II KO 63/18

Sąd Najwyższy2018-12-19
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuŚrednianajwyższy
nękanieart. 190a k.k.sędziasąd rejonowysąd najwyższyprzekazanie sprawywłaściwość sąduobiektywizmautorytet wymiaru sprawiedliwości

Sąd Najwyższy przekazał sprawę o nękanie sędzi innemu sądowi rejonowemu ze względu na potencjalne wątpliwości co do obiektywizmu orzekania.

Sąd Rejonowy w W. wystąpił z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej nękania sędzi M. P. innemu sądowi, argumentując, że czyn miał miejsce w budynku sądu, a pokrzywdzona jest sędzią orzekającą w tym samym sądzie. Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek, uznając, że taka sytuacja może budzić w odbiorze społecznym wątpliwości co do obiektywizmu orzekania i wpływać na autorytet wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w W. o przekazanie sprawy dotyczącej przestępstwa z art. 190a § 1 k.k. (nękanie) przeciwko oskarżonej S. G.-V. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek tym, że zarzucony czyn miał zostać popełniony w siedzibie Sądu Rejonowego w W., a pokrzywdzoną jest sędzia M. P., która do niedawna pełniła obowiązki służbowe w tym samym sądzie. Sąd Najwyższy przypomniał, że właściwość delegacyjna z art. 37 k.p.k. może być stosowana wyjątkowo, gdy dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga. Podkreślono, że zastosowanie tego przepisu uzasadniają sytuacje, które mogą wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać pozory braku obiektywizmu. W ocenie Sądu Najwyższego, fakt popełnienia czynu w budynku sądu i pokrzywdzenie sędziego orzekającego w tym samym sądzie może prowadzić do usprawiedliwionych wątpliwości społecznych co do obiektywizmu rozpoznania sprawy. W trosce o autorytet wymiaru sprawiedliwości i budowanie społecznej świadomości o niezależności sądów, Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i przekazał sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, okoliczności te uzasadniają przekazanie sprawy.

Uzasadnienie

Sytuacja, w której czyn zarzucony oskarżonej miał zostać popełniony w siedzibie Sądu Rejonowego w W., a pokrzywdzoną jest sędzia tego sądu, może w odbiorze społecznym budzić usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, co nie służy budowaniu autorytetu wymiaru sprawiedliwości. Troska o niezależność rozstrzygnięć sądowych uzasadnia przekazanie sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględniono wniosek i przekazano sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu

Strony

NazwaTypRola
S. G.-V.osoba_fizycznaoskarżona
M. P.osoba_fizycznapokrzywdzona

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten może być stosowany wyjątkowo, gdy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia, a konkretne sytuacje mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.

Pomocnicze

Konstytucja art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez właściwy sąd.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okoliczności popełnienia czynu w siedzibie sądu i pokrzywdzenie sędziego tego sądu mogą budzić wątpliwości co do obiektywizmu orzekania. Troska o autorytet wymiaru sprawiedliwości i społeczne przekonanie o niezależności sądów. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy.

Godne uwagi sformułowania

w odbiorze społecznym może powstać usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy nie służy budowaniu autorytetu wymiaru sprawiedliwości rozstrzygnięciom sądowym towarzyszyła społeczna świadomość, że są one niezależne od relacji zawodowych nie oznacza bynajmniej swoistej „dyskwalifikacji” sądu właściwego, lecz jest jedynie potwierdzeniem przez Sąd Najwyższy trafnej inicjatywy tegoż sądu

Skład orzekający

Paweł Wiliński

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy do innego sądu w sytuacjach budzących wątpliwości co do obiektywizmu orzekania, zwłaszcza gdy pokrzywdzonym jest sędzia lub czyn dotyczy środowiska sądowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej, wymaga oceny indywidualnych okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest postrzeganie obiektywizmu sądów i jak Sąd Najwyższy reaguje na sytuacje, które mogą podważać zaufanie do wymiaru sprawiedliwości, nawet jeśli nie ma formalnych podstaw do wyłączenia sędziego.

Czy sędzia może być sądzony przez kolegów z tego samego sądu? Sąd Najwyższy odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II KO 63/18
POSTANOWIENIE
Dnia 19 grudnia 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Wiliński
w sprawie S. G.-V.
‎
oskarżonej o przestępstwo z art. 190a § 1 k.k.,
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 19 grudnia 2018 r.
‎
wniosku Sądu Rejonowego w W.
z dnia 4 października 2018 r., sygn. akt II K
[…]
, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k.,
p o s t a n o w i ł
uwzględnić wniosek i przekazać sprawę do rozpoznania
Sądowi Rejonowemu w
W
.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w W. postanowieniem z dnia 4 października 2018 r., sygn. akt II K […], wystąpił o przekazanie sprawy S. G.-V., oskarżonej z art. 190a § 1 k.k., do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, podnosząc, że czyn zarzucony oskarżonej miał zostać popełniony w siedzibie Sądu Rejonowego w W., w budynku, w którym mieści się także Sąd Rejonowy w W., zaś pokrzywdzoną w tej sprawie jest M. P., która jako sędzia obowiązki służbowe pełni w Sądzie Rejonowym w W.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek Sądu Rejonowego
w W.
zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnieć należy, że korzystanie z właściwości delegacyjnej w trybie art. 37 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez właściwy sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji) w sytuacji, gdy zostanie wykazane przez sąd inicjujący to postępowanie, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2012 r., III KO 102/12, LEX nr 1231575).
Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie konsekwentnie wyraża tego rodzaju stanowisko, że zastosowanie art. 37 k.p.k. uzasadniają tylko takie konkretne sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie - chociażby mylne - o braku warunków do rozpoznania w danym sądzie sprawy w sposób obiektywny (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/05, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68; z dnia 17 maja 2006 r., II KO 27/06, LEX nr 186944; z dnia 26 czerwca 2007 r., II KO 36/07, LEX nr 282245).
W ocenie Sądu Najwyższego sytuacja, w której
czyn zarzucony oskarżonej miał zostać popełniony w siedzibie Sądu Rejonowego w W., w budynku w którym mieści się także Sąd Rejonowy w W., zaś pokrzywdzoną w tej sprawie jest M. P., która jako sędzia obowiązki służbowe pełniła do niedawna, tj. do 6 lutego 2018 r., w Sądzie Rejonowym w W.
powoduje, że w odbiorze społecznym może powstać usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez Sąd Rejonowy
w W., co oczywiście nie służy budowaniu autorytetu wymiaru sprawiedliwości (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 2018 roku, KO 41/18,
LEX nr 2506137).
W tej sytuacji troska o to, aby rozstrzygnięciom sądowym towarzyszyła społeczna świadomość, że są one niezależne od relacji zawodowych istniejących między pracownikami organów wymiaru sprawiedliwości, uzasadnia przekazanie niniejszej sprawy innemu równorzędnemu sądowi. Należy też podnieść, że fakt przekazania sprawy nie oznacza bynajmniej swoistej „dyskwalifikacji” sądu właściwego, lecz jest jedynie potwierdzeniem przez Sąd Najwyższy trafnej inicjatywy tegoż sądu, będącej wyrazem słusznego przekonania, że przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu stworzy lepsze warunki dla właściwego jej rozstrzygnięcia.
Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI