II KO 54/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuW sprawie o sygnaturze II KO 54/26, Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego o wyłączenie sędziego A.D. od rozpoznania sprawy o wznowienie postępowania kasacyjnego. Podstawą wniosku było twierdzenie, że sędzia A.D. została powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r., co zdaniem wnioskodawcy stanowi wadliwy sposób powołania, skutkujący niemożnością utworzenia należytego składu sądu gwarantującego niezawisłość i bezstronność. Wnioskodawca argumentował, że sędzia, której dotyczy wniosek o wyłączenie, orzekając w przedmiocie sygnalizacji wznowienia postępowania kasacyjnego na podstawie przesłanki z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (opartej o wadliwy konstytucyjnie sposób powołania sędziego), orzekałaby w swojej sprawie. Sąd Najwyższy uznał ten argument za trafny, odwołując się do zasady nemo iudex in propria causa (nikt nie może być sędzią we własnej sprawie), ujętej w art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. Podkreślono, że przepis ten wyłącza sędziego, gdy sprawa dotyczy go bezpośrednio, co obejmuje sytuacje, gdy wynik postępowania ma znaczenie dla jego praw i obowiązków, w tym statusu ustrojowego. Sąd stwierdził, że sędzia A.D., oceniając argumentację dotyczącą wadliwości trybu powołania sędziów, oceniałaby jednocześnie okoliczności dotyczące jej samej. W celu wyeliminowania wątpliwości co do prawa skazanego do rozpoznania sprawy przez niezawisły i niezależny sąd, Sąd Najwyższy wyłączył sędziego A.D. od udziału w rozpoznaniu sygnalizacji wznowienia postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wyłączenia sędziego w przypadku wadliwości procedury jego powołania, szczególnie w kontekście zmian w funkcjonowaniu KRS.
Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego powołania sędziego w kontekście zmian prawnych dotyczących KRS.
Zagadnienia prawne (1)
Czy sędzia powołany w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r. podlega wyłączeniu od rozpoznania sprawy dotyczącej wadliwości tego trybu powołania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sędzia powołany w procedurze z udziałem KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r. podlega wyłączeniu od rozpoznania sprawy dotyczącej wadliwości tego trybu powołania, gdyż sprawa ta dotyczy go bezpośrednio.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na zasadzie nemo iudex in propria causa (art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k.), stwierdzając, że sędzia, którego status ustrojowy jest kwestionowany, nie może oceniać kwestii dotyczących wadliwości tego statusu, ponieważ dotyczy to go bezpośrednio i wpływa na jego prawa i obowiązki jurysdykcyjne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.W. | osoba_fizyczna | skazany |
| A.D. | osoba_fizyczna | sędzia |
Przepisy (7)
Główne
k.p.k. art. 40 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli sprawa dotyczy tego sędziego bezpośrednio.
Pomocnicze
k.p.k. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 42 § § 4
Kodeks postępowania karnego
Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności art. 6 § ust. 1
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
przesłanka wznowienia postępowania z urzędu
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędzia powołany w wadliwej procedurze z udziałem KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r. nie może orzekać w sprawie dotyczącej wadliwości tego trybu powołania, gdyż dotyczy to go bezpośrednio (zasada nemo iudex in propria causa). • Wadliwy sposób powołania sędziego skutkuje niemożnością utworzenia należytego składu sądu gwarantującego niezawisłość i bezstronność.
Godne uwagi sformułowania
zasada nemo iudex idoneus in propria causa ( nemo iudex in causa sua) • sędzia jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli sprawa dotyczy tego sędziego bezpośrednio • stosunek ustrojowy, funkcjonujący obok stosunku procesowego • sędzia, którego prawidłowość powołania oraz „czystość” sędziowskiego statusu sędziego są wątpliwe • eo ipso oceny zachodzącego między nim a stronami stosunku, prawnoprocesowego, to jest z mocy ustawy wyłączony jako iudex in sua causa
Skład orzekający
Marek Pietruszyński
przewodniczący
A.D.
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego w przypadku wadliwości procedury jego powołania, szczególnie w kontekście zmian w funkcjonowaniu KRS."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego powołania sędziego w kontekście zmian prawnych dotyczących KRS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Orzeczenie dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i wadliwości procedury powoływania sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i prawnicze.
“Sąd Najwyższy: Sędzia powołany w wadliwej procedurze nie może orzekać w sprawie o wadliwość powołania!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.