II KO 62/25

Sąd Najwyższy2025-05-14
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższywyłączenie sędziegobezstronnośćniezawisłośćkrajowa rada sądownictwapraworządnośćnemo iudex in causa suawznowienie postępowania

Sąd Najwyższy wyłączył sędziego Marka Motuka od rozpoznania sprawy ze względu na uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności, wynikające z jego sposobu powołania oraz wcześniejszego udziału w sprawie.

Sędzia Sądu Najwyższego Marek Motuk złożył oświadczenie o wyłączenie się od rozpoznania sprawy II KO 62/25, wskazując na wątpliwości co do swojej bezstronności. Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek, powołując się na okoliczności związane z powołaniem sędziego Motuka na stanowisko w następstwie procedury przed obecną KRS, jego wcześniejszą ocenę prawną w tej samej sprawie oraz potencjalne wątpliwości społeczne.

Sędzia Sądu Najwyższego Marek Motuk złożył oświadczenie o wyłączenie się od rozpoznania sprawy sygn. akt II KO 62/25, powołując się na okoliczności mogące budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności. Sprawa dotyczyła sygnalizacji wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, od którego Sąd Najwyższy z udziałem sędziego Motuka oddalił kasację. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, uwzględnił go, wskazując na trzy płaszczyzny uzasadnienia. Po pierwsze, zwrócono uwagę na sposób uzyskania przez sędziego Motuka statusu sędziego SN w następstwie konkursu przed obecną KRS, co według Sądu Najwyższego czyni sąd z jego udziałem nienależycie obsadzonym. Po drugie, wskazano na fakt, że przedmiotem wniosku o wznowienie jest zarzut orzekania przez sędziego powołanego w wadliwej konstytucyjnie procedurze, co mogłoby naruszać zasadę nemo iudex in causa sua. Po trzecie, uwzględniono okoliczności wskazane w oświadczeniu sędziego Motuka, które mogłyby budzić wątpliwości w odbiorze społecznym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego Marka Motuka.

Uzasadnienie

Wyłączenie sędziego Marka Motuka jest uzasadnione ze względu na okoliczności związane z jego powołaniem na stanowisko sędziego SN w następstwie procedury przed obecną KRS, jego wcześniejszy udział w sprawie i wyrażenie oceny prawnej, a także potencjalne wątpliwości społeczne co do jego bezstronności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wyłączyć sędziego

Strona wygrywająca

sędzia Marek Motuk

Strony

NazwaTypRola
A. K.innestrona
Marek Motukinnesędzia

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 42 § § 4 zdanie pierwsze

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wyłączenia sędziego.

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wyłączenia sędziego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Wskazana jako bezwzględna przyczyna odwoławcza.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okoliczności związane z powołaniem sędziego Marka Motuka na stanowisko sędziego SN w następstwie procedury przed obecną KRS. Udział sędziego Marka Motuka w rozpoznaniu sprawy, w której wcześniej wyraził ocenę prawną. Potencjalne wątpliwości społeczne co do bezstronności sędziego Marka Motuka.

Godne uwagi sformułowania

dostrzega on okoliczności mogące powodować uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności sąd z jego udziałem uznać należy za sąd nienależycie obsadzony brak przymiotu niezawisłości i bezstronności naruszenia zasady nemo iudex in causa sua przekonanie o braku bezstronności i rzetelności sądu w społecznym odczuciu bezstronność sędziego orzekającego o wznowieniu mogłaby budzić wątpliwości

Skład orzekający

Jarosław Matras

przewodniczący

Marek Motuk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego ze względu na sposób powołania oraz wcześniejszy udział w sprawie, a także kwestie związane z oceną bezstronności i niezawisłości sędziowskiej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sędziego Marka Motuka i jego sposobu powołania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezawisłości sędziowskiej i sposobu powoływania sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie społeczne i prawnicze.

Sąd Najwyższy wyłącza sędziego. Kluczowe wątpliwości co do bezstronności i powołania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II KO 62/25
POSTANOWIENIE
Dnia 14 maja 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jarosław Matras
w sprawie A. K.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 14 maja 2025 r.
na skutek
oświadczenia sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka
na podstawie art. 42 § 4 zdanie pierwsze k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k.
postanowił:
wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od rozpoznania sprawy sygn. akt II KO 62/25.
UZASADNIENIE
W dniu 30 kwietnia 2025 r. sędzia Marek Motuk złożył oświadczenie, z którego treści wynika, że dostrzega on okoliczności mogące powodować uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności, wnosząc o wyłączenie go od rozpoznania sprawy II KO 62/25. W treści swojego  pisma wskazał, że przedmiotem niniejszej sprawy jest sygnalizacja wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2020 r., sygn. akt II AKa 291/19, od którego to orzeczenia Sąd Najwyższy w składzie z jego udziałem oddalił kasację obrońcy jako oczywiście bezzasadną (postanowienie z dnia 31 maja 2021 r. sygn. akt II KK 347/20), co  oznacza, że na gruncie przedmiotowej sprawy wyraził on już swoją ocenę prawną na temat wystąpienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych (art. 439 §1 k.p.k.), a tej właśnie problematyki dotyczy pismo obrońcy skazanego z dnia 20 marca 2025 r.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Żądanie sędziego SN Marka Motuka należało uwzględnić.  Zasadność tego rozstrzygnięcia należało ocenić na trzech płaszczyznach.
Po pierwsze, z uwagi na okoliczności związane z uzyskaniem statusu sędziego Sądu Najwyższego przez M. Motuka w następstwie brania udziału w konkursie przed obecną Krajową Radą Sądownictwa, każdorazowo sąd z jego udziałem uznać należy za sąd nienależycie obsadzony (por. uchwała trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20). Z tego względu, wielokrotnie już Sąd Najwyższy wskazywał na potrzebę wyłączenia M. Motuka od rozpoznania sprawy z uwagi na brak przymiotu niezawisłości i bezstronności (m.in. postanowienia SN: z dnia 3 lutego 2025 r., III KK 286/23; z dnia 13 grudnia 2023 r., V KK 272/22). Sąd Najwyższy w niniejszym składzie w pełni ten pogląd aprobuje.
Po drugie, wyłączenie sędziego SN M. Motuka jest również zasadne z tego powodu, że przedmiotem sygnalizowanego we wniosku o wznowienie uchybienia w postaci bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. jest wskazywany przez obrońcę fakt orzekania w instancji odwoławczej przez sędziego powołanego na stanowisko sędziego Sądu Apelacyjnego (I. S.) w tożsamej, wadliwej konstytucyjnie procedurze, co aktualnie wyznaczony do rozpoznania wniosku referent (SSN Marek Motuk). Powyższe prowadziłby do naruszenia zasady
nemo iudex in causa sua
, co mogłoby wywołać zarówno u stron, jak i w odbiorze społecznym przekonanie o braku bezstronności i rzetelności sądu (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 marca 2023 r., IV KK 159/22).  Ubocznie jednak wypada zauważyć, że z załączonego do akt wznowieniowych wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2020 r, sygn. akt II AKa 291/19 orzekająca w składzie sędzia I. S. była wówczas sędzią Sądu Okręgowego, delegowanym do orzekania w sądzie apelacyjnym.
Po trzecie wreszcie, wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od udziału w przedmiotowej sprawie zasadne jest także wobec okoliczności wskazanych w jego oświadczeniu. Udział jego osoby w rozpoznaniu sprawy, powodowałby stan, w którym w społecznym odczuciu bezstronność sędziego orzekającego o wznowieniu mogłaby budzić wątpliwości.
Mając na uwadze potrzebę wyeliminowania tej sytuacji, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
[PŁ]
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI