II KO 57/13

Sąd Najwyższy2013-09-27
SAOSKarnepostępowanie wykonawczeŚrednianajwyższy
postępowanie wykonawczewznowienie postępowaniakara pozbawienia wolnościprzerwa w karzeSąd NajwyższyKodeks karny wykonawczyKodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy odmówił wznowienia postępowania wykonawczego w sprawie przerwy w karze pozbawienia wolności, uznając brak podstaw do zastosowania przepisów o bezwzględnych przyczynach odwoławczych.

Skazany M. B. zasygnalizował potrzebę wznowienia postępowania wykonawczego, wskazując na brak jego doprowadzenia na posiedzenie w sprawie zażalenia na odmowę przerwy w karze, co miałoby stanowić bezwzględną przyczynę odwoławczą. Sąd Najwyższy uznał jednak, że przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące bezwzględnych przyczyn odwoławczych nie mają zastosowania w postępowaniu wykonawczym w tej kwestii. Stwierdzono, że udział obrońcy i doprowadzenie skazanego na posiedzenie w postępowaniu wykonawczym są uregulowane odrębnie w Kodeksie karnym wykonawczym i nie zachodziły przesłanki do obligatoryjnego udziału obrońcy ani obowiązek sprowadzenia skazanego.

Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek skazanego M. B. o wznowienie postępowania wykonawczego z urzędu, dotyczący odmowy udzielenia przerwy w wykonywaniu kary pozbawienia wolności. Skazany argumentował, że niedoprowadzenie go na posiedzenie w sprawie zażalenia na postanowienie sądu niższej instancji stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. Sąd Najwyższy stwierdził, że wznowienie postępowania sądowego w sprawach wykonawczych jest możliwe tylko w ściśle określonych przypadkach, w tym gdy dopuszczono się przestępstwa lub gdy przepis prawny stracił moc na skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub organu międzynarodowego, albo gdy zachodziły bezwzględne przyczyny odwoławcze. W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy uznał, że przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące bezwzględnych przyczyn odwoławczych, w tym art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k., nie mają zastosowania w postępowaniu wykonawczym. Podkreślono, że kwestie udziału obrońcy i sprowadzenia skazanego na posiedzenie w postępowaniu wykonawczym są uregulowane odrębnie w art. 22 i 23 k.k.w. i nie stosuje się do nich przepisów k.p.k. Sąd stwierdził, że nie zachodziły przesłanki do obligatoryjnego udziału obrońcy (art. 8 § 2 k.k.w.), a obecność skazanego na posiedzeniu była fakultatywna (art. 23 § 1 k.k.w.). W związku z tym Sąd Najwyższy postanowił nie wznawiać z urzędu postępowania wykonawczego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące bezwzględnych przyczyn odwoławczych nie mają zastosowania w postępowaniu wykonawczym w kwestii przerwy w karze, a udział obrońcy i doprowadzenie skazanego na posiedzenie są uregulowane odrębnie w Kodeksie karnym wykonawczym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że postępowanie wykonawcze ma odrębne regulacje dotyczące udziału obrońcy i sprowadzenia skazanego na posiedzenie (art. 22 i 23 k.k.w.), które nie są objęte przepisami k.p.k. o bezwzględnych przyczynach odwoławczych. Stwierdzono, że nie zachodziły przesłanki do obligatoryjnego udziału obrońcy ani obowiązek sprowadzenia skazanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie wznawiać z urzędu postępowania wykonawczego

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
M. B.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (11)

Główne

k.p.k. art. 542 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.k.w. art. 22 § 1

Kodeks karny wykonawczy

k.k.w. art. 22 § 1a

Kodeks karny wykonawczy

k.k.w. art. 23 § 1

Kodeks karny wykonawczy

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 540 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 540 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 540 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.k.w. art. 1 § 2

Kodeks karny wykonawczy

k.k.w. art. 8 § 2

Kodeks karny wykonawczy

k.k.w. art. 8 § 2

Kodeks karny wykonawczy

pkt 2 - uzasadniona wątpliwość co do poczytalności

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy k.p.k. o bezwzględnych przyczynach odwoławczych nie mają zastosowania w postępowaniu wykonawczym. Udział obrońcy i sprowadzenie skazanego na posiedzenie w postępowaniu wykonawczym są uregulowane odrębnie w k.k.w. i nie są obligatoryjne w okolicznościach sprawy. Brak uzasadnionej wątpliwości co do poczytalności skazanego.

Odrzucone argumenty

Niedoprowadzenie skazanego na posiedzenie stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

instytucja przewidziana w rozdziale 56 Kodeksu postępowania karnego wchodzi tu w rachubę tylko wówczas, gdy... problemtyka ta jest uregulowana w postępowaniu wykonawczym odrębnie i nie stosuje się tu przepisów Kodeksu postępowania karnego nie maja zatem w postępowaniu wykonawczym zastosowania przepisy art. 464 k.p.k. i art. 451 k.p.k.

Skład orzekający

Andrzej Stępka

przewodniczący

Rafał Malarski

sprawozdawca

Andrzej Ryński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Rozgraniczenie stosowania przepisów k.p.k. i k.k.w. w postępowaniu wykonawczym, zwłaszcza w kontekście bezwzględnych przyczyn odwoławczych i udziału obrońcy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania wykonawczego z urzędu w przedmiocie przerwy w karze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważne kwestie proceduralne dotyczące postępowania wykonawczego i rozgraniczenia przepisów k.p.k. i k.k.w., co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Kiedy przepisy k.p.k. nie chronią skazanego w postępowaniu wykonawczym? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II KO 57/13 POSTANOWIENIE Dnia 27 września 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka (przewodniczący) SSN Rafał Malarski (sprawozdawca) SSN Andrzej Ryński w sprawie skazanego M. B. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 września 2013 r., w przedmiocie rozpatrzenia potrzeby wznowienia postępowania wykonawczego z urzędu, prawomocnie zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 1 sierpnia 2013r., utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 11 czerwca 2013r., na podstawie art. 542 § 3 kpk p o s t a n o w i ł: nie wznawiać z urzędu postępowania wykonawczego w kwestii przerwy w wykonywaniu kary pozbawienia wolności. UZASADNIENIE Pismem procesowym z dnia 21 sierpnia 2013r. M. B. zasygnalizował potrzebę wznowienia postępowania wykonawczego z urzędu, w trybie art. 542 § 3 k.p.k., w którym odmówiono mu udzielenia przerwy w wykonywaniu kary pozbawienia wolności. Skazany w swoim piśmie zwrócił uwagę na zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k., polegającej na niedoprowadzeniu go, mimo jego 2 wniosku na posiedzenie w przedmiocie rozpoznania jego zażalenia na postanowienie Sądu a quo. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Badanie zasadności wznowienia postępowania wykonawczego z urzędu w kwestii udzielenia przerwy w wykonaniu kary pozbawienia wolności okazało się niedopuszczalne. Jakkolwiek wznowienie postępowania sądowego, w którym podstawą rozstrzygnięcia były przepisy Kodeksu karnego wykonawczego, jest co do zasady możliwe, to jednak instytucja przewidziana w rozdziale 56 Kodeksu postępowania karnego wchodzi tu w rachubę tylko wówczas, gdy- po pierwsze- nie można dokonać korekty danego orzeczenia poprzez art. 24 k.k.w. i - po drugie - gdy w związku z postępowaniem dopuszczono się przestępstwa (art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k.) albo gdy w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub organu międzynarodowego stracił moc lub uległ zmianie przepis prawny (art. 540 § 2 i 3 k.p.k.), albo zachodzi któraś z bezwzględnych przyczyn odwoławczych (zob. post. SN z 15 kwietnia 2010r., III KO 33/10, R-OSNKW 2010r., poz. 788 CD). W niniejszej sprawie rozważenia wymaga jedynie kwestia ewentualnego wystąpienia uchybienia z art. 439 k.p.k., związanego z brakiem obrońcy i niesprowadzeniem skazanego na posiedzenie. Trzeba w tym miejscu zaznaczyć, że w postępowaniu wykonawczym zagadnienie udziału obrońcy w posiedzeniu sądu, a także sprowadzenia skazanego na posiedzenie, uregulowane zostało w art. 22 § 1 i 1a k.k.w. i w art. 23 § 1 k.k.w.- co w związku z treścią art. 1 § 2 k.k.w. oznacza, że problematyka ta jest uregulowana w postępowaniu wykonawczym odrębnie i nie stosuje się tu przepisów Kodeksu postępowania karnego; nie maja zatem w postępowaniu wykonawczym zastosowania przepisy art. 464 k.p.k. i art. 451 k.p.k. (zob. postanowienie SN z 9 marca 2009r., II KO 98/08, Lex nr 488716). Zgodnie z treścią art. 22 § 1a k.k.w. obligatoryjny udział obrońcy na posiedzeniu sądu w postępowaniu wykonawczym ma miejsce tylko w wypadkach określonych w art. 8 § 2 k.k.w. W przekonaniu Sądu Najwyższego, żaden z przewidzianych w tym przepisie wypadków nie zachodził w konkretnej sprawie. Co prawda M. B. jest osobą uzależnioną od narkotyków, ale nie jest to tożsame z uzasadnioną wątpliwością co do jego poczytalności w postępowaniu wykonawczym (art. 8 § 2 pkt 2 k.k.w.). Sprawozdanie z wywiadu środowiskowego z 19 kwietnia 2013r., opracowane przez kuratora specjalistę, oraz opinia o skazanym z 9 maja 2013r. nie upoważniają do twierdzenia, że skazany wykazuje zaburzenia psychiczne, ograniczające jego zdolność do obrony w trakcie postępowania wykonawczego. Skoro tak, to nie ma podstaw do utrzymywania, że w sprawie pojawiła się bezwzględna przyczyna odwoławcza przewidziana w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. 3 Sąd odwoławczy nie uwzględnił wniosku skazanego o sprowadzenie go na posiedzenie. Obecność jego nie była jednak obowiązkowa, ponieważ art. 23 § 1 k.k.w. ma charakter fakultatywny. W konsekwencji nie może być in concreto mowy o uchybieniu z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w dyspozytywnej części postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI