II KO 62/21

Sąd Najwyższy2022-02-03
SNKarnewznowienie postępowaniaWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniasąd najwyższysędzia delegowanyprawomocnośćTSUEk.p.k.prawo o ustroju sądów powszechnych

Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu, mimo wniosku sygnalizującego wadliwość obsady sądu wyższej instancji.

Do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo J. W. sygnalizujące możliwość wznowienia postępowania z urzędu z powodu nienależytej obsady sądu wyższej instancji. Sąd Najwyższy, analizując akta, stwierdził, że sędzia G. M. był prawidłowo delegowany i uprawniony do orzekania w sprawie, a późniejsze orzeczenie TSUE dotyczące delegowania sędziów nie ma zastosowania do prawomocnego wyroku wydanego przed datą tego orzeczenia.

Sąd Najwyższy rozpatrzył pismo J. W. potraktowane jako wniosek o wznowienie postępowania z urzędu, dotyczące prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 6 kwietnia 2018 r. (sygn. akt II AKa [...]). Podstawą wniosku była rzekoma nienależyta obsada sądu, wynikająca z braku delegacji dla sędziego Sądu Okręgowego w W. - G. M.. Sąd Najwyższy ustalił, że sędzia G. M. był delegowany do Sądu Apelacyjnego w [...] na okres obejmujący datę wydania wyroku, a zgodnie z przepisami ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, zmiana miejsca służbowego lub zakończenie delegacji nie stanowi przeszkody do zakończenia czynności w sprawach przydzielonych. Ponadto, sędzia G. M. otrzymał dodatkową delegację na dzień wydania wyroku. Sąd Najwyższy odniósł się również do wyroku TSUE z dnia 16 listopada 2021 r., stwierdzając, że nie daje on podstaw do wzruszenia prawomocnego orzeczenia wydanego przed tą datą, nawet jeśli dotyczyło ono przepisów zakwestionowanych przez TSUE. W związku z tym, Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli sędzia był prawidłowo delegowany i uprawniony do orzekania w dacie wydania wyroku, a późniejsze orzeczenia TSUE dotyczące delegowania nie mają zastosowania do prawomocnych orzeczeń wydanych przed ich datą.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy zbadał delegację sędziego G. M. i stwierdził, że był on prawidłowo delegowany na czas orzekania. Ponadto, powołując się na orzecznictwo SN i TSUE, uznał, że wyrok TSUE z 2021 r. nie wymaga wzruszenia prawomocnych orzeczeń wydanych przed jego datą, nawet jeśli dotyczyły one przepisów zakwestionowanych przez TSUE.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzić brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu

Strony

NazwaTypRola
J. W.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Uchybienie mogące stanowić podstawę wznowienia tylko z urzędu (pkt 2 - nienależyta obsada sądu).

Pomocnicze

k.p.k. art. 9 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Potraktowanie pisma jako wniosku sygnalizującego wystąpienie podstawy do wznowienia z urzędu.

u.p.s.p. art. 77 § § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Podstawa delegacji sędziego do sądu wyższej instancji.

u.p.s.p. art. 47b § § 4

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Zakończenie delegowania nie stanowi przeszkody do zakończenia czynności w sprawach przydzielonych.

u.p.s.p. art. 77 § § 9

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Podstawa dodatkowej delegacji sędziego do pełnienia obowiązków w określonym dniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia G. M. był prawidłowo delegowany i uprawniony do orzekania w dacie wydania wyroku. Zakończenie delegacji lub zmiana miejsca służbowego nie stanowi przeszkody do zakończenia czynności w sprawach przydzielonych. Wyrok TSUE z 16 listopada 2021 r. nie ma zastosowania do prawomocnych orzeczeń wydanych przed jego datą.

Godne uwagi sformułowania

potraktować je należało – w myśl art. 9 § 2 k.p.k. – jako wniosek sygnalizujący wystąpienie podstawy do wznowienia z urzędu nienależyta obsada sądu, wynikająca z braku delegacji do orzekania przez sędziego Sądu Okręgowego w W. zmiana miejsca służbowego sędziego lub delegowanie do innego sądu oraz zakończenie delegowania nie stanowi przeszkody do podejmowania czynności w sprawach przydzielonych w dotychczasowym miejscu służbowym albo miejscu pełnienia służby, aż do ich zakończenia. treść wymienionego. orzeczenia nie daje podstaw do postrzegana sytuacji, której dotyczy niniejsze zarządzenie w kategoriach zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. prawo Unii Europejskiej nie zobowiązuje sądu danego Państwa członkowskiego do zaprzestania stosowania krajowych zasad proceduralnych, nadających powagę rzeczy osądzonej danemu orzeczeniu, nawet jeśli umożliwiłoby to usunięcie sytuacji w porządku krajowym, która jest niezgodna z prawem.

Skład orzekający

Piotr Mirek

Sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania z urzędu w kontekście delegowania sędziów oraz stosowania orzecznictwa TSUE do prawomocnych orzeczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawomocnego orzeczenia wydanego przed wyrokiem TSUE z 16 listopada 2021 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii praworządności i niezależności sądownictwa w kontekście delegowania sędziów, a także relacji między prawem krajowym a unijnym w odniesieniu do prawomocnych orzeczeń.

Czy wyrok TSUE z 2021 roku może unieważnić stare wyroki? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II KO 62/21
ZARZĄDZENIE
Dnia 3 lutego 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Piotr Mirek
zarządza:
stwierdzić brak podstaw do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w
[…]
z dnia 6 kwietnia 2018 r., sygn. akt II AKa
[…]
, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 3 marca 2017 r., sygn. akt XVIII K
[…]
.
UZASADNIENIE
W dniu 15 lipca 2021 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo J. W., oznaczone jako wniosek o wznowienie postępowania. Z uwagi na treść tego pisma, potraktować je należało – w myśl art. 9 § 2 k.p.k. – jako wniosek sygnalizujący wystąpienie podstawy do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 6 kwietnia 2018 r., sygn. akt II AKa […], gdyż podnoszona w nim okoliczność – uchybienie określone w art. 439 § 1  pkt 2 k.p.k. może stanowić podstawę wznowienia tylko z urzędu.
Analiza akt sprawy oraz podjęte czynności sprawdzające nie potwierdzają, aby wymieniony wyżej wyrok Sądu Apelacyjnego w […] był dotknięty sygnalizowanym uchybieniem – tj. nienależytą obsadą sądu, wynikającą z braku delegacji do orzekania przez sędziego Sądu Okręgowego w W. - G. M..
Jak wynika z akt sprawy II AKa […], sprawa ta została przydzielona sędziemu G. M. jako sędziemu sprawozdawcy w dniu 27 grudnia 2017 r. (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału k. 9187), a więc w czasie, gdy  był delegowany do pełnienia obowiązków sędziego w Sądzie Apelacyjnym w […]. W dniu 24 czerwca 2017 r. delegacji takiej, na podstawie art. 77 § 1  pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych, udzielił mu na okres od dnia 1 lipca 2017 r. do dnia 31 grudnia 2017 r. Minister Sprawiedliwości.
Zgodnie z przepisem art. 47b § 4 wymienionej ustawy zmiana miejsca służbowego sędziego lub delegowanie do innego sądu oraz zakończenie delegowania nie stanowi przeszkody do podejmowania czynności w sprawach przydzielonych w dotychczasowym miejscu służbowym albo miejscu pełnienia służby, aż do ich zakończenia.  Oznacza to, że biorąc udział w rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2018 r. sprawy II AKa […], dotyczącej m.in. J. W. i wydaniu wyroku, sędzia G. M. był uprawniony do orzekania w tej sprawie.
Niezależenie od tego, z uzyskanego z Sądu Apelacyjnego w […] aktu delegacji wynika, że sędzia G. M. został w dniu 27 lutego 2018 r., na podstawie art. 77 § 9  ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych, delegowany przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w […] do pełnienia obowiązków w dniu 6 kwietnia 2018 r., w II wydziale Karnym Sądu Apelacyjnego w […].
Na koniec, w związku z wydaniem przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyroku z dnia 16 listopada 2021 r. (wielka izba), w którym Trybunał orzekł, iż „ Artykuł 19 ust. 1 akapit drugi TUE odczytywany w świetle art. 2 TUE oraz art. 6 ust. 1 i 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/343 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie wzmocnienia niektórych aspektów domniemania niewinności i prawa do obecności na rozprawie w postępowaniu karnym należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie przepisom krajowym, zgodnie z którymi minister sprawiedliwości państwa członkowskiego może, na podstawie kryteriów, które nie zostały podane do publicznej wiadomości, z jednej strony delegować sędziego do sądu karnego wyższej instancji na czas określony albo na czas nieokreślony, zaś z drugiej strony w każdym czasie, na podstawie decyzji, która nie zawiera uzasadnienia, odwołać sędziego z tego delegowania, niezależnie od tego, czy nastąpiło ono na czas określony, czy na czas nieokreślony” zauważyć trzeba, iż treść wymienionego. orzeczenia nie daje podstaw do postrzegana sytuacji, której dotyczy niniejsze zarządzenie w kategoriach zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. Jak wskazuje się w orzecznictwie Sądu Najwyższego, odwołującym się w tym zakresie do orzecznictwa TSUE (wyrok TSUE (Wielka Izba) z dnia 24 października 2018 r. w sprawie  C – 234/17 i powołane tam judykaty tego organu) „Trybunał wyraża pogląd, że prawo Unii Europejskiej nie zobowiązuje sądu danego Państwa członkowskiego do zaprzestania stosowania krajowych zasad proceduralnych, nadających powagę rzeczy osądzonej danemu orzeczeniu, nawet jeśli umożliwiłoby to usunięcie sytuacji w porządku krajowym, która jest niezgodna z prawem. Tym samym prawo Unii Europejskiej nie wymaga, aby w celu uwzględnienia wykładni określonego przepisu tego prawa, przyjętej przez Trybunał po wydaniu orzeczenia posiadającego powagę rzeczy osądzonej, sąd krajowy był co do zasady zobowiązany do zmiany prawomocnego orzeczenia” (tak np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2021 r., II KK 379/20). Wskazany wyżej wyrok TSUE z dnia 16 listopada 2021 r. nie daje zatem podstaw do wzruszenia, prawomocnego przed tą datą, orzeczenia wydanego przez sąd, w którego składzie zasiadał sędzia delegowany przez Ministra Sprawiedliwości, na podstawie zakwestionowanych w tym orzeczeniu przepisów krajowych.
Z uwagi na charakter postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania z urzędu bezprzedmiotowymi były dołączone do wniosku sygnalizacyjnego  wnioski o zwolnienie z kosztów postępowania wznowieniowego i wyznaczenie obrońcy z urzędu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI