II KO 60/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuW sprawie o sygn. akt II KO 60/26, dotyczącej wniosku skazanego o wznowienie postępowania, wpłynęły wnioski o wyłączenie sędziów Anny Dziergawki, Małgorzaty Bednarek i Antoniego Bojańczyka. Skazany argumentował, że wątpliwości co do bezstronności i niezawisłości sędziów wynikają z faktu uzyskania przez nich statusu sędziego Sądu Najwyższego w następstwie udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Podkreślono, że sądy składające się z osób powołanych w tym trybie nie gwarantują bezstronności i niezawisłości, co narusza standardy konstytucyjne i konwencyjne (art. 6 ust. 1 EKPC, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Sąd Najwyższy, rozpoznając wnioski, uznał je za oczywiście zasadne. Wskazano na problematyczne zarządzenia administracyjne w Izbie Karnej, które blokowały rejestrację i rozpoznawanie wniosków o wyłączenie sędziów opartych na kwestionowaniu ich statusu. Odnosząc się do meritum, Sąd Najwyższy przywołał art. 41 k.p.k. i orzecznictwo ETPC oraz SN, stwierdzając, że okoliczności związane z powołaniem sędziów przez KRS po 17 stycznia 2018 r. skutkują uznaniem sądu z ich udziałem za nienależycie obsadzony. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć wskazanych sędziów od rozpoznania sprawy, jednocześnie wyrażając obawę, że ponowny przydział sprawy może trafić do sędziów o podobnym statusie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wyłączenia sędziów z powodu sposobu powołania przez KRS oraz krytyka administracyjnego blokowania wniosków o wyłączenie.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z reformami sądownictwa w Polsce i powołaniami sędziów po 17 stycznia 2018 r.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sędziowie powołani do Sądu Najwyższego w następstwie udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. mogą być uznani za niezawisłych i bezstronnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, okoliczności związane z powołaniem tych sędziów skutkują uznaniem sądu z ich udziałem za nienależycie obsadzony, co narusza standardy konstytucyjne i konwencyjne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sposób powołania sędziów do KRS przez polityków, a nie przez środowisko sędziowskie, podważa niezależność sądów i niezawisłość sędziów. W związku z tym, sędziowie powołani w tym trybie nie gwarantują bezstronności i niezawisłości, co prowadzi do naruszenia prawa do sądu.
Czy wnioski o wyłączenie sędziego, oparte na kwestionowaniu statusu sędziego SN, podlegają formalnej rejestracji i rozpoznaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wnioski te podlegają rejestracji i rozpoznaniu, a próby ich blokowania poprzez zarządzenia administracyjne są sprzeczne z prawem.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że zarządzenia administracyjne zakazujące rejestracji wniosków o wyłączenie sędziego są sprzeczne z przepisami prawa i naruszają konstytucyjne prawo strony do merytorycznego rozpoznania takich wniosków.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. Ł. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Anna Dziergawka | osoba_fizyczna | sędzia |
| Małgorzata Bednarek | osoba_fizyczna | sędzia |
| Antoni Bojańczyk | osoba_fizyczna | sędzia |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 42 § 4 zdanie pierwsze
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 41 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 40 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 15 § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędziowie powołani w następstwie udziału w konkursie przed KRS ukształtowaną ustawą z 2017 r. budzą wątpliwości co do bezstronności i niezawisłości. • Sądy składające się z takich sędziów nie gwarantują standardów konstytucyjnych i konwencyjnych prawa do sądu. • Zarządzenia administracyjne blokujące rejestrację wniosków o wyłączenie sędziego są sprzeczne z prawem.
Godne uwagi sformułowania
sądy składające się z osób powołanych w tym trybie, nie gwarantują bezstronności i niezawisłości, a zatem nie są sądami w rozumieniu art. 6 ust. 1 Europejskiej konwencji o ochronie praw człowieka (EKPC) oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. • Każda strona postępowania karnego ma gwarantowane w Konstytucji i EKPC prawo do rozpoznania jej sprawy przez sąd niezawisły i bezstronny, ustanowiony ustawą. • Decyzjami administracyjnymi blokuje się w Izbie Karnej stronom prawo do rozpoznania sprawy o wyłączenie sędziego, która jest sprawą w znaczeniu konstytucyjnym. • wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. winno nastąpić nie tylko w sytuacji gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, iż mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, ale również wówczas gdy orzekanie przez sędziego w sprawie mogłoby realnie prowadzić do znacznie poważniejszego uchybienia, tj. naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i uznania, że taki skład orzekający nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą.
Skład orzekający
Anna Dziergawka
członek
Małgorzata Bednarek
członek
Antoni Bojańczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziów z powodu sposobu powołania przez KRS oraz krytyka administracyjnego blokowania wniosków o wyłączenie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z reformami sądownictwa w Polsce i powołaniami sędziów po 17 stycznia 2018 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Orzeczenie dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i prawa do sądu, co jest tematem o dużym znaczeniu społecznym i politycznym.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziów! Czy polskie sądy są nadal niezawisłe i bezstronne?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.