II KO 45/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy przekazał sprawę karną innemu sądowi okręgowemu ze względu na konflikt interesów, gdzie pokrzywdzonym był sędzia orzekający w sądzie właściwym miejscowo.
Sąd Okręgowy w W. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej innemu sądowi ze względu na konflikt interesów. W sprawie tej jako oskarżyciel posiłkowy występował sędzia orzekający w tym samym sądzie, który wcześniej skazał jednego z oskarżonych. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, podkreślając, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga bezstronności i unikania sytuacji, które mogłyby budzić wątpliwości co do obiektywizmu sądu.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Okręgowego w W. o przekazanie sprawy karnej sygn. VIII K (...) do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. Sąd Okręgowy we W. uzasadnił wniosek tym, że w charakterze oskarżyciela posiłkowego w postępowaniu występuje sędzia tego sądu, który orzekał w wydziale karnym i skazał jednego z oskarżonych na karę 25 lat pozbawienia wolności. Podobny status miał prokurator Prokuratury Okręgowej w W. Sąd Najwyższy uznał wniosek za oczywiście zasadny, stwierdzając, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi. Już sama okoliczność, że pokrzywdzonym jest sędzia orzekający w sądzie właściwym miejscowo, mogłaby budzić w opinii społecznej wątpliwości co do obiektywizmu. Sąd Najwyższy podkreślił, że proces byłby rzetelnie rozpoznany nawet w sądzie miejscowo właściwym, jednakże jego zakończenie mogłoby być postrzegane przez pryzmat powiązań służbowych pokrzywdzonego z sędziami. Z tych powodów sprawę przekazano do Sądu Okręgowego w S., który znajduje się w obszarze innej apelacji i jest położony blisko miejsca zamieszkania świadków.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi, aby uniknąć wątpliwości co do obiektywizmu i zachować zaufanie społeczne.
Uzasadnienie
Obecność sędziego orzekającego w sądzie właściwym miejscowo jako pokrzywdzonego w sprawie karnej może budzić wątpliwości co do bezstronności sądu, nawet jeśli proces byłby prowadzony rzetelnie. Konieczne jest zapewnienie pozorów bezstronności i uniknięcie sytuacji, w której ocena orzeczenia mogłaby być zdominowana przez powiązania służbowe.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. U. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| A. M. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| H. M. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| sędzia Sądu Okręgowego w W. | osoba_fizyczna | oskarżyciel posiłkowy |
| prokurator Prokuratury Okręgowej w W. | organ_państwowy | oskarżyciel |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Przepis regulujący zasady przekazania sprawy innemu sądowi w celu zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości.
Pomocnicze
k.k. art. 18 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 148 § § 2 pkt 3
Kodeks karny
k.k. art. 13 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 239 § § 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obecność sędziego orzekającego w sądzie właściwym miejscowo jako pokrzywdzonego w sprawie karnej. Potencjalne wątpliwości co do obiektywizmu sądu miejscowo właściwego. Konieczność zapewnienia pozorów bezstronności i zaufania społecznego do wymiaru sprawiedliwości.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości wzbudzać w opinii społecznej [...] przeświadczenie o możliwym braku obiektywizmu oceniane by być mogło nie przez treść orzeczenia kończącego postępowanie, ale przez pryzmat okoliczności dotyczącej powiazania służbowego pokrzywdzonego z sędziami sądu
Skład orzekający
Jarosław Matras
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy karnej ze względu na konflikt interesów z udziałem sędziego orzekającego w tym samym sądzie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu interesów w postępowaniu karnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest unikanie pozorów stronniczości w sądownictwie, nawet jeśli faktycznie proces przebiegałby bezstronnie. Podkreśla znaczenie zaufania publicznego do sądów.
“Sędzia pokrzywdzonym w sprawie, którą sam mógłby rozpatrywać? Sąd Najwyższy reaguje.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt II KO 45/22 POSTANOWIENIE Dnia 15 czerwca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras w sprawie K. U. oskarżonego m.in. o czyn z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 148 § 2 pkt 3 k.k. a także A. M. i H. M. oskarżonych o czyny z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 239 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 15 czerwca 2022 r. wniosku Sądu Okręgowego w W. o przekazanie sprawy sygn. VIII K (…) do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: sprawę oskarżonych K. U., A. M. i H. M. (VIII K (…)) przekazać do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w S. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 6 maja 2022 r. Sąd Okręgowy w W. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy o sygn. akt VIII K (…) do innego równorzędnego sądu w trybie art. 37 k.p.k. W uzasadnieniu postanowienia wskazano m.in. że w charakterze strony (oskarżyciel posiłkowy) w tym postępowaniu występuje sędzia Sądu Okręgowego w W. orzekający w wydziale XVIII Sądu Okręgowego w W. w sprawach karnych (skazał jednego z oskarżonych na karę 25 lat pozbawienia wolności), a także, że taki sam status ma prokurator Prokuratury Okręgowej w W. W postanowieniu przywołano także inne okoliczności, choć przyznać należy, iż mają one już daleko mniejsze znaczenie. Występujący z inicjatywą przekazania sprawy sąd wskazał, że okoliczności te stały się także powodem złożenia wniosków o wystąpienie do Sądu Najwyższego przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k. przez obrońców oskarżonych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek właściwego miejscowo sądu okazał się oczywiście zasadny. Przedstawione w uzasadnieniu postanowienia argumenty przekonują, że dobro wymiaru sprawiedliwości (art. 37 k.p.k.) wymaga, aby rozpoznawał sprawę inny sąd niż sąd właściwy miejscowo, skoro jednym z pokrzywdzonych jest sędzia orzekający w tym właśnie, miejscowo właściwym, sądzie. Już ta okoliczność jest wystarczająca do stwierdzenia, że rozpoznanie sprawy w takim układzie procesowym, w którym pokrzywdzonym jest sędzia tego sądu, który by rozpoznawał sprawę, mogłaby wzbudzać w opinii społecznej, postrzeganej jako zbiór osób będących bezstronnymi obserwatorami takiego procesu - i to obserwatorami mającymi podstawową wiedzę o realiach procesu karnego – przeświadczenie o możliwym braku obiektywizmu w rozpoznaniu tej sprawy w sądzie miejscowo właściwym. Ta sytuacja (Sąd Najwyższy jest bowiem zdania, że proces także w sądzie miejscowo właściwym byłby rzetelnie i bezstronnie rozpoznany także w tym sądzie bez względu na osobę pokrzywdzonego) może jednak skutkować tym, że zakończenie procesu w miejscowo właściwym sądzie oceniane by być mogło nie przez treść orzeczenia kończącego postępowanie, ale przez pryzmat okoliczności dotyczącej powiazania służbowego pokrzywdzonego z sędziami sądu, który rozpoznałby taką sprawę. Z tych powodów konieczne było przekazanie sprawy innemu równorzędnemu sądowi. Dokonując wyboru takiego sądu Sąd Najwyższy miał na uwadze fakt, że wyznaczenie np. Sądu Okręgowego w W. mogłoby być także kontestowane przez strony w aspekcie z kolei jakiś powiazań służbowych i koleżeńskich sędziów orzekających w tym właśnie sądzie. Z tego względu sprawa została przekazana do Sądu Okręgowego w S., sądzie mającym siedzibę w obszarze innej apelacji, a położonym dość blisko od miejsca zamieszkania świadków występujących w tej sprawie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI