II KO 58/12

Sąd Najwyższy2012-12-12
SNKarnepostępowanie wykonawczeŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaprawo karnepostępowanie wykonawczeprawo do obronySąd Najwyższynieobecność skazanegozawiadomienie o terminie

Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowania karnego, uznając, że nie doszło do naruszenia prawa skazanego do obrony w postępowaniu wykonawczym.

Obrońca skazanego A. K. złożył wniosek o wznowienie postępowania odwoławczego, twierdząc, że zostało ono przeprowadzone z naruszeniem prawa do obrony, ponieważ skazany i jego obrońca nie zostali powiadomieni o terminie posiedzenia. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, stwierdzając, że postępowanie dotyczyło kwestii wykonawczych, do których stosuje się odrębne przepisy, a udział stron w posiedzeniach w tym trybie nie jest obligatoryjny.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego A. K. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego z dnia 5 września 2012 r. Wniosek dotyczył nieuwzględnienia przez Sąd Apelacyjny wniosku o zaliczenie okresu pozbawienia wolności na poczet orzeczonej kary. Obrońca argumentował, że postępowanie odwoławcze zostało przeprowadzone z naruszeniem prawa do obrony, ponieważ skazany i jego obrońca nie zostali powiadomieni o terminie posiedzenia, co stanowiło rażące naruszenie przepisów k.p.k. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, wskazując, że postępowanie, którego dotyczył wniosek obrońcy, toczyło się w ramach postępowania wykonawczego. W tym trybie udział stron w posiedzeniach sądu jest regulowany odrębnie i odmiennie niż w postępowaniu jurysdykcyjnym. Sąd podkreślił, że przepisy Kodeksu karnego wykonawczego, w szczególności art. 22 § 1 k.k.w., wyczerpująco regulują kwestię udziału stron w posiedzeniach, a przepisy Kodeksu postępowania karnego stosuje się tylko w kwestiach nieuregulowanych. Ponieważ przepisy szczegółowe nie przewidywały udziału stron w posiedzeniu sądu wyznaczonym w celu rozpoznania wniosku obrońcy, nie zachodził obowiązek zawiadamiania skazanego i jego obrońcy. W związku z tym Sąd Najwyższy uznał, że postępowanie odwoławcze nie zostało przeprowadzone z naruszeniem prawa do obrony i oddalił wniosek o wznowienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie wykonawcze w takich przypadkach nie może być wznowione na podstawie przepisów o wznowieniu postępowania karnego, jeśli strony nie zostały powiadomione o terminie posiedzenia, ponieważ udział stron w posiedzeniach w postępowaniu wykonawczym jest regulowany odrębnie i odmiennie niż w postępowaniu jurysdykcyjnym, a przepisy k.k.w. nie przewidują w tym zakresie obowiązku zawiadomienia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że postępowanie dotyczące zaliczenia okresu pozbawienia wolności na poczet orzeczonej kary toczy się w ramach postępowania wykonawczego. Udział stron w posiedzeniach w tym trybie jest regulowany przepisami Kodeksu karnego wykonawczego, które wyczerpująco określają zasady, a przepisy Kodeksu postępowania karnego stosuje się tylko w kwestiach nieuregulowanych. Ponieważ przepisy k.k.w. nie przewidują w tym konkretnym przypadku obowiązku zawiadamiania stron o terminie posiedzenia, nie doszło do naruszenia prawa do obrony, a tym samym nie zachodzą podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 540b § 1 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić wniosek

Strony

NazwaTypRola
A. K.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 540b § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wznowienia postępowania odwoławczego w przypadku rażącego naruszenia prawa do obrony.

k.k. art. 82 § 1

Kodeks karny

Podstawa materialna wniosku obrońcy o zaliczenie okresu pozbawienia wolności.

k.k.w. art. 1 § 2

Kodeks karny wykonawczy

Reguła stosowania przepisów k.p.k. w postępowaniu wykonawczym tylko w kwestiach nieuregulowanych w k.k.w.

k.k.w. art. 22 § 1

Kodeks karny wykonawczy

Reguluje udział stron w posiedzeniach w postępowaniu wykonawczym.

Pomocnicze

k.p.k. art. 117 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący prawa do udziału w czynnościach procesowych, który zdaniem obrońcy został naruszony.

k.p.k. art. 464 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący zażalenia na postanowienie kończące postępowanie, którego naruszenie zarzucał obrońca.

k.k.w. art. 22 § 1a

Kodeks karny wykonawczy

Określa obowiązek zawiadamiania o terminie posiedzenia sądu wyższej instancji.

k.p.k. art. 639

Kodeks postępowania karnego

Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach sądowych postępowania wznowieniowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie dotyczyło kwestii wykonawczych, do których stosuje się odrębne przepisy k.k.w. Przepisy k.k.w. nie przewidują obowiązku zawiadamiania stron o terminie posiedzenia w tym konkretnym przypadku. Nie doszło do naruszenia prawa do obrony.

Odrzucone argumenty

Postępowanie odwoławcze zostało przeprowadzone z naruszeniem prawa do obrony, ponieważ skazany i jego obrońca nie zostali powiadomieni o terminie posiedzenia. Naruszenie przepisów art. 117 § 1 k.p.k. i art. 464 § 1 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie zainicjowane wnioskiem obrońcy skazanego [...] toczyło się bowiem w postępowaniu wykonawczym, w którym udział stron, w tym skazanego w posiedzeniach sądu regulowany jest odrębnie i odmiennie niż w postępowaniu jurysdykcyjnym. Udział stron, w tym skazanego w posiedzeniach sądu jest wyczerpująco uregulowany w art. 22 § 1 k.k.w., co oznacza, że nie mają tu zastosowania przepisy Kodeksu postępowania karnego.

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

przewodniczący

Eugeniusz Wildowicz

sprawozdawca

Włodzimierz Wróbel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania karnego w kontekście postępowania wykonawczego i prawa do obrony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu wykonawczym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych, ponieważ dotyczy rozgraniczenia stosowania przepisów k.p.k. i k.k.w. w postępowaniu wykonawczym oraz kwestii prawa do obrony.

Kiedy nie można wznowić postępowania karnego? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice prawa do obrony w postępowaniu wykonawczym.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II KO 58/12
POSTANOWIENIE
Dnia 12 grudnia 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący)
‎
SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca)
‎
SSN Włodzimierz Wróbel
w sprawie
A. K.
‎
skazanego z art. 258 § 3 kk i in.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 12 grudnia 2012 r.,
‎
wniosku obrońcy skazanego o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego
‎
z dnia 5 września 2012 r.,
w przedmiocie nieuwzględnienia wniosku o zaliczenie okresu pozbawienia wolności na poczet orzeczonej kary
p o s t a n o w i ł
:
1. oddalić wniosek,
2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania
wznowieniowego, w tym wydatkami w kwocie 20 zł
(dwadzieścia złotych).
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 5 września 2012 r. Sąd Apelacyjny, po rozpoznaniu zażalenia obrońcy skazanego A. K. na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 10 sierpnia 2012 r. o nieuwzględnieniu wniosku o uznanie za wykonaną w całości kary 3 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej w sprawie III K 24/08 tego Sądu i zaliczenie jej na poczet kary 4 lat pozbawienia wolności wymierzonej wyrokiem łącznym Sądu Okręgowego z dnia 21 czerwca 2010 r. w sprawie III K 29/10, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W dniu 21 września 2012 r. obrońca skazanego złożył wniosek o wznowienie postępowania odwoławczego w tej sprawie. Powołując się na przepis art. 540b § 1 k.p.k. wniósł o uchylenie postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 5 września 2012 r. utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 10 sierpnia 2012 r. i przekazanie sprawy sądowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że sprawę w postępowaniu odwoławczym rozpoznano pod nieobecność skazanego i jego obrońcy, gdyż nie zostali oni powiadomieniu o terminie posiedzenia. Ponieważ przedmiotem rozpoznania w sprawie było zażalenie na postanowienie kończące postępowanie (art. 464 § 1 zd. 1 k.p.k.), a także dlatego, że strony miały prawo uczestniczyć w posiedzeniu sądu pierwszej instancji, na którym wydano to postanowienie, skazany i jego obrońca mieli prawo wziąć udział, z mocy prawa, w posiedzeniu sądu odwoławczego. W takim razie, Sąd Apelacyjny nie powiadamiając ich o terminie tego posiedzenia rażąco naruszył przepis art. 117 § 1 k.p.k. Postanowienie wydane na tym posiedzeniu dotknięte jest także uchybieniem stanowiącym rażące naruszenie art. 464 § 1 k.p.k. Procedowanie z naruszeniem wskazanych przepisów jest ponadto równoznaczne z naruszeniem prawa skazanego do obrony.
Podniósł, że o treści postanowienia sądu odwoławczego został poinformowany w dniu 13 września 2012 r., co umożliwiło mu złożenie w terminie ustawowym wniosku o wznowienie postępowania.
Prokurator Prokuratury Generalnej w pisemnej odpowiedzi na wniosek wniósł o jego oddalenie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek nie jest zasadny i nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodzić się należy ze stanowiskiem prokuratora, że wskazywane we wniosku, jako naruszone, przepisy Kodeksu postępowania karnego nie miały w tej sprawie zastosowania. Postępowanie zainicjowane wnioskiem obrońcy skazanego z dnia 17 kwietnia 2012 r. o zaliczenie okresu pozbawienia wolności na poczet orzeczonej kary toczyło się bowiem w postępowaniu wykonawczym, w którym udział stron, w tym skazanego w posiedzeniach sądu regulowany jest odrębnie i odmiennie niż w postępowaniu jurysdykcyjnym.
Przesądza o tym nie tylko wskazana we wniosku obrońcy A. K. z dnia 17 kwietnia 2012 r. podstawa prawna - art. 82 § 1 k.k. ale przede wszystkim to, iż okoliczność, z której wnioskodawca wyprowadza swoje żądanie (uznanie, że skazany odbył w całości karę 3 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności orzeczoną w sprawie III K 24/08 i zaliczenie jej na poczet kary 4 lat pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem łącznym w sprawie III K 29/10), to jest upływ okresu próby w związku z warunkowym przedterminowym zwolnieniem skazanego z odbycia reszty kary 3 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności w sprawie III K 24/08 i dalszych 6 miesięcy, zaistniała w dniu 27 listopada 2011 r. Natomiast wyrok łączny, którym wymierzono skazanemu karę łączną 4 lat pozbawienia wolności, na poczet której obrońca domagał się zaliczenia w całości (a nie tylko w tej części, jaką skazany faktycznie odbył) kary 3 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności zapadł w dniu 21 czerwca 2010 r. Zatem kwestia ta, jako powstała już po uprawomocnieniu się tego wyroku łącznego, którego bezpośrednio dotyczyła, a więc w stadium postępowania wykonawczego oraz stanowiąca „postępowanie wykonawcze”, gdyż związana bezpośrednio z wykonaniem orzeczenia, mogła zostać rozpoznana tylko w oparciu o przepisy procesowe Kodeksu karnego wykonawczego. Jakkolwiek po uprawomocnieniu się orzeczenia może toczyć się szereg postępowań incydentalnych, które są kompleksowo (również co do udziału stron w posiedzeniu sądów) uregulowane w Kodeksie postępowania karnego (zob. K. Postulski, Kodeks karny wykonawczy, Komentarz do art. 1, teza 38, LEX 2012), jednak wniosku obrońcy skazanego do żadnego z takich postępowań zaliczyć nie można. Podstawę materialną wniosku stanowił zatem powołany przez obrońcę skazanego przepis prawa karnego (art. 82 § 1 k.k.). Natomiast właściwy do jego rozpoznania tryb postępowania określały przepisy Kodeksu karnego wykonawczego.
Zgodnie z art. 1 § 2 k.k.w. w postępowaniu wykonawczym stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego tylko w kwestiach nie uregulowanych w Kodeksie karnym wykonawczym. Udział stron, w tym skazanego w posiedzeniach sądu jest wyczerpująco uregulowany w art. 22 § 1 k.k.w., co oznacza, że nie mają tu zastosowania przepisy Kodeksu postępowania karnego. Przepis ten obecnie (od dnia 1 stycznia 2012 r.) stanowi, że skazany oraz jego obrońca mają prawo wziąć udział w posiedzeniu, gdy ustawa tak stanowi. W posiedzeniu sądu wyższej instancji mają prawo wziąć udział osoby, którym przysługuje prawo udziału w posiedzeniu sądu pierwszej instancji. Przepisy szczegółowe nie przewidują udziału stron w posiedzeniu sądu wyznaczonym w celu rozpoznania kwestii będącej przedmiotem wniosku obrońcy skazanego z dnia 17 kwietnia 2012 r. W tej sytuacji nie zachodził, określony w art. 22 § 1a k.k.w., obowiązek zawiadamiania skazanego i jego obrońcy o terminie posiedzenia sądu odwoławczego.
Powyższe upoważnia do stwierdzenia, że ze względu na przedmiot tego postępowania, rozpoznanie sprawy pod nieobecność skazanego i jego obrońcy nastąpiło w efekcie prawidłowego stosowania obowiązujących przepisów prawa. Skoro tak, to postępowanie odwoławcze w sprawie A. K. nie może być wznowione w oparciu o przepis art. 540b § 1 k.p.k.
Kierując się powyższym Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu. O kosztach sądowych postępowania wznowieniowego rozstrzygnięto na podstawie art. 639 k.p.k.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI