II KO 6/18

Sąd Najwyższy2018-03-15
SNKarneinneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawywłaściwość sądubezstronnośćdobro wymiaru sprawiedliwościbiegły sądowyadwokaciSąd Najwyższykodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Rejonowego w Ł. o przekazanie sprawy karnej biegłej sądowej do innego sądu, uznając brak podstaw do wątpliwości co do bezstronności sądu rejonowego.

Sąd Rejonowy w Ł. wnioskował o przekazanie sprawy karnej przeciwko biegłej sądowej B. J. innemu sądowi, argumentując, że znajomość oskarżonej z sędziami oraz fakt, że w związku z jej sprawą zarzuty postawiono wielu adwokatom, może budzić wątpliwości co do bezstronności sądu. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, stwierdzając, że sama znajomość sędziów z biegłym nie stanowi wystarczającej przesłanki do przekazania sprawy, a obawy o opinię publiczną są abstrakcyjne.

Sąd Rejonowy w Ł. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej przeciwko B. J., oskarżonej o przestępstwa z art. 228 § 3 k.k. i in., innemu sądowi równorzędnemu. Jako uzasadnienie podano, że oskarżona jest biegłą sądową i lekarzem sądowym, znana sędziom sądu właściwego, a także że w związku z jej sprawą zarzuty postawiono znacznej grupie adwokatów. Sąd Rejonowy obawiał się, że może to negatywnie wpłynąć na opinię o przebiegu postępowania i budzić wątpliwości co do bezstronności sądu. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku. Podkreślono, że instytucja przekazania sprawy z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości (art. 37 k.p.k.) ma charakter wyjątkowy i nie może być interpretowana rozszerzająco. Wskazano, że sama znajomość oskarżonej jako biegłej z niektórymi sędziami nie stanowi wystarczającej przesłanki do uznania wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu. Również fakt postawienia zarzutów wielu adwokatom nie ogranicza swobody orzekania, gdyż mogą oni zostać przesłuchani jako świadkowie. Sąd Najwyższy uznał, że obawy sądu rejonowego dotyczące opinii publicznej są abstrakcyjne i nie mogą stanowić podstawy do zwolnienia sądu właściwego od obowiązku rozpoznania sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sama znajomość oskarżonego będącego biegłym sądowym z sędziami sądu właściwego oraz fakt postawienia zarzutów wielu adwokatom nie stanowią wystarczającej przesłanki do przekazania sprawy innemu sądowi.

Uzasadnienie

Instytucja przekazania sprawy z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości (art. 37 k.p.k.) ma charakter wyjątkowy. Obawy o opinię publiczną są abstrakcyjne, a sama znajomość z biegłym nie musi prowadzić do wątpliwości co do bezstronności sądu. Adwokaci mogą zostać przesłuchani jako świadkowie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy w Ł. (wniosek odrzucony)

Strony

NazwaTypRola
B. J.osoba_fizycznaoskarżona

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja właściwości z delegacji ma charakter wyjątkowy i nie może być interpretowana rozszerzająco. Odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobro wymiaru sprawiedliwości, co może być uzasadnione tylko w razie zaistnienia okoliczności dających podstawę do racjonalnego twierdzenia, że w odbiorze powszechnym powstają wątpliwości co do zdolności sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny.

Pomocnicze

k.k. art. 228 § 3

Kodeks karny

k.k. art. 271 § 3

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 12

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Instytucja przekazania sprawy z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości ma charakter wyjątkowy. Sama znajomość oskarżonego będącego biegłym z sędziami nie stanowi wystarczającej przesłanki do wątpliwości co do bezstronności. Obawy o opinię publiczną są abstrakcyjne. Adwokaci mogą zostać przesłuchani jako świadkowie, co nie ogranicza swobody orzekania.

Odrzucone argumenty

Znajomość oskarżonej (biegłej sądowej) z sędziami sądu właściwego. Fakt postawienia zarzutów znacznej grupie adwokatów w związku ze sprawą. Obawa o negatywny wpływ na opinię o przebiegu postępowania i budzenie wątpliwości co do bezstronności sądu.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja tzw. właściwości z delegacji, określona w art. 37 k.p.k., ma charakter wyjątkowy. Przepis ten, jako wprowadzający wyjątek od zasady kodeksowej, nie może być interpretowany rozszerzająco. Odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobro wymiaru sprawiedliwości. W odbiorze powszechnym powstają wątpliwości co do zdolności sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny. Rzeczą sądu jest bowiem takie orzekanie, aby w opinii publicznej nie powstały wątpliwości co do tego, że wydane orzeczenie jest wolne od jakichkolwiek pozaprocesowych wpływów.

Skład orzekający

Eugeniusz Wildowicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy zarzuty dotyczą znajomości sędziów z biegłym lub zaangażowania wielu adwokatów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy karnej na podstawie art. 37 k.p.k.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej, jaką jest przekazanie sprawy innemu sądowi ze względu na potencjalne wątpliwości co do bezstronności. Pokazuje, jakie kryteria musi spełnić taki wniosek.

Czy znajomość sędziego z biegłym dyskwalifikuje sąd? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II KO 6/18
POSTANOWIENIE
Dnia 15 marca 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Eugeniusz Wildowicz
w sprawie
B. J.
oskarżonej z art. 228 § 3 k.k. w zw. z art. 271 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw.
‎
z art. 12 k.k. i in.
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 15 marca 2018 r.,
wniosku Sądu Rejonowego w Ł.
z dnia 14 lutego 2018 r.
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 14 lutego 2018 r. Sąd Rejonowy w Ł. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie na podstawie art. 37 k.p.k. innemu sądowi równorzędnemu do rozpoznania sprawy
B. J. oskarżonej o szereg czynów z art. 228 § 3 k.k. w zw. z art. 271 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i in.
Uzasadniając wystąpienie podniósł, że orzekanie w sprawie przez sąd właściwy, wobec skierowania aktu oskarżenia przeciwko biegłej sądowej z listy biegłych Sądu Okręgowego w Ł. – B. J.,
która przez szereg lat wydawała opinie sądowe, wykonywała też czynności lekarza sądowego, a także wobec faktu, iż osobami, którym postawiono zarzuty w związku z jej sprawą jest znaczna grupa
[…]
adwokatów, podejmujących stale czynności w tutejszym sądzie,
mogłoby negatywnie wpływać na opinię o przebiegu postępowania przed tym Sądem oraz budzić wątpliwości, co do bezstronności tego sądu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja tzw. właściwości z delegacji, określona w art. 37 k.p.k., ma charakter wyjątkowy. Przepis ten, jako wprowadzający wyjątek od zasady kodeksowej, nie może być interpretowany rozszerzająco
. Odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, że pozostawienie sprawy
‎
w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobro wymiaru sprawiedliwości.
W istocie więc skorzystanie z instytucji określonej w art. 37 k.p.k. możliwe jest tylko w razie zaistnienia okoliczności, dających podstawę do racjonalnego twierdzenia, że
‎
w odbiorze powszechnym powstają wątpliwości co do zdolności sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny
(por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68;
z dnia 26 lutego 2007 r., IV KO 11/07,
LEX nr 568451
).
Nie można, co do zasady, uznać, że sytuacja taka powstaje tylko z tego powodu, że oskarżonym w procesie karnym jest osoba znana sędziom sądu właściwego do rozpoznania sprawy.
Sam fakt wykonywania przez oskarżoną obowiązków biegłego w sprawach rozpoznawanych przez Sąd Rejonowy w Ł. oraz lekarza sądowego w okręgu Sądu Okręgowego w Ł. i związana z tym znajomość niektórych sędziów tego sądu, nie stanowi jeszcze dostatecznej przesłanki do uznania, że może powstać wątpliwość co do obiektywizmu i bezstronności orzekania w jej sprawie przez Sąd występujący z wnioskiem. Takiej wątpliwości nie powoduje także podnoszona we wniosku okoliczność postawienia zarzutów popełnienia przestępstw znacznej grupie
[…]
adwokatów
w związku ze sprawą oskarżonej. Ci ostatni w tej sprawie mogą bowiem zostać przesłuchani w charakterze świadków, co w żaden sposób nie może ograniczać swobody orzekania przez sąd miejscowo właściwy.
Również powzięta przez ten Sąd, obawa odnośnie pojawienia się w opinii stron postępowania, opinii środowiska prawniczego i opinii publicznej, wątpliwości co do braku warunków do rozpoznania niniejszej sprawy w sposób obiektywny, w istocie ma charakter abstrakcyjny, toteż nie może stanowić przesłanki do uwolnienia sądu właściwego miejscowo od obowiązku rozpoznania sprawy oskarżonej. Rzeczą sądu jest bowiem takie orzekanie, aby w opinii publicznej nie powstały wątpliwości co do tego, że wydane orzeczenie jest wolne od jakichkolwiek pozaprocesowych wpływów.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie.
aw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI