II KO 47/16

Sąd Najwyższy2016-11-24
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawywłaściwość sądubezstronność sędziegosąd najwyższykodeks postępowania karnegofunkcjonariusze publiczni

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o przekazanie sprawy innemu sądowi, uznając, że samo formułowanie zarzutów wobec prokuratorów i sędziów nie uzasadnia wątpliwości co do ich bezstronności.

Sąd Rejonowy w W. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na postanowienie prokuratora innemu sądowi, argumentując, że zarzuty skarżącej dotyczą prokuratorów i sędziów z danego okręgu. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, stwierdzając, że instytucja przekazania sprawy jest wyjątkiem i nie może być nadużywana. Samo formułowanie zarzutów wobec funkcjonariuszy publicznych nie stanowi wystarczającej podstawy do wątpliwości co do bezstronności sędziów.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w W. o przekazanie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu sprawy dotyczącej zażalenia S.G.V. na postanowienie prokuratora. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek tym, że zarzuty skarżącej dotyczyły podejrzeń kierowanych pod adresem prokuratorów i sędziów z okręgu właściwego sądu. Sąd Najwyższy uznał jednak, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślono, że instytucja przekazania sprawy innemu sądowi jest wyjątkiem od zasady właściwości miejscowej i nie może być nadużywana. Sam fakt formułowania zarzutów wobec funkcjonariuszy publicznych, w tym sędziów i prokuratorów, nie powinien być automatycznie traktowany jako okoliczność uzasadniająca wątpliwości co do ich bezstronności. Sąd Najwyższy zaznaczył, że nadmierne korzystanie z tej instytucji mogłoby podważać zaufanie do niezależności sądów i niezawisłości sędziów. Wniosku nie uwzględniono.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, samo formułowanie zarzutów pod adresem prokuratorów i sędziów nie stanowi wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi, chyba że dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga.

Uzasadnienie

Instytucja przekazania sprawy jest wyjątkiem i nie może być nadużywana. Brak obiektywnych przesłanek wskazujących na brak bezstronności sędziów właściwego sądu. Nadmierne korzystanie z tej instytucji mogłoby podważać zaufanie do sądów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wniosek nie uwzględniony

Strony

NazwaTypRola
S. G. V.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (1)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu stanowi istotne odstępstwo od ogólnej zasady właściwości miejscowej sądu i jako instytucja wyjątkowa nie może być nadużywana. Przekazanie może nastąpić, gdy 'wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości'.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Instytucja przekazania sprawy jest wyjątkiem i nie może być nadużywana. Samo formułowanie zarzutów wobec funkcjonariuszy publicznych nie uzasadnia wątpliwości co do ich bezstronności. Nadmierne korzystanie z instytucji przekazania sprawy podważałoby zaufanie do sądów.

Godne uwagi sformułowania

instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu stanowi istotne odstępstwo od ogólnej zasady właściwości miejscowej sądu i jako instytucja wyjątkowa nie może być nadużywana dobro wymiaru sprawiedliwości nadmiernie szerokie korzystanie z instytucji określonej w art. 37 k.p.k., uzasadniałoby powstanie lub utwierdzenie nieprawdziwego przekonania, że w każdym przypadku, gdy skarżący sformułują jakiekolwiek zarzuty pod adresem funkcjonariusza, wykonującego swoje obowiązki służbowe w określonym okręgu, wszyscy sędziowie z tego okręgu nie są w stanie w sposób obiektywny i rozsądny rozpoznać sprawy. To zaś prowadziłoby do przeciwnego od zamierzonego skutku, a mianowicie podważałoby zaufanie do niezależności sądów i niezawisłości sędziów.

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

sprawodawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przekazania sprawy innemu sądowi z uwagi na zarzuty wobec sędziów i prokuratorów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy na podstawie art. 37 k.p.k.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje granice stosowania instytucji przekazania sprawy, co jest istotne dla praktyków prawa karnego. Pokazuje, że zarzuty wobec sędziów nie zawsze prowadzą do wyłączenia ich od orzekania.

Czy zarzuty wobec sędziów zawsze oznaczają brak bezstronności? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II KO 47/16
POSTANOWIENIE
Dnia 24 listopada 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Klugiewicz
w sprawie
S. G. V.
,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu,
w dniu 24 listopada 2016 r.,
wniosku Sądu Rejonowego w W.,
z dnia 19 października 2016 r., sygn. akt XIV Kp (…),
w przedmiocie przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
-
a contrario
p o s t a n o w i ł:
wniosku nie uwzględnić.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 19 października 2016 r., sygn. akt XIV Kp (…), Sąd Rejonowy w W., na podstawie art. 37 k.p.k., zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu sprawy w przedmiocie zażalenia S.G.V. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w B.  z dnia 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt PR  Ds. (…). W uzasadnieniu wniosku wskazano, że zarzuty kierowane przez S. G. V. dotyczą podejrzeń kierowanych pod adresem prokuratorów i sędziów okręgu [x].
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Wniosek Sądu Rejonowego w W. o przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu nie zasługuje na uwzględnienie.
Zważyć bowiem należy, że instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu stanowi istotne odstępstwo od ogólnej zasady właściwości miejscowej sądu i jako instytucja wyjątkowa nie może być nadużywana. Sam fakt formułowania zarzutów pod adresem funkcjonariuszy publicznych, w tym sędziów i prokuratorów, wykonujących obowiązki na określonym terenie, nie powinien być traktowany jako okoliczność rzeczywiście uzasadniająca wątpliwości co do bezstronności sędziów sądu właściwego do rozpoznania zażalenia
(zob. np. postanowienie SN z dnia 29 stycznia 2013 r., V KO 78/12, LEX nr 1277828)
.
Przepis art. 37 k.p.k. daje co prawda możliwość przekazania do rozpoznania danej sprawy innemu sądowi równorzędnemu, ale jedynie wtedy, gdy "wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości". Takiej zaś przesłanki w omawianym przypadku Sąd Najwyższy się nie dopatruje. To, że skarżący niejednokrotnie formułują zarzuty pod adresem funkcjonariuszy publicznych nie może być – niejako automatycznie – traktowane jako okoliczność uzasadniająca wątpliwości co do bezstronności sędziów sądu właściwego do rozpoznania zażaleń na zarządzenia i postanowienia prokuratora. Nie ma bowiem podstaw do korzystania z możliwości przewidzianych w art. 37 k.p.k. w każdej sytuacji, gdy sądowej kontroli podlegają decyzje prokuratora podejmowane po przeprowadzeniu czynności weryfikujących zasadność doniesienia uczestnika innego postępowania, niezadowolonego z jego przebiegu lub wyniku o rzekomym przekroczeniu uprawnień lub niedopełnieniu obowiązków. Zaznaczyć także należy, że w złożonym zawiadomieniu o przestępstwie S. G. V.  ogólnie podniosła, iż w ciągu ostatnich dziesięciu lat prowadzone są wobec niej „bezprawne działania (…) pod przykryciem prawa”. O ile zawiadamiająca wymieniła nazwiska wielu sędziów i prokuratorów z [x] jednostek to w istocie okoliczność ta nie może prowadzić do podważania zaufania i bezstronności wszystkich sędziów orzekających w apelacji [x]. Przeciwnie, nadmiernie szerokie korzystanie z instytucji określonej w art. 37 k.p.k., uzasadniałoby powstanie lub utwierdzenie nieprawdziwego przekonania, że w każdym przypadku, gdy skarżący sformułują jakiekolwiek zarzuty pod adresem funkcjonariusza, wykonującego swoje obowiązki służbowe w określonym okręgu, wszyscy sędziowie z tego okręgu nie są w stanie w sposób obiektywny i rozsądny rozpoznać sprawy. To zaś prowadziłoby do przeciwnego od zamierzonego skutku, a mianowicie podważałoby zaufanie do niezależności sądów i niezawisłości sędziów.
Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy orzekł, jak w części dyspozytywnej postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI