II KO 44/14

Sygn. akt II KO 44/14
POSTANOWIENIE
Dnia 25 czerwca 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Jerzy Grubba
‎
SSN Jacek Sobczak
w sprawie
J. J.
‎
oskarżonego z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 25 czerwca 2014 r.,
‎
wniosku Sądu Rejonowego w S.,
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w ł
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ł.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 16 maja 2014 r., sygn. II K
[…]
, Sąd Rejonowy w S. wystąpił o przekazanie sprawy J. J., oskarżonego o popełnienie przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu podnosząc, że oskarżony jest komornikiem przy Sądzie Rejonowym w S. i wprawdzie sędziowie wydziału karnego nie sprawują nad nim żadnej merytorycznej kontroli, to jednak kontrolę taką wykonuje Prezes tego sądu (zgodnie z ustawą o komornikach sądowych i egzekucji – Dz. U. z 2011 r., Nr 231, poz. 1376). Jak podkreślił w postanowieniu Sąd, fakt ten pośrednio (lub nawet bezpośrednio) wiąże się z okolicznościami sprawy, z wyjaśnień bowiem oskarżonego złożonych w postępowaniu wynika, że kwestionuje on działanie Sądu Rejonowego w S. – Wydział Cywilny. Weryfikacja wiarygodności tych wyjaśnień stawiałaby Sąd „de facto w pozycji sędziego we własnej sprawie” (str. 2 postanowienia), bowiem Sąd musiałby skontrolować czynności przeprowadzone w sprawie, a także przesłuchać zawnioskowanego w akcie oskarżenia świadka sędziego SR G. K., która w okresie objętym aktem oskarżenia orzekała w Sądzie Rejonowym w S. (pozostając wiceprezesem Sądu). Wiarygodność zeznań  tego świadka będzie podlegała ocenie orzekającego w tej sprawie sędziego wobec wyjaśnień oskarżonego i czynności Sądu Rejonowego w S.. Zdaniem Sądu okoliczności te uzasadniają wystąpienie z wnioskiem w trybie art. 37 k.p.k.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek Sądu Rejonowego w S.  zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał, iż przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. może nastąpić tylko wtedy, gdy realnie występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. Wyjątkowy charakter tego przepisu nakazuje jego stosowanie w rygorystyczny sposób. Zbyt szerokie jego stosowanie mogłoby bowiem osłabić poczucia zaufania do niezależności sądu i jego zdolności obiektywnego orzekania.
W rozważanej sprawie oskarżony J. J. jest komornikiem przy Sądzie Rejonowym w S. i, jak trafnie podniósł w postanowieniu Sąd,
wprawdzie sędziowie wydziału karnego nie sprawują nad nim żadnej merytorycznej kontroli, to jednak kontrolę taką wykonuje Prezes tego sądu (zgodnie z ustawą o komornikach sądowych i egzekucji – Dz. U. z 2011 r., Nr 231, poz. 1376). Jednocześnie wiceprezes tego sądu został zawnioskowany w akcie oskarżenia w charakterze świadka, co stawia sędziego sprawozdawcę w niekomfortowej sytuacji i może osłabić, w odczuciu społecznym, zaufanie do zdolności obiektywnego orzekania.  Na uwagę zasługują także, nie odnosząc się jednak do ich oceny, wyjaśnienia oskarżonego i podnoszony w ich treści zarzut dotyczący prawidłowości działania Wydziału Cywilnego Sądu Rejonowego.
Mimo, że w opisanej sytuacji brak jest konkretnych przesłanek uzasadniających wątpliwości co do bezstronności w odniesieniu do poszczególnych sędziów orzekających w Sądzie Rejonowym w S., jednak z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości,, w celu wyeliminowania wrażenia rozstrzygania przez Sąd „we własnej sprawie”, należało tę sprawę przekazać do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Rejonowemu w Ł..
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
[aw]