II KO 43/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą odmowy wszczęcia śledztwa przeciwko sędziemu innemu sądowi rejonowemu ze względu na potencjalne wątpliwości co do obiektywizmu.
Sąd Rejonowy w P. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa przeciwko sędziemu K. S. z Sądu Okręgowego w P. W uzasadnieniu wskazano na bliskie relacje zawodowe i koleżeńskie sędzi K. S. z innymi sędziami Sądu Rejonowego w P., co mogłoby budzić wątpliwości co do obiektywizmu. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, przekazując sprawę do Sądu Rejonowego w C. dla dobra wymiaru sprawiedliwości i uniknięcia zarzutów o brak bezstronności.
Sprawa dotyczyła wniosku Sądu Rejonowego w P. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, zgodnie z art. 37 k.p.k. Wniosek ten wynikał z zażalenia J. N. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w P. o odmowie wszczęcia śledztwa. Śledztwo miało dotyczyć przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez sędziego Sądu Okręgowego K. S. w okresie od lutego do kwietnia 2019 r. Sąd Rejonowy w P. uzasadnił wniosek tym, że sędzia K. S. była wcześniej wieloletnim sędzią Sądu Rejonowego w P. i utrzymuje relacje zawodowe oraz koleżeńskie z innymi sędziami tego sądu, co mogłoby stwarzać pozory braku obiektywizmu. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu w Izbie Karnej, uznał wniosek za zasadny. Podkreślono, że korzystanie z art. 37 k.p.k. jest wyjątkiem od zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy i wymaga wykazania, że dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga. W ocenie Sądu Najwyższego, dla uniknięcia zarzutów o brak obiektywizmu i bezstronności, celowe jest rozpoznanie sprawy przez inny sąd. Powołano się na wcześniejszą praktykę Sądu Najwyższego w podobnych sprawach. Z uwagi na zrozumiałą argumentację Sądu Rejonowego w P. oraz względy ekonomiki procesowej (bliska odległość Sądu Rejonowego w C.), Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w C.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że bliskie relacje zawodowe i koleżeńskie sędziego, który jest przedmiotem postępowania, z innymi sędziami sądu właściwego miejscowo, mogą stwarzać pozory braku obiektywizmu. W celu zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości i uniknięcia zarzutów o brak bezstronności, celowe jest przekazanie sprawy innemu sądowi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. N. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Prokuratura Rejonowa w P. | organ_państwowy | organ prowadzący postępowanie przygotowawcze |
| Sąd Rejonowy w P. | sąd | wnioskujący |
| K. S. | osoba_fizyczna | sędzia Sądu Okręgowego (przedmiot śledztwa) |
| Sąd Rejonowy w C. | sąd | sąd przekazany do rozpoznania |
Przepisy (2)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Przepis ten stanowi podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości. Może być stosowany wyjątkowo.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Artykuł ten gwarantuje prawo do sprawiedliwego i bezstronnego rozpatrzenia sprawy przez właściwy, niezależny i niezawisły sąd. Przekazanie sprawy ma na celu zapewnienie realizacji tej zasady.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Potencjalne wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sędziów Sądu Rejonowego w P. z uwagi na relacje z sędzią K. S. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga rozpoznania sprawy przez niezależny sąd. Względy ekonomiki procesowej (bliskość Sądu Rejonowego w C.).
Godne uwagi sformułowania
może stwarzać u postronnego obserwatora, przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w Sądzie Rejonowym w P. w sposób obiektywny dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia uniknięcia zarzutów, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności
Skład orzekający
Jacek Błaszczyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy do innego sądu ze względu na potencjalne wątpliwości co do obiektywizmu sędziów sądu właściwego miejscowo."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy przedmiotem postępowania jest sędzia sądu właściwego miejscowo.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy dbają o pozory obiektywizmu i bezstronności, nawet w sytuacjach, gdy nie ma formalnych przeszkód do rozpoznania sprawy. Jest to ciekawy przykład mechanizmów proceduralnych zapewniających sprawiedliwość.
“Czy sędzia może być sądzony przez kolegów? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy sprawę trzeba przenieść.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt II KO 43/20 POSTANOWIENIE Dnia 23 września 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk po rozpoznaniu sprawy z zażalenia J. N. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w P. z dnia 31 marca 2020 r., sygn. akt PR 2 Ds. (…), o odmowie wszczęcia śledztwa w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 23 września 2020 r., wniosku Sądu Rejonowego w P. z dnia 1 lipca 2020 r., sygn. akt VII Kp (…) o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w C.. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 1 lipca 2020 r. Sąd Rejonowy w P., na podstawie art. 37 k.p.k., wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem przekazania sprawy z zażalenia J. N. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w P. z dnia 31 marca 2020 r., sygn. akt PR 2 Ds. (…) o odmowie wszczęcia śledztwa, w sprawie przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków w okresie od dnia 21 lutego 2019 r. do dnia 3 kwietnia 2019 r. w P. przez funkcjonariusza publicznego sędziego Sądu Okręgowego – K. S. w sprawie o sygn. akt III K (…). W uzasadnieniu postanowienia Sądu wskazano, że SSO K. S. była uprzednio wieloletnim sędzią pionu karnego w Sądzie Rejonowym w P.. Z racji wykonywanego zawodu, SSO K. S. jest dobrze znana pozostałym sędziom, z którymi utrzymuje relacje zarówno zawodowe, jak i koleżeńskie. Wnioskujący Sąd podkreślił jednocześnie, że tego rodzaju sytuacja może stwarzać u postronnego obserwatora, przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w Sądzie Rejonowym w P. w sposób obiektywny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w P. jako zasadny zasługuje na uwzględnienie. Korzystanie z właściwości z delegacji przewidzianej ustawowo w przepisie art. 37 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) – i jedynie w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia. W niniejszej sprawie, istotnie, zaskarżone przez zawiadamiającego J. N. postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w P. z dnia 31 marca 2020 r., sygn. akt PR 2 Ds. (…) o odmowie wszczęcia śledztwa dotyczy osoby Sędziego wskazanego Sądu K. S. . Dla uniknięcia w takim wypadku zarzutów, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy, celowe jest, by była ona rozpoznana przez inny Sąd Rejonowy. Stanowisko takie jest zgodne z dotychczasową praktyką Sądu Najwyższego (vide: m. in. postanowienie z dnia 7 czerwca 2018 r., V KO 41/18, LEX nr 2506137). Mając na względzie zrozumiałą i przekonującą argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wystąpienia sądu właściwego miejscowo i rzeczowo do rozpoznania wniesionego środka odwoławczego, uznać należało, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem rozpoznania sprawy do innego sądu równorzędnego. Nic nie stoi obecnie na przeszkodzie, aby sądem tym był Sąd Rejonowy w C. . Wskazany Sąd z delegacji ma siedzibę w stosunkowo bliskiej odległości od Sądu Rejonowego w P. , tym samym i względy ekonomiki przemawiają za wydaniem takiej właśnie decyzji procesowej. Z tych też powodów orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI