II KO 63/22

SN
Sygn. akt II KO 63/22
POSTANOWIENIE
Dnia 28 lipca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Stępka
po rozpoznaniu
z urzędu w dniu 28 lipca 2022 r. na posiedzeniu bez udziału stron
w sprawie
A. A.
kwestii wstrzymania wykonania postanowienia Sądu Apelacyjnego w
[...]
z dnia 29 marca 2021 r., sygn. akt II AKz
[...]
, utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w
W. z dnia 11 lutego 2021 r., o sygn. akt VIII Kop
[...]
,
na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
1. wstrzymać wobec A. A., s. A., urodzonego 09.11.1984 r., wykonanie
postanowienia Sądu Apelacyjnego w
[...]
z dnia 29. 03.2021 r., sygn. akt II AKz
[...]
, utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w
W. z dnia 11.02.2021 r., o sygn. akt VIII Kop
[...]
w zakresie przekazania ściganego organom Federacji Rosyjskiej;
2.
stwierdzić, że niniejsze wstrzymanie nie obejmuje postanowienia
z dnia 9 listopada 2021 r. Sądu Okręgowego w W. o zastosowaniu wobec A. A. tymczasowego aresztowania, utrzymanego w mocy
postanowieniem Sądu Apelacyjnego w
[...]
.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 11 lutego 2021 r. Sąd Okręgowy w W. stwierdził prawną dopuszczalność przekazania A. A. rosyjskim organom wymiaru sprawiedliwości na podstawie wniosku o wydanie osoby, sporządzonego przez Prokuraturę Generalną Federacji Rosyjskiej, celem przeprowadzenia postępowania karnego w zakresie objętym wnioskiem. Po rozpoznaniu zażalenia obrońcy podejrzanego, Sąd Apelacyjny w
[...]
utrzymał to postanowienie w mocy.
Do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy o wznowienie w/w postępowania na podstawie art. 540 § 1 k.p.k., art. 540 § 3 k.p.k. i art. 604 § 1 pkt 7 k.p.k.
Jednocześnie na podstawie art. 545 § 1 k.p.k. w zw. z art. 532 k.p.k. obrońca wniósł o wstrzymanie wykonania w/w orzeczeń z uwagi na fakt, że brak wstrzymania narazi ściganego na wydanie rosyjskim organom wymiaru sprawiedliwości, co „wiąże się z ciężko odwracalnymi skutkami oraz narażeniem Ściganego na niebezpieczeństwo związane z obecną sytuacją prawno-polityczną w Rosji oraz wykluczeniem Rosji z Rady Europy i systemu strasburskiego Europejskiej Konwencji Praw Człowieka”. Podniósł, że w dniu 16 marca 2022 r. Komitet Delegatów Ministrów Rady Europy podczas sesji specjalnej w Strasburgu przyjął jednogłośnie rezolucję o wykluczeniu Federacji Rosyjskiej z Rady Europy, skuteczną z dniem 16 marca 2022 r. Decyzja Komitetu została podyktowana sytuacją prawno-polityczną związaną z toczącą się w Ukrainie wojną oraz poważnymi naruszeniami przez Rosję Statutu Rady Europy.
W dniu 14 lipca 2022 r. Sąd Najwyższy odmówił wstrzymania wykonania w/w orzeczeń argumentując, że wniosek o wznowienie postępowania został skierowany na posiedzenie, ścigany aktualnie odbywa karę pozbawienia wolności, a nadto zastosowano wobec niego tymczasowe aresztowanie na okres 90 dni od dnia zakończenia wykonywania tej kary.
W międzyczasie jednak sytuacja prawna i faktyczna ściganego uległa zmianie, która spowodowała, że zaszła konieczność podjęcia przez Sąd Najwyższy decyzji z urzędu w przedmiocie wstrzymania wykonania wobec
A. A.
orzeczenia o
przekazaniu ściganego organom Federacji Rosyjskiej. W dniu 26 lipca 2022 r. wpłynęło do akt sprawy
pismo, z którego wynika, że podjęto już czynności zmierzające do przekazania ściganego na terytorium Federacji Rosyjskiej.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Wstrzymanie
wykonania
postanowienia Sądu Apelacyjnego w
[...]
z dnia 29 marca 2021 r., sygn. akt II AKz
[...]
, utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w
W. z dnia 11 lutego 2021 r., o sygn. akt VIII Kop
[...]
, orzekającego o prawnej dopuszczalności wydania ściganego rosyjskim organom wymiaru sprawiedliwości, okazało się w niniejszej sprawie konieczne.
A. A. jest obecnie pozbawiony wolności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i przebywa w ZK w B.. Postanowieniem z dnia 9 listopada 2021 r. Sąd Okręgowy w W. zastosował wobec A. A. środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres 90 dni od dnia zakończenia wykonywania przez ściganego kary dwóch lat pozbawienia wolności. Sąd Apelacyjny w
[...]
po rozpoznaniu zażalenia obrońcy utrzymał to postanowienie w mocy. Podniósł Sąd, że w stosunku do ściganego aktualizuje się szczególna przesłanka tymczasowego aresztowania określona w art. 258 § 1 pkt 1 k.p.k., nadto występuje przesłanka z art. 258 § 2 k.p.k., bowiem czyn zarzucany ściganemu zagrożony jest w Polsce karą 8 lat pozbawienia wolności, zaś w Rosji karą do 15 lat pozbawienia wolności. Zwrócił Sąd uwagę, że A. A. jest podejrzany o to, że brał udział w nielegalnej organizacji o charakterze zbrojnym - terrorystycznej organizacji - J.
[...]
(
J.
[...]
)
, w ramach której działał jako zagraniczny uzbrojony w broń palną wojownik, tj. o czyn z sekcji 2 art. 208 rosyjskiego kodeksu karnego, stanowiący odpowiednik art. 258 § 2 k.k. i art. 263 § 2 polskiego kodeksu karnego.
Jak już zaznaczono, wniosek obrońcy o wznowienie postępowania skierowano na posiedzenie w Izbie Karnej
Sądu Najwyższego w dniu 10 sierpnia 2022 r. - i zostanie wówczas rozpoznany merytorycznie. Wydanie ściganego na terytorium Federacji Rosyjskiej w chwili obecnej, przed datą rozpoznania samego wniosku o wznowienie postępowania ekstradycyjnego, w sposób nieodwracalny zniweczyłoby realne skutki merytorycznego orzeczenia w tym przedmiocie. W sytuacji, gdy ścigany zostałby przed tą datą wydany, podjęcie rozstrzygnięcia co do wznowienia postępowania stawałoby się czynnością fikcyjną. Jakkolwiek tej kwestii aktualnie (przy decyzji o wstrzymaniu wykonania w/w orzeczenia) nie można przesądzić, to trzeba zauważyć, że okoliczności wskazane we wniosku obrońcy, które nastąpiły już po wydaniu wskazanych postanowień przez Sądu obu instancji, a także po wydaniu postanowienia przez Ministra Sprawiedliwości, w wysokim stopniu uprawdopodobniają możliwość wznowienia przedmiotowego postępowania.
Mając zatem na uwadze te okoliczności, Sąd Najwyższy z urzędu wstrzymał wykonanie w/w postanowienia do czasu zakończenia postępowania wznowieniowego, gdyż przekazanie ściganego na terytorium Federacji Rosyjskiej uczyniłoby niemożliwym realne wykonywanie wymiaru sprawiedliwości.
Jednocześnie podkreślenia wymaga, że niniejsze wstrzymanie nie obejmuje postanowienia z dnia 9 listopada 2021 r., na mocy którego Sąd Okręgowy w W. zastosował wobec A. A. środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres 90 dni od dnia zakończenia wykonywania przez ściganego kary pozbawienia wolności, utrzymanego w mocy
postanowieniem Sądu Apelacyjnego w
[...]
z dnia 29 marca 2021 r., sygn. akt II AKz
[...]
.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
[as]