II KO 49/22
Podsumowanie
Sąd Najwyższy wyłączył sędziego Zbigniewa Puszkarskiego od udziału w sprawie o wznowienie postępowania z uwagi na jego nominację przez Radę Państwa PRL, podobnie jak sędziów, których nominacje były kwestionowane we wniosku o wznowienie.
Sędzia Sądu Najwyższego Zbigniew Puszkarski złożył wniosek o wyłączenie go od udziału w sprawie o wznowienie postępowania (sygn. akt II KO 28/22). Uzasadnił to tym, że wnioskodawca T.O. kwestionuje nominacje sędziów Marka Motuka i Rafała Malarskiego, powołując się na ich nominacje przez Radę Państwa PRL. Sędzia Puszkarski sam uzyskał nominację w podobnym okresie, co mogłoby budzić wątpliwości co do jego bezstronności. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, podkreślając znaczenie obiektywnego przekonania o bezstronności sędziego i uniknięcia wątpliwości w odbiorze społecznym.
Sędzia Sądu Najwyższego Zbigniew Puszkarski złożył wniosek o wyłączenie go od udziału w sprawie o wznowienie postępowania z urzędu (sygn. akt II KO 28/22). Wniosek ten dotyczył sprawy skazanego T.O., który sygnalizował potrzebę wznowienia postępowania, powołując się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2021 r., sygn. akt II KZ 46/21. Podstawą wznowienia miało być orzekanie w jego sprawie przez sędziów Marka Motuka (w postępowaniu odwoławczym) oraz Rafała Malarskiego (w postępowaniu kasacyjnym), którzy zostali powołani na urząd sędziego przez Radę Państwa PRL. Sędzia Zbigniew Puszkarski wskazał, że sam rozpoczął służbę sędziowską w latach 80-tych ubiegłego wieku i również uzyskał nominację od tego samego organu. Z tego powodu uznał, że zachodzi przesłanka określona w art. 41 § 1 k.p.k., nakazująca jego wyłączenie od rozpoznania tej sprawy. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, uznał go za zasadny. Podkreślono, że podstawę wyłączenia sędziego stanowią okoliczności, które mogą implikować uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Zastosowanie tej instytucji jest konieczne, gdy brak jest możliwości obiektywnego przekonania o braku wpływu pewnych okoliczności na bezstronne osądzenie sprawy. Sąd wskazał, że przedstawiona przez sędziego Puszkarskiego okoliczność mieści się w tej kategorii. Z uwagi na aktualność podniesionych przez T.O. kwestii, które mogłyby stanowić podstawę wznowienia postępowania z urzędu także w odniesieniu do sędziego Puszkarskiego, pozostawienie sprawy w jego referacie mogłoby wywoływać wątpliwości co do bezstronności sędziowskiej w odbiorze społecznym. Sąd odwołał się do zasady nemo iudex causa sua, podkreślając, że każdy przypadek orzekania przez sędziego w sprawie własnej lub osoby w podobnej sytuacji, mającej istotne znaczenie dla sędziego, stanowi przejaw braku bezstronności. W interesie systemu prawnego i wymiaru sprawiedliwości leży unikanie przekonania o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. W tej sytuacji, udział sędziego Zbigniewa Puszkarskiego w orzekaniu w sprawie II KO 28/22 nie dawał gwarancji, że będzie on uznany za sędziego rozpoznającego wniosek o wznowienie postępowania w sposób bezstronny, niezależnie od jego osobistego nastawienia.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, sędzia powinien zostać wyłączony.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że udział sędziego, którego nominacja pochodzi z okresu PRL, w sprawie o wznowienie postępowania, gdzie kwestionowane są nominacje innych sędziów z tego samego okresu, może budzić wątpliwości co do jego bezstronności w odbiorze społecznym. Podkreślono znaczenie obiektywnego przekonania o bezstronności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
Zbigniew Puszkarski
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. O. | osoba_fizyczna | sygnalizujący |
| Zbigniew Puszkarski | osoba_fizyczna | sędzia |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 42 § 1, 3 i 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 41 § 1
Kodeks postępowania karnego
Okoliczności mogące implikować uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego.
Pomocnicze
k.p.k. art. 542 § 1 i 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędzia uzyskał nominację sędziowską w tym samym okresie co sędziowie, których nominacje są kwestionowane, co może budzić wątpliwości co do jego bezstronności w odbiorze społecznym. Zasada nemo iudex causa sua wymaga unikania sytuacji, w których sędzia orzeka w sprawie, która może mieć istotne i realne znaczenie dla jego indywidualnej sytuacji.
Godne uwagi sformułowania
zachodzi przesłanka określona w art. 41 § 1 k.p.k., nakazująca wyłączenie go od rozpoznania przedmiotowej sprawy Podstawę wyłączenia sędziego w trybie przewidzianym w art. 41 § 1 k.p.k. stanowią okoliczności, które mogłyby implikować uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. brak jest możliwości obiektywnego przekonania, że dane okoliczności nie będą rzutowały na bezstronne osądzenie sprawy. w interesie tego systemu, a bezpośrednio w interesie wymiaru sprawiedliwości leży, by nie powstawało w odbiorze zewnętrznym, tj. odczuciu społecznym, przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd w sposób obiektywny
Skład orzekający
Zbigniew Puszkarski
sędzia
Igor Zgoliński
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego w kontekście nominacji z okresu PRL i konieczności zapewnienia bezstronności w odbiorze społecznym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z nominacjami sędziowskimi z okresu PRL i wnioskami o wznowienie postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kwestii nominacji sędziowskich z okresu PRL i ich wpływu na bezstronność, co jest tematem budzącym zainteresowanie i kontrowersje.
“Sędzia SN sam wyłączył się od sprawy. Powód? Nominacja z czasów PRL.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN Sygn. akt II KO 49/22 POSTANOWIENIE Dnia 3 czerwca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Igor Zgoliński w sprawie T. O., w przedmiocie wznowienia postępowania z urzędu w sprawie II KO 28/22 po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 3 czerwca 2022 r. wniosku sędziego Sądu Najwyższego Zbigniewa Puszkarskiego o wyłączenie go od udziału w sprawie sygn. akt II KO 28/22 na podstawie art. 42 § 1, § 3 i § 4 k.p.k., wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Zbigniewa Puszkarskiego od udziału w sprawie II KO 28/22 w przedmiocie wznowienia postępowania z urzędu w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt II AKa (…). UZASADNIENIE Sędzia Sądu Najwyższego Zbigniew Puszkarski po przydzieleniu sprawy II KO 28/22, dotyczącej sygnalizacji skazanego T. O. w przedmiocie wznowienia postępowania z urzędu w trybie art. 542 § 1 i 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., złożył na podstawie art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. wniosek o wyłączenie go od udziału w tej sprawie. Wniosek uzasadnił tym, że autor pisma, powołując się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2021 r., sygn. akt II KZ 46/21, upatruje przesłanek wznowienia w fakcie orzekania w jego sprawie przez sędziów Marka Motuka (w postępowaniu odwoławczym) oraz Rafała Malarskiego (w postepowaniu kasacyjnym) - powołanych na urząd sędziego przez Radę Państwa PRL. Sędzia Zbigniew Puszkarski wskazał, że podjął służbę sędziowską w latach 80-tych ubiegłego wieku i również uzyskał nominację od wskazanego organu. Z tej przyczyny, w jego ocenie, zachodzi przesłanka określona w art. 41 § 1 k.p.k., nakazująca wyłączenie go od rozpoznania przedmiotowej sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek należało uznać za zasadny. Podstawę wyłączenia sędziego w trybie przewidzianym w art. 41 § 1 k.p.k. stanowią okoliczności, które mogłyby implikować uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Zastosowanie przewidzianej w tym przepisie instytucji ma miejsce wtedy, gdy brak jest możliwości obiektywnego przekonania, że dane okoliczności nie będą rzutowały na bezstronne osądzenie sprawy. Przedstawiona we wniosku okoliczność mieści się w opisanej powyżej kategorii. Z uwagi na aktualność podniesionych w sygnalizacji T. O. okoliczności, mających stanowić podstawę wznowienia postępowania z urzędu także w odniesieniu do sędziego Zbigniewa Puszkarskiego, pozostawienie sprawy II KO 28/22 do rozpoznania w jego referacie może w odczuciu społecznym wywoływać wątpliwości co do bezstronności sędziowskiej. Na kanwie reguły nemo iudex causa sua Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że każdy przypadek orzekania przez sędziego w sprawie własnej albo w sprawie innej osoby, aczkolwiek będącej w zbliżonej sytuacji co orzekający sędzia, i mającej równocześnie istotne i realne znaczenie dla indywidulanej sytuacji tego sędziego, stanowi niepożądany dla systemu prawnego przejaw braku bezstronności. Tymczasem w interesie tego systemu, a bezpośrednio w interesie wymiaru sprawiedliwości leży, by nie powstawało w odbiorze zewnętrznym, tj. odczuciu społecznym, przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd w sposób obiektywny (por. np. postanowienia SN z dnia 27 lipca 2021 r., sygn. II KO 36/21; z dnia 21 kwietnia 2022 r. II Ko 15/22) W tej sytuacji udział sędziego Zbigniewa Puszkarskiego w orzekaniu w sprawie II KO 28/22 nie daje gwarancji, że - niezależnie od jego osobistego nastawienia - w odbiorze wnioskodawcy, a także odbiorze zewnętrznym, będzie uznany za sędziego rozpoznającego wniosek o wznowienie postępowania w sposób bezstronny. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Najwyższy orzekł zatem jak w sentencji. a.s.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę