie stron czy opinii publicznej o braku warunków do obiektywnego rozpoznania przez sąd właściwy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Stosowanie instytucji określonej w art. 37 § 1 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Tym niemniej wniosek Sądu Rejonowego w Zwoleniu zasługuje na uwzględnienie, bowiem argumentacja jaką przedstawiono na jego wsparcie jest przekonująca. Rzeczywiście, okoliczność, że zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa złożyli Prezes Sądu Rejonowego w Zwoleniu i Dyrektor Sądu Okręgowego w Radomiu, a sugerowanym sprawcą (sprawcami) była osoba zatrudniona w Sądzie Rejonowym w Zwoleniu, mogłaby wpływać na swobodę orzekania tego właśnie Sądu co do zasadności zażalenia na postanowienie prokuratora o umorzeniu dochodzenia. Pozostawienie sprawy w kognicji sądu miejscowo właściwego mogłoby też wywołać, mające racjonalną podstawę przekonanie, w przypadku strony skarżącej wprost wyartykułowane, ale też innych osób, które powzięłyby wiedzę o sprawie, o braku warunków do jej obiektywnego rozpoznania.
W konsekwencji uznano, że wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, przy czym, mając na uwadze, że rozstrzygnięciem jest zainteresowany m.in. Dyrektor Sądu Okręgowego w Radomiu, wskazano położony poza okręgiem radomskim Sąd Rejonowy w Skarżysku - Kamiennej.
[J.J.]
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI