II KO 55/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędziów i referendarzy innemu sądowi rejonowemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi. Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez referendarzy i sędziów tego samego sądu. Sąd Najwyższy uznał, że taka sytuacja może budzić wątpliwości co do bezstronności i negatywnie wpływać na opinię publiczną, dlatego przekazał sprawę do Sądu Rejonowego w Kraśniku.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi w trybie art. 37 k.p.k. Wniosek dotyczył sprawy zażalenia J. B. i B. B. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa. Przedmiotem śledztwa miało być zawiadomienie o przekroczeniu uprawnień przez referendarzy i sędziów sądu, który miałby rozpoznać przedmiotowe zażalenie. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, podkreślając wyjątkowy charakter art. 37 k.p.k. i konieczność odstąpienia od zasady właściwości miejscowej sądu tylko w sytuacji, gdy pozostawienie sprawy w jego gestii sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Sąd wskazał, że sytuacja, w której sąd miałby rozstrzygać o rzekomym przekroczeniu uprawnień przez własnych sędziów i referendarzy, może rodzić negatywny wydźwięk społeczny i ingerować w swobodę orzekania. W trosce o bezstronność i utwierdzenie opinii publicznej w przekonaniu o merytorycznych podstawach orzekania, Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kraśniku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi.
Uzasadnienie
Sytuacja, w której sąd miałby rozstrzygać o rzekomym przekroczeniu uprawnień przez własnych sędziów i referendarzy, może budzić wątpliwości co do bezstronności i negatywnie wpływać na opinię publiczną. W celu zagwarantowania bezstronności orzekania i utwierdzenia społeczeństwa w przekonaniu o merytorycznych podstawach rozstrzygnięć, konieczne jest przekazanie sprawy innemu sądowi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| B. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Prokuratura Rejonowa w Świdniku | organ_państwowy | organ |
| Sąd Rejonowy Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku | instytucja | sąd wnioskujący |
Przepisy (1)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Instytucja ma charakter wyjątkowy i może być zastosowana tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, iż pozostawienie sprawy w gestii sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sytuacja, w której sąd miałby rozstrzygać zażalenie dotyczące przekroczenia uprawnień przez własnych sędziów i referendarzy, może budzić wątpliwości co do bezstronności. Przekazanie sprawy innemu sądowi jest konieczne dla zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości i utwierdzenia opinii publicznej w przekonaniu o merytorycznych podstawach orzekania.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości swoboda orzekania bezstronność orzekania utwierdzenia opinii społecznej w przekonaniu, że jedynymi względami mającymi wpływ na treść orzeczenia pozostają kryteria merytoryczne
Skład orzekający
Małgorzata Bednarek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy przez Sąd Najwyższy do innego sądu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności w sytuacjach budzących wątpliwości co do bezstronności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, gdzie sąd miałby rozpatrywać zażalenie dotyczące własnych funkcjonariuszy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak Sąd Najwyższy dba o pozory bezstronności i dobro wymiaru sprawiedliwości, nawet w sytuacjach, które mogą wydawać się rutynowe, ale mają potencjał podważenia zaufania publicznego.
“Sąd Najwyższy przekazał sprawę, by chronić zaufanie do wymiaru sprawiedliwości.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN II KO 55/25 POSTANOWIENIE Dnia 25 marca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek w sprawie zażalenia J. B. i B. B. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Świdniku z 31 stycznia 2025 r., sygn. […], o odmowie wszczęcia śledztwa po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 25 marca 2025 r., wniosku Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi w trybie art. 37 k.p.k. (sygn. akt II Kp 248/25), na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił: przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kraśniku UZASADNIENIE Sąd Rejonowy Lublin - Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku postanowieniem z 12 marca 2025 r., sygn. akt II Kp 248/25, wystąpił w trybie art. 37 k.p.k. do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy w przedmiocie zażalenia J.B. i B.B. na postanowienie prokuratora z 31 stycznia 2025 r. o odmowie wszczęcia śledztwa - do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu do ww. postanowienia sąd wnioskujący wskazał, że postanowienie prokuratora objęte zażaleniem zostało wydane w sprawie, której przedmiotem było rozpoznane zawiadomienia pokrzywdzonych o przekroczeniu uprawień przez referendarzy i sędziów sądu, do którego wpłynęło zażalenie, w związku z wpisem hipotek w księgach wieczystych. Rozpoznając przedmiotowy wniosek Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego Lublin - Wschód w Lublinie jest zasadny i należało go uwzględnić. Oczywistym jest, że instytucja określona w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, zaś odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, iż pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Z taką sytuacją mamy doczynienia w tej sprawie. Słusznie sąd wnioskujący o przekazanie sprawy do rozpoznania wniesionego środka odwoławczego od postanowienia prokuratora - innemu równorzędnemu sądowi -wskazuje, że taką okolicznością jest fakt, że zażalenie na postanowienie prokuratora dot. postępowania z zawiadomienia o przestępstwie o przekroczeniu uprawnień przez referendarzy i sędziów sądu, który miałby rozstrzygać wskazane zażalenie. Tego rodzaju sytuacja, może zatem rodzić, choćby nawet w sposób nieuzasadniony, negatywny społeczny wydźwięk, czy też ingerować w swobodę orzekania. Dobro wymiaru sprawiedliwości postrzegać bowiem należy zarówno jako potrzebę zagwarantowania warunków bezstronności orzekania, jak również utwierdzenia opinii społecznej w przekonaniu, że jedynymi względami mającymi wpływ na treść orzeczenia pozostają kryteria merytoryczne. W rezultacie Sąd Najwyższy uznał, że w zaistniałej sytuacji, przekazanie sprawy winno nastąpić do Sądu Rejonowego w Kraśniku. [J.J.] [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI