II KO 62/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy 105.959,50 zł odszkodowania za niesłuszne zatrzymanie, oddalając w pozostałym zakresie wniosek.
Wnioskodawca T.B. domagał się odszkodowania za niesłuszne zatrzymanie w sprawie Prokuratury Rejonowej Olsztyn-Północ. Sąd Okręgowy w Olsztynie, po analizie dowodów, zasądził kwotę 105.959,50 zł tytułem odszkodowania za utracone korzyści netto wynikające z rozwiązania umów o obsługę prawną. W pozostałym zakresie wniosek oddalono.
Sąd Okręgowy w Olsztynie rozpoznał wniosek T.B. o odszkodowanie za niesłuszne zatrzymanie, które miało miejsce w dniach 12-13 kwietnia 2018 r. Wnioskodawca pierwotnie domagał się 50.000 zł, a ostatecznie kwoty co najmniej 207.488,62 zł brutto. Sąd, opierając się na metodzie dyferencyjnej ustalania szkody, uznał, że odszkodowanie powinno obejmować utracone korzyści netto, a nie brutto, gdyż podatek VAT nie stanowił faktycznej straty wnioskodawcy. Analizując umowy o obsługę prawną z trzema podmiotami, sąd wyliczył utracone korzyści netto za okresy, w których umowy te nie obowiązywały z powodu zatrzymania. W przypadku jednej ze spółek, sąd uznał związek przyczynowy za zbyt odległy i warunkowy, biorąc pod uwagę możliwość wypowiedzenia umowy oraz zmiany osobowościowe wnioskodawcy. Ostatecznie zasądzono kwotę 105.959,50 zł odszkodowania, oddalając wniosek w pozostałej części.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Sąd zasądził 105.959,50 zł odszkodowania, obliczonego jako utracone korzyści netto z umów o obsługę prawną.
Uzasadnienie
Sąd zastosował metodę dyferencyjną, uznając, że szkoda materialna to strata lub utrata korzyści. Ustalono, że odszkodowanie powinno obejmować kwoty netto, a nie brutto, ponieważ podatek VAT nie stanowił faktycznej straty wnioskodawcy. W przypadku jednej ze spółek, związek przyczynowy uznano za zbyt odległy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zasądzenie odszkodowania w części i oddalenie wniosku w pozostałym zakresie
Strona wygrywająca
T. B. (1)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. B. (1) | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | odpowiedzialny za odszkodowanie |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 552 § § 4
Kodeks postępowania karnego
Odszkodowanie przysługuje w wypadku niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania lub zatrzymania.
Pomocnicze
k.p.k. art. 554 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Postępowanie w przedmiocie odszkodowania jest wolne od kosztów sądowych i obciąża Skarb Państwa.
k.c. art. 361 § § 2
Kodeks cywilny
Szkoda polega na stracie, którą poszkodowany poniósł oraz na utracie korzyści, które mógłby uzyskać, gdyby zdarzenia wywołującego szkodę nie było.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niesłuszne zatrzymanie wnioskodawcy. Utrata korzyści majątkowych (utracone wynagrodzenie netto) w wyniku rozwiązania umów o obsługę prawną spowodowana zatrzymaniem.
Odrzucone argumenty
Żądanie odszkodowania w kwocie brutto. Żądanie odszkodowania za okres, w którym związek przyczynowy z zatrzymaniem był zbyt odległy lub warunkowy. Żądanie odszkodowania za okres, w którym wnioskodawca mógł pozyskać nowych klientów.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie szkody jest tożsame z pojęciem, które wypracowano w prawie cywilnym metoda dyferencyjna ustalania wysokości szkody materialnej rzeczywista korzyść jest konsekwencją pomniejszenia wynagrodzenia brutto o obowiązkowe obciążenia związek pomiędzy tymi zdarzeniami jest zbyt odległy, uzależniony od wielu hipotetycznych czynników, wręcz warunkowy i nie wykazuje powiązań kauzalnych
Skład orzekający
Agnieszka Śmiecińska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości odszkodowania za niesłuszne zatrzymanie, w szczególności w kontekście utraconych korzyści netto i oceny związku przyczynowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji utraty klientów przez prawnika w wyniku zatrzymania; ocena związku przyczynowego może być indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o odszkodowaniu za niesłuszne zatrzymanie i szczegółowo analizuje sposób obliczania utraconych korzyści, co jest istotne dla prawników praktyków.
“Niesłusznie zatrzymany prawnik wywalczył ponad 100 tys. zł od Skarbu Państwa. Kluczowe było udowodnienie utraconych korzyści netto.”
Dane finansowe
WPS: 207 488,62 PLN
odszkodowanie: 105 959,5 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Ko 62/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 0.1. Dnia 4 listopada 2021 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie, w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący: Sędzia Agnieszka Śmiecińska Protokolant: sekr. sąd. Izabela Ważyńska w obecności Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Olsztynie Piotra Miszczaka po rozpoznaniu w dniach 8 lipca, 24 września i 26 października 2021 r. sprawy: T. B. (1) , syna A. i D. z domu K. urodzonego (...) w I. z jego wniosku w przedmiocie odszkodowania za niesłuszne zatrzymanie ORZEKA: I. na podstawie art. 552 § 4 k.p.k. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy T. B. (1) kwotę 105.959,50 zł (sto pięć tysięcy dziewięćset pięćdziesiąt dziewięć złotych pięćdziesiąt groszy) tytułem odszkodowania za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie w sprawie Prokuratury Rejonowej Olsztyn-Północ w Olsztynie sygn. akt 1 Ds. 1725.2017 w okresie od dnia 12 kwietnia 2018 r. godz. 09.15 do dnia 13 kwietnia 2018 r., godz. 10.38; II. w pozostałym zakresie wniosek o odszkodowanie oddala; III. na podstawie art. 554 § 2 k.p.k. kosztami postępowania w sprawie obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UWO Sygnatura akt II Ko 62/21 1. WNIOSKODAWCA T. B. (1) 2. ZWIĘZŁE PRZEDSTAWIENIE ZGŁOSZONEGO ŻĄDANIA 1. Odszkodowanie (kwota główna) Odsetki 1. T. B. (1) złożył pierwotnie w dniu 28 marca 2019 r. wniosek o odszkodowanie lub zadośćuczynienie od Skarbu Państwa na jego rzecz kwoty 50.000 zł w związku z niewątpliwie niesłusznym zatrzymaniem go w dniu 12 kwietnia 2018 r., g. 09.15 w sprawie Prokuratury Rejonowej Olsztyn - Północ w Olsztynie sygn. akt PR 1 Ds. 1725/2017. Żądania wnioskodawcy w zakresie m. in. odszkodowania ewoluowały w toku procesu. Ostatecznie pismem z dnia 7 lipca 2021 r. wnioskodawca stwierdził, że domaga się odszkodowania w kwocie co najmniej 207.488,62 zł brutto. nie żądano 2. Zadośćuczynienie (kwota główna) Odsetki 1. 3. Inne 1. 3. Ustalenie faktów 3.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Fakt Dowód Numer karty 3.1.1. Przeciwko T. B. (1) toczyło się w Prokuraturze Rejonowej Olsztyn-Północ w Olsztynie postępowanie przygotowawcze w sprawie PR 1 Ds. 1725.2017. W toku przedmiotowego postępowania w dniu 11 kwietnia 2018 r. prokurator Prokuratury Rejonowej Olsztyn- Północ w Olsztynie wydał postanowienie o zatrzymaniu i przymusowym doprowadzeniu T. B. (1) . T. B. (1) został zatrzymany przez umundurowanych funkcjonariuszy Policji w dniu 12 kwietnia 2018 r. o godz. 09.15 w siedzibie swojej k. a. przy ul. (...) w O. . K. ta mieściła się na III piętrze budynku biurowca, w którym swoje siedziby ma wiele innych firm i instytucji. Wnioskodawca został następnie przewieziony do siedziby Prokuratury Rejonowej Olsztyn - Północ w Olsztynie, gdzie przedstawiono mu postanowienie o zmianie zarzutów, a następnie przewieziony do WZLP w O. (...) i Szpitala (...) w O. w celu sprawdzenia stanu jego zdrowia. W dalszej kolejności wnioskodawca został doprowadzony do siedziby Sądu Rejonowego w Olsztynie na posiedzenie w przedmiocie rozpoznania wniosku prokuratora o zastosowanie tymczasowego aresztowania wnioskodawcy. Posiedzenie sądu zostało odroczone do dnia następnego. Wnioskodawca został osadzony w policyjnej izbie zatrzymań. Postanowieniem Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 13 kwietnia 2018 r., sygn. VII Kp 284/18 nie uwzględniono wniosku prokuratora o zastosowanie tymczasowego aresztowania i zastosowano wobec wnioskodawcy wolnościowe środki zapobiegawcze. Wnioskodawcę zwolniono w tym dniu o godz. 10.38. Postanowieniem z dnia 29 maja 2018 r. wydanym w sprawie VII Kp 345/18 Sąd Rejonowy w Olsztynie rozpoznając zażalenie T. B. (1) stwierdził legalność i jednocześnie bezzasadność zatrzymania wnioskodawcy w dniu 12 kwietnia 2018 r. postanowienie o wszczęciu śledztwa, postanowienie o zatrzymani u, protokół zatrzymania osoby, zaświadczenie lekarskie 76, 77, 81, 112 protokół przesłuchania podejrzanego z dnia 12.04.2018 r. 78-80 protokół posiedzenia w przedmiocie zastosowania tymczasowego aresztowania 555 postanowienie Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 13 kwietnia 2018 r., VII Kp 284/18 82-85 postanowienie Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 29 maja 2018 r., VII Kp 345/18 90-91 informacja KMP w Olsztynie 110 3.1.2. Wnioskodawca T. B. (1) wykonywał i nadal wykonuje zawód a. . Z tego tytułu wnioskodawca osiągał następujące dochody: w 2016 r. - 205.271,55 zł w 2017 r. - 231.603,22 zł w 2018 r. - 245.474,60 zł w 2019 r. - 196.319,60 zł w 2020 r. - 232.137,25 zł. W czasie zatrzymania wnioskodawcy miał on zawarte umowy o obsługę prawną z Firmą (...) z siedzibą w J. , (...) Sp. z o.o. z siedzibą w O. i (...) Sp. jawna z siedzibą w M. . zeznania roczne PIT za lata 2016-2018 99-106 zeznanie PIT-36L za 2019 r. 221-227 zeznanie roczne PIT za 2020 r. 879 3.1.3. Umowę obsługi prawnej z T. P. (1) właścicielem Firmy (...) zawarł w dniu 25 lipca 2014 r. Umowa przewidywała wynagrodzenie w kwocie 1000 zł miesięcznie + podatek VAT, a ponadto dodatkowe umowne wynagrodzenie w sprawach sądowych i w przypadku reprezentowania zleceniodawcy przed innymi podmiotami. Z tytułu wykonywania usług na rzecz Firmy (...) w okresie współpracy trwającej od 1 lipca 2014 r. do 31 grudnia 2018 r. (54 m-ce) wnioskodawca uzyskał kwotę 147.030 zł netto, 180.564 zł brutto. Z dniem 31 grudnia 2018 r. ww. umowa uległa rozwiązaniu na mocy porozumienia stron. Przyczyną rozwiązania umowy było powzięcie przez T. P. (1) informacji o zatrzymaniu T. B. i chęci aresztowania go. T. P. przez kilka miesięcy zastanawiał się nad możliwością dalszej współpracy, ale ostatecznie z końcem 2018 r. uznał, że z powodu zatrzymania T. B. nie chce z nim dalej współpracować. Następnie jednak widząc, że k. a. T. B. działa i ma klientów oraz po rozmowach z wnioskodawcą, który wyjaśnił mu przyczynę swojego zatrzymania, T. P. postanowił na nowo podjąć współpracę i w dniu 1 lipca 2020 r. zawarł z wnioskodawcą kolejną umowę obsługi prawnej z takim samym , jak poprzednio, wynagrodzeniem. umowa obsługi prawnej z 25.07.2014 r. 802-804 umowa obsługi prawnej z 01.07.2020 r. 806-808 rozwiązanie umowy obsługi prawnej 805 zestawienie sprzedaży K. A. (...) T. B. dla Firmy (...) 809-810 zeznania wnioskodawcy 830v-834 zezn. T. P. 564v-565v. 3.1.4. W dniu 1 marca 2017 r. T. B. zawarł umowę obsługi prawnej z (...) Sp. z o.o. w O. reprezentowaną przez Prezesa Zarządu A. M. (1) . Umowa przewidywała wynagrodzenie w kwocie 1000 zł miesięcznie + podatek VAT oraz dodatkowe umowne wynagrodzenie w sprawach sądowych oraz za reprezentowanie Spółki przed innymi organami i podmiotami. Aneksem do ww. umowy z dnia 1 listopada 2017 r. ustalono miesięczne wynagrodzenie w wysokości 500 zł + VAT. Z tytułu wykonywania usług na rzecz Spółki (...) w okresie współpracy trwającej od 1 marca 2017 r. do 28 lutego 2019 r. (24 m-ce) wnioskodawca uzyskał kwotę 16.500 zł netto, 20.295 zł brutto. W dniu 31 stycznia 2019 r. A. M. wypowiedział ww. umowę obsługi prawnej z zachowaniem miesięcznego okresu wypowiedzenia, na koniec miesiąca kalendarzowego. Przyczyną zerwania współpracy z (...) T. B. przez A. M. były krążące w lokalnym środowisku informacje o "aresztowaniu" T. B. i jego problemach z prawem. Następnie A. M. poszukiwał innego prawnika, niemniej jednak po pewnym czasie doszedł do wniosku, że możliwe jest ponowne podjęcie współpracy z (...) T B. , który też o taką współpracę aktywnie zabiegał. W efekcie w dniu 1 października 2019 r. strony zawarły kolejną umowę obsługi prawnej przewidującą stałe wynagrodzenie w kwocie 550 zł + VAT oraz dodatkowe umowne wynagrodzenie za poszczególne zlecane wnioskodawcy sprawy. umowa obsługi prawnej z 01.03.2017 r., aneks do umowy 791-793, 794 umowa obsługi prawnej z 01.10.2019 r. 797-799 zestawienie sprzedaży K. A. (...) T. B. dla (...) Sp. z o.o. 800 wypowiedzenie z 31.01.2019 r. 795-796 zeznania wnioskodawcy 830v-834 zezn. A. M. 565v.-566v., 869v.-871 3.1.5. W dniu 1 stycznia 2012 r. została zawarta umowa obsługi prawnej pomiędzy (...) T. B. a Przedsiębiorstwem (...) Spółka Jawna w M. reprezentowaną przez wspólników J. P. (1) i I. P. (1) . Umowa przewidywała wynagrodzenie w kwocie 500 zł miesięcznie + podatek VAT, a także dodatkowe umowne wynagrodzenie w sprawach sądowych oraz za reprezentowanie Spółki przed innymi organami i podmiotami. Umowa ta była zawarta na czas nieokreślony. Przewidywała możliwość jej wypowiedzenia przez każdą ze stron z zachowaniem jednomiesięcznego okresu wypowiedzenia, na koniec miesiąca kalendarzowego. Z tytułu wykonywania usług na rzecz Spółki (...) w okresie obowiązywania ww. umowy od 01.01.2012 r. do 30.09.2018 r. wnioskodawca uzyskał łączne wynagrodzenie w wysokości 281.539,85 zł netto, 346.294,02 zł brutto. W dniu 20 sierpnia 2018 r. I. P. (2) w imieniu Spółki (...) dokonała wypowiedzenia ww. umowy ze skutkiem na 30.09.2018 r. Przyczyną wypowiedzenia umowy były docierające do wspólników Spółki pogłoski o zatrzymaniu wnioskodawcy, a także zmiana jego zachowania polegająca na podenerwowaniu, rozkojarzeniu, co podważało zaufanie do niego i utrudniało współpracę. Po rozwiązaniu umowy Spółka (...) nawiązała współpracę z nowymi prawnikami jednakże nie podpisała z nimi umów o stałą obsługę prawną i zawiera z nimi umowy dotyczące prowadzenia poszczególnych spraw. umowa obsługi prawnej z 01.01.2012 r. 819-821 zestawienie sprzedaży K. A. (...) T. B. dla (...) Spółka Jawna 823-825 wypowiedzenie z 20.08.2018 r. 822 zeznania wnioskodawcy 830v-834 zezn. I. P. 834v.-837 zezn. J. P. 871-872 3.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Fakt Dowód Numer karty 3.2.1. Fakt poniesienia przez wnioskodawcę szkody w wysokości nie mniejszej niż 207.488,62 zł. zeznania wnioskodawcy 830v.-831v. 4. ocena DOWODów 4.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 3.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu postanowienie o wszczęciu śledztwa, postanowienie o zatrzymaniu, protokół zatrzymania osoby, zaświadczenie lekarskie niekwestionowane dokumenty urzędowe oraz zaświadczenie lekarskie, którego autentyczność nie była kwestionowana i nie budzi wątpliwości postanowienie Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 13 kwietnia 2018 r., VII Kp 284/18 niekwestionowany dokument urzędowy postanowienie Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 29 maja 2018 r., VII Kp 345/18 niekwestionowany dokument urzędowy protokół posiedzenia w przedmiocie zastosowania tymczasowego aresztowania niekwestionowany dokument urzędowy protokół przesłuchania podejrzanego z dnia 12.04.2018 r. niekwestionowany dokument urzędowy informacja KMP w Olsztynie prawdziwość pochodzenia i treści pisma nie budzi wątpliwości zeznania roczne PIT za lata 2016-2018 prawdziwość zeznania nie budzi wątpliwości i nie była kwestionowana zeznanie PIT-36L za 2019 r. prawdziwość zeznania nie budzi wątpliwości i nie była kwestionowana zeznanie roczne PIT za 2020 r. prawdziwość zeznania nie budzi wątpliwości i nie była kwestionowana umowa obsługi prawnej z 25.07.2014 r. autentyczność i treść dokumentu nie budzi wątpliwości rozwiązanie umowy obsługi prawnej autentyczność i treść dokumentu nie budzi wątpliwości zestawienie sprzedaży K. A. (...) T. B. dla Firmy (...) prawdziwość zestawienia przedłożonego przez wnioskodawcę nie była kwestionowana, dane zawarte w zestawieniu odpowiadają treści łączącej strony umowy o obsługę prawną, zestawienie jest miarodajne dla określenia wysokości dochodów wnioskodawcy wynikających z umowy z Firmą (...) w określonym w zestawieniu okresie zeznania wnioskodawcy Sąd nie dopatrzył się żadnych powodów do kwestionowania zeznań wnioskodawcy tak w zakresie odnoszącym się do okoliczności jego zatrzymania jak i do okoliczności związanych z utratą kontrahentów. Zeznania wnioskodawcy znajdują potwierdzenie i są komplementarne z zeznaniami świadków i dowodami z dokumentów. Sąd nie podzielił jedynie twierdzeń wnioskodawcy co do wysokości poniesionej szkody. zezn. T. P. zeznania świadka zasługiwały na wiarę, są one logiczne i zbieżne z treścią przedłożonych do akt sprawy dokumentów; żadne okoliczności sprawy nie wskazują, aby świadek miał powody do składania zeznań niepolegajacych na prawdzie umowa obsługi prawnej z 01.07.2020 r. autentyczność i treść dokumentu nie budzi wątpliwości umowa obsługi prawnej z 01.03.2017 r., aneks do umowy autentyczność i treść dokumentu nie budzi wątpliwości umowa obsługi prawnej z 25.07.2014 r. autentyczność i treść dokumentu nie budzi wątpliwości wypowiedzenie z 31.01.2019 r. autentyczność i treść dokumentu nie budzi wątpliwości zestawienie sprzedaży K. A. (...) T. B. dla (...) Sp. z o.o. prawdziwość zestawienia przedłożonego przez wnioskodawcę nie była kwestionowana, dane zawarte w zestawieniu odpowiadają treści łączącej strony umowy o obsługę prawną, zestawienie jest miarodajne dla określenia wysokości dochodów wnioskodawcy wynikających z umowy z (...) Sp. z o.o. w określonym w zestawieniu okresie zeznania wnioskodawcy jak wyżej zezn. A. M. zeznania świadka zasługiwały na wiarę, są one logiczne i zbieżne z treścią przedłożonych do akt sprawy dokumentów; żadne okoliczności sprawy nie wskazują, aby świadek miał powody do składania zeznań niepolegajacych na prawdzie umowa obsługi prawnej z 01.01.2012 r. autentyczność i treść dokumentu nie budzi wątpliwości wypowiedzenie z 20.08.2018 r. autentyczność i treść dokumentu nie budzi wątpliwości zestawienie sprzedaży K. A. (...) T. B. dla (...) Spółka Jawna prawdziwość zestawienia przedłożonego przez wnioskodawcę nie była kwestionowana, dane zawarte w zestawieniu odpowiadają treści łączącej strony umowy o obsługę prawną, zestawienie jest miarodajne dla określenia wysokości dochodów wnioskodawcy wynikających z umowy z (...) Spółka Jawna w określonym w zestawieniu okresie zeznania wnioskodawcy jak wyżej zezn. I. P. zeznania świadka zasługiwały na wiarę, są one logiczne i zbieżne z treścią przedłożonych do akt sprawy dokumentów; żadne okoliczności sprawy nie wskazują, aby świadek miał powody do składania zeznań niepolegajacych na prawdzie zezn. J. P. zeznania świadka zasługiwały na wiarę, są one logiczne i zbieżne z treścią przedłożonych do akt sprawy dokumentów; żadne okoliczności sprawy nie wskazują, aby świadek miał powody do składania zeznań niepolegajacych na prawdzie 4.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 3.1 albo 3.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu inne, nie wymienione powyżej dokumenty nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy 5. PODSTAWA PRAWNA Odszkodowanie 1. Kwota główna Odsetki 1. 105.959,50 zł nie żądano Zwięźle o powodach podstawy prawnej Zgodnie z art. 552 § 4 k.p.k. odszkodowanie przysługuje w wypadku niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania lub zatrzymania. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z niewątpliwie niesłusznym zatrzymaniem wnioskodawcy T. B. (1) w okresie od 12 kwietnia 2018 r., g. 09.15 do 13 kwietnia 2018 r., g. 10.38. Zadośćuczynienie 2. Kwota główna Odsetki 1. Zwięźle o powodach podstawy prawnej Inne 3. 1. Zwięźle o powodach podstawy prawnej 6. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU W PRZEDMIOCIE ŻĄDANIA Zwięźle o powodach rozstrzygnięcia Odszkodowanie 1. Kwota główna Odsetki Na gruncie rozdziału 58 Kodeksu postępowania karnego przyjmuje się, że pojęcie szkody jest tożsame z pojęciem, które wypracowano w prawie cywilnym. Powszechnie przyjmuje się tzw. metodę dyferencyjną ustalania wysokości szkody materialnej, czyli ustalenie różnicy między stanem majątkowym obecnym, a stanem majątkowym, jaki by istniał, gdyby nie wystąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Zgodnie z art. 361 § 2 k.c. szkoda polega na stracie, którą poszkodowany poniósł oraz na utracie korzyści, które mógłby uzyskać, gdyby zdarzenia wywołującego szkodę nie było. W realiach przedmiotowej sprawy szkodę stanowią utracone korzyści wnioskodawcy wynikające z wykonywania umów o obsługę prawną na rzecz Firmy (...) , (...) Sp. z o.o. w O. oraz (...) Spółka Jawna w M. , które to umowy zostały rozwiązane wskutek zatrzymania wnioskodawcy. Wnioskodawca żądanie w zakresie odszkodowania określił ostatecznie na co najmniej 207.488,62 zł brutto. Wyliczenia ww. kwoty dokonał ustalając dla każdego z powyższych podmiotów gospodarczych kwotę średniego miesięcznego wynagrodzenia brutto za okres dotychczasowej współpracy, a następnie tak ustaloną kwotę mnożąc przez ilość miesięcy kiedy nie obowiązywały umowy o obsługę prawną zawarte z tymi podmiotami (k. 785-786). I tak w przypadku (...) Sp. z o.o. wnioskodawca wyliczył, że średnie miesięczne wynagrodzenie brutto w okresie obowiązywania umowy o obsługę prawną tego podmiotu zawartej przed jego zatrzymaniem (od 1 marca 2017 r. do 28 lutego 2019 r.) wynosiło 882 zł brutto, natomiast brak umowy obsługi prawnej i współpracy w okresie od marca do września 2019 r., czyli przez 7 miesięcy spowodował szkodę co najmniej w wysokości 6173,37 zł brutto. W przypadku Firmy (...) wnioskodawca wyliczył, że średnie miesięczne wynagrodzenie brutto w okresie obowiązywania umowy o obsługę prawną tego podmiotu zawartej przed jego zatrzymaniem (od 25 lipca 2014 r. do 31 grudnia 2018 r.) wynosiło 3349 zł brutto, natomiast brak umowy obsługi prawnej i współpracy w okresie od stycznia 2019 r. do czerwca 2020 r., czyli przez 18 miesięcy spowodował szkodę w wysokości co najmniej 60.265 zł brutto. W przypadku (...) Spółka Jawna wnioskodawca wyliczył, że średnie miesięczne wynagrodzenie brutto w okresie obowiązywania umowy o obsługę prawną tego podmiotu zawartej przed jego zatrzymaniem (od 1 stycznia 2012 r. do 30 września 2018 r.) wynosiło 4275 zł brutto, natomiast brak umowy obsługi prawnej i współpracy w okresie od października 2018 r. do lipca 2021 r., czyli przez okres 33 miesięcy spowodował szkodę w wysokości co najmniej 141.050 zł brutto. Zsumowanie tak określonych kwot daje, wg. wnioskodawcy, łączną kwotę szkody, jaką poniósł w związku z zatrzymaniem w wysokości co najmniej 207.488,62 zł brutto. Jednocześnie wnioskodawca wskazał na rozprawie, że tak ustalona kwota będzie rozszerzona o kwoty wynikające z kolejnych miesięcy trwania postępowania, w związku z brakiem umowy z firmą (...) Spółka Jawna . W ocenie Sądu, metoda ustalenia wysokości szkody zaproponowana przez wnioskodawcę może znaleźć w niniejszej sprawie zastosowanie, jednakże nie w odniesieniu do kwot brutto utraconego wynagrodzenia, a jeżeli chodzi o wynagrodzenie ze spółki (...) także nie w stosunku do całego okresu braku umowy z tym podmiotem, której wnioskodawca nie zawarł ponownie po jej rozwiązaniu. Wysokość należnego wnioskodawcy odszkodowania za utracone korzyści z wynagrodzeń z tytułu świadczenia usług prawnych na podstawie umów o obsługę prawną zawartych z ww. podmiotami gospodarczymi winna wyrażać się kwotą netto, gdyż taka właśnie kwota stanowi uszczerbek majątkowy wnioskodawcy wynikający z jego niesłusznego zatrzymania. Wnioskodawca nie ubiega się bowiem o zasądzenie mu niewypłaconego wynagrodzenia, lecz jego wniosek zmierza do uzyskania odszkodowania za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie. W takim przypadku pokrzywdzony niesłusznym zatrzymaniem żąda od Skarbu Państwa wyrównania rzeczywistej straty, jaką poniósł w związku ze zdarzeniem, za które odpowiedzialność ponosi Skarb Państwa na zasadzie ryzyka. Obowiązkiem Sądu było więc ustalenie, w jakiej wysokości należności przysługiwałyby wnioskodawcy, gdyby nie został niesłusznie zatrzymany, przy czym chodzi o to w jakiej wysokości należności te rzeczywiście (konkretnie) trafiłyby do wnioskodawcy zwiększając jego stan posiadania. Sąd w tym zakresie podzielił stanowisko zawarte w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2020 r., II KK 16/20 (opubl. w LEX nr 3097169), iż "nie można uznać za utraconą korzyść całości przyszłego wynagrodzenia wnioskodawcy, skoro rzeczywista korzyść jest konsekwencją pomniejszenia wynagrodzenia brutto o obowiązkowe obciążenia wynikające z różnych tytułów." W przypadku wnioskodawcy otrzymywane przez niego wynagrodzenie było powiększone o kwotę podatku VAT należnego, który wnioskodawca obowiązany był odprowadzać do właściwego urzędu skarbowego. Tym samym rzeczywista poniesiona przez niego strata wyraża się kwotą wynagrodzenia netto, bez podatku VAT. W odniesieniu do (...) Sp. z o.o. Sąd ustalił, iż łączne wynagrodzenie wnioskodawcy netto za okres od 1 marca 2017 r. do 28 lutego 2019 r. wyniosło 16.500 zł (k. 800), co podzielone przez 24 miesiące współpracy daje średnie miesięczne wynagrodzenie w wysokości 687,50 zł netto. Kwota 687,50 zł pomnożona przez 7 miesięcy braku umowy wnioskodawcy z ww. spółką (od marca do września 2019 r.) daje kwotę 4812,50 zł. W odniesieniu do Firmy (...) Sąd ustalił, iż łączne wynagrodzenie wnioskodawcy netto za okres od 1 lipca 2014 r. do 31 grudnia 2018 r. wyniosło 147.030 zł (k. 810), co podzielone przez 54 miesiące współpracy daje średnie miesięczne wynagrodzenie w wysokości 2722,7(7) zł netto. Kwota 2722,7(7) zł pomnożona przez 18 miesięcy braku umowy wnioskodawcy z ww. podmiotem (od stycznia 2019 r. do końca czerwca 2020 r.) daje kwotę 40.010 zł (w zaokrągleniu). W odniesieniu natomiast do ustalenia wysokości należnego wnioskodawcy odszkodowania wynikłego z rozwiązania umowy zawartej z (...) Spółka Jawna w M. Sąd zauważa, że obowiązek odszkodowawczy wynikający z art. 552 § 4 k.p.k. nie rozciąga się w nieskończoność, na cały okres następujący po zakończeniu niesłusznego zatrzymania wnioskodawcy. Akceptując bowiem pogląd, że bezpośredniość szkody jako następstwa zatrzymania nie musi oznaczać ograniczenia szkody do skutków powstałych wprost w wyniku fizycznego pozbawienia wolności tylko w czasie jego trwania, nie sposób uznać, że majątkowe rozliczenia wnioskodawcy ze spółką (...) rozciągnięte w czasie aż do bliżej nieokreślonego punktu w przyszłości mogą być elementem pojęcia szkody jako skutku niesłusznego zatrzymania w rozumieniu art. 552 § 4 k.p.k. , bowiem związek pomiędzy tymi zdarzeniami jest zbyt odległy, uzależniony od wielu hipotetycznych czynników, wręcz warunkowy i nie wykazuje powiązań kauzalnych. Należy mieć na uwadze, że umowa o obsługę prawną zawarta pomiędzy T. B. (1) , a spółką (...) przewidywała możliwość jej wypowiedzenia przez każdą ze stron z zachowaniem jednomiesięcznego okresu wypowiedzenia. Ponadto z zeznań świadka I. P. (2) wynika, że przyczyną rozwiązania umowy z T. B. (1) był nie tylko fakt zatrzymania wnioskodawcy, ale także jego zmiany osobowościowe, wahania nastrojów, rozkojarzenie, nerwowość, które pojawiły się u wnioskodawcy jeszcze przed jego zatrzymaniem, a które już wcześniej utrudniały współpracę z nim. Wprawdzie świadek jednocześnie wskazała, iż gdyby nie zatrzymanie wnioskodawcy współpraca z nim trwałaby nadal, a nawet rozciągała by się na następne pokolenia, gdyby syn wnioskodawcy został w przyszłości adwokatem, jednak do tych twierdzeń świadka należy podejść z daleko posuniętą ostrożnością, zwłaszcza w sytuacji, gdy po zakończeniu współpracy z (...) T. B. w spółce przyjęto inny model obsługi prawnej polegający na zlecaniu różnym prawnikom poszczególnych spraw. Podkreślenia również wymaga, że prowadząc K. A. , jak w każdej usługowej działalności gospodarczej, wnioskodawca musi liczyć się z możliwością odejścia dotychczasowych klientów i koniecznością pozyskiwania nowych. Utrata klienta powoduje z kolei, że wnioskodawca uzyskuje czas i możliwości zajęcia się sprawami innego klienta w miejsce utraconego. W przedmiotowej sprawie analiza wysokości rocznych dochodów wnioskodawcy uprawnia do przyjęcia, że o ile w roku 2019 dochody wnioskodawcy zauważalnie spadły, co zapewne pozostawało w związku z utratą wynagrodzeń otrzymywanych od podmiotów A. , P. i (...) , to jednak już w 2020 r. (mimo pandemii) dochody te wzrosły do poziomu z 2017 i 2018 r. W ocenie Sądu, oznacza to, że wnioskodawca tracąc definitywnie kontrahenta (...) zyskał tym samym "wolne moce" pozwalające mu pozyskać i obsługiwać nowych klientów, od których wynagrodzenie zrekompensowało mu straty wynikłe z braku umowy z firmą (...) . Tym samy w odniesieniu do spółki (...) należało przyjąć jako okres wystąpienia szkody pozostającej w adekwatnym związku przyczynowym z zatrzymaniem wnioskodawcy okres 15 miesięcy, od rozwiązania umowy z dniem 30 września 2018 r. przez cały 2019 r., w którym - z powodu utraty tego m. in. kontrahenta - dochody wnioskodawcy spadły. Jak ustalono, łączne wynagrodzenie wnioskodawcy netto (bez podatku VAT) za wykonywanie usług dla (...) Spółka Jawna od 1 stycznia 2012 r. do 30 września 2018 r. wyniosło 281.539,85 zł (k. 823-825), co podzielone przez 81 miesięcy współpracy daje średnie miesięczne wynagrodzenie w wysokości 3475,80 zł netto. Kwota 3475,80 zł pomnożona przez określony, z przyczyn wskazanych powyżej, okres 15 miesięcy daje kwotę 52.137 zł. Zsumowanie kwot 4812,50 zł, 49.010 zł i 52.137 zł daje kwotę 105.959,50 zł należnego wnioskodawcy odszkodowania. nie żądano Zadośćuczynienie 2. Kwota główna Odsetki 1. Inne 3. 1. 7. Inne ROZSTRZYGNIĘCIA Zawarte w WYROKU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Powyższe ustalenia co do odszkodowania obligowały Sąd do oddalenia wniosku w pozostałej części. Powody przyznania kwoty odszkodowania jak w pkt I wyroku są jednocześnie powodami . dla których wniosek w pozostałej części należało oddalić. 8. KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności III. Zgodnie z art. 554 § 4 k.p.k. postępowanie wolne jest od kosztów sądowych. Obciążają one zatem Skarb Państwa. 9. PODPIS
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI