II KO 49/22

Sędzia Sądu Najwyższego Zbigniew Puszkarski złożył wniosek o wyłączenie go od udziału w sprawie o wznowienie postępowania z urzędu (sygn. akt II KO 28/22). Wniosek ten dotyczył sprawy skazanego T.O., który sygnalizował potrzebę wznowienia postępowania, powołując się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2021 r., sygn. akt II KZ 46/21. Podstawą wznowienia miało być orzekanie w jego sprawie przez sędziów Marka Motuka (w postępowaniu odwoławczym) oraz Rafała Malarskiego (w postępowaniu kasacyjnym), którzy zostali powołani na urząd sędziego przez Radę Państwa PRL. Sędzia Zbigniew Puszkarski wskazał, że sam rozpoczął służbę sędziowską w latach 80-tych ubiegłego wieku i również uzyskał nominację od tego samego organu. Z tego powodu uznał, że zachodzi przesłanka określona w art. 41 § 1 k.p.k., nakazująca jego wyłączenie od rozpoznania tej sprawy. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, uznał go za zasadny. Podkreślono, że podstawę wyłączenia sędziego stanowią okoliczności, które mogą implikować uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Zastosowanie tej instytucji jest konieczne, gdy brak jest możliwości obiektywnego przekonania o braku wpływu pewnych okoliczności na bezstronne osądzenie sprawy. Sąd wskazał, że przedstawiona przez sędziego Puszkarskiego okoliczność mieści się w tej kategorii. Z uwagi na aktualność podniesionych przez T.O. kwestii, które mogłyby stanowić podstawę wznowienia postępowania z urzędu także w odniesieniu do sędziego Puszkarskiego, pozostawienie sprawy w jego referacie mogłoby wywoływać wątpliwości co do bezstronności sędziowskiej w odbiorze społecznym. Sąd odwołał się do zasady nemo iudex causa sua, podkreślając, że każdy przypadek orzekania przez sędziego w sprawie własnej lub osoby w podobnej sytuacji, mającej istotne znaczenie dla sędziego, stanowi przejaw braku bezstronności. W interesie systemu prawnego i wymiaru sprawiedliwości leży unikanie przekonania o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. W tej sytuacji, udział sędziego Zbigniewa Puszkarskiego w orzekaniu w sprawie II KO 28/22 nie dawał gwarancji, że będzie on uznany za sędziego rozpoznającego wniosek o wznowienie postępowania w sposób bezstronny, niezależnie od jego osobistego nastawienia.

Zagadnienia prawne (1)

Skład orzekający