III KO 4/24

Sąd Najwyższy2024-02-22
SNKarneinneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższysąd okręgowydobro wymiaru sprawiedliwościobiektywizmpokrzywdzony sędziaart. 37 k.p.k.

Sąd Najwyższy przekazał sprawę innemu sądowi równorzędnemu ze względu na fakt, że pokrzywdzoną jest sędzia sądu właściwego, co mogło wzbudzić wątpliwości co do obiektywizmu orzekania.

Sąd Okręgowy w Krakowie zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu, ponieważ pokrzywdzoną jest sędzia tego sądu, pełniąca funkcję przewodniczącej wydziału karnego. Sąd Okręgowy argumentował, że może to wzbudzić w odczuciu społecznym przekonanie o braku warunków do obiektywnego orzekania i że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga zmiany właściwości. Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek, uznając, że sytuacja ta, mimo braku rzeczywistego wpływu na swobodę orzekania, może rodzić negatywny wydźwięk społeczny i naruszać zaufanie do wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Okręgowego w Krakowie o przekazanie sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek uzasadniono faktem, że pokrzywdzoną w sprawie jest sędzia tego sądu, która jednocześnie pełni funkcję przewodniczącej wydziału karnego. Sąd Okręgowy podniósł, że taka sytuacja może w odczuciu społecznym wzbudzić wątpliwości co do obiektywności orzekania i że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga zmiany właściwości miejscowej. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 37 k.p.k. oraz utrwalone orzecznictwo, uznał, że instytucja ta stanowi wyjątek od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy i powinna być stosowana w sytuacjach, gdy przemawiają za tym szczególne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Wskazano, że zastosowanie art. 37 k.p.k. uzasadniają sytuacje, które mogą wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać pozory braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, w tym sytuacje, gdy sędzia sądu właściwego jest uczestnikiem postępowania. Sąd Najwyższy stwierdził, że fakt, iż pokrzywdzoną jest sędzia pełniąca ważną funkcję w sądzie, może rodzić negatywne odczucia społeczne, nawet jeśli nie wpływa to realnie na zdolność sądu do niezależnego orzekania. W celu uniknięcia takich sytuacji i utwierdzenia opinii publicznej w przekonaniu o merytorycznym charakterze orzekania, Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Sosnowcu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, fakt, że pokrzywdzoną w sprawie jest sędzia sądu właściwego, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k., jeśli może to wzbudzić w odczuciu społecznym przekonanie o braku warunków do obiektywnego orzekania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości, rozumiane jako potrzeba zagwarantowania bezstronności orzekania i utwierdzenia opinii publicznej w przekonaniu o merytorycznych podstawach orzeczeń, wymaga unikania sytuacji mogących rodzić negatywny społeczny wydźwięk lub ingerować w swobodę orzekania. Sytuacja, w której pokrzywdzonym jest sędzia sądu właściwego, może wywołać takie wątpliwości, dlatego uzasadnia przekazanie sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględniono wniosek

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy w Krakowie

Strony

NazwaTypRola
Ł. K.osoba_fizycznapokrzywdzona

Przepisy (1)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu stanowi wyjątek od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy i powinna być stosowana jedynie wówczas, gdy przemawiają za tym szczególne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości, w tym sytuacje mogące wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać pozory braku warunków do obiektywnego orzekania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pokrzywdzona jest sędzią sądu właściwego, co może wzbudzić w odczuciu społecznym przekonanie o braku warunków do obiektywnego orzekania. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w celu zagwarantowania bezstronności i utwierdzenia opinii publicznej w przekonaniu o merytorycznych podstawach orzekania.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości może w odczuciu społecznym wzbudzić przekonanie o braku warunków do obiektywnego orzekania swoboda orzekania przekonanie – chociażby mylne – o braku warunków do rozpoznania w danym sądzie sprawy w sposób obiektywny

Skład orzekający

Adam Roch

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o przekazanie sprawy ze względu na status pokrzywdzonego jako sędziego sądu właściwego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest sędzia sądu, w którym toczy się postępowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników ze względu na interpretację art. 37 k.p.k. i zasady dobra wymiaru sprawiedliwości w kontekście potencjalnego konfliktu interesów lub braku zaufania publicznego.

Sędzia pokrzywdzoną w sprawie karnej – Sąd Najwyższy decyduje o przekazaniu sprawy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III KO 4/24
POSTANOWIENIE
Dnia 22 lutego 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Adam Roch
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
w sprawie
Ł. K.
na posiedzeniu bez udziału stron
w dniu 22 lutego 2024 r.
wniosku Sądu Okręgowego w Krakowie
z dnia 17 stycznia 2024 r., sygn. akt IV Kz 3/24
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 k.p.k.
postanowił:
uwzględnić złożony wniosek i sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Sosnowcu.
UZASADNIENIE
Postanowieniem
Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 17 stycznia 2024 r., sygn. akt IV Kz 3/24,
na podstawie art. 37 k.p.k. zwrócono się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że pokrzywdzoną w sprawie jest
sędzia tego sądu, która pełni funkcję przewodniczącej wydziału karnego
, co może w odczuciu społecznym wzbudzić przekonanie o braku warunków do obiektywnego orzekania. Tym samym podniesiono, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.
Sąd Najwyższy uznał co następuje.
Wniosek Sądu Okręgowego w Krakowie zasługuje na uwzględnienie.
Określona w art. 37 k.p.k. instytucja stanowi wyjątek od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy, zatem jej zastosowanie powinno mieć miejsce jedynie wówczas, gdy przemawiają za tym szczególne względy, związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że zastosowanie art. 37 k.p.k. uzasadniają tylko takie konkretne sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać w aspekcie zewnętrznym przekonanie – chociażby mylne – o braku warunków do rozpoznania w danym sądzie sprawy w sposób obiektywny (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dni: 13 lipca 1995 r., III KO 34/05, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68; 17 maja 2006 r., II KO 27/06, LEX nr 186944; 26 czerwca 2007 r., II KO 36/07, LEX nr 282245).
Wśród okoliczności uzasadniających skorzystanie z instytucji z art. 37 k.p.k. słusznie wskazuje się na sytuację, gdy sędzia sądu właściwego lub nadrzędnego jest uczestnikiem postępowania, np. pokrzywdzonym (por.m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2022 r., I KO 10/22; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 grudnia 2021 r., V KO 94/21; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2007 r., IV KO 3/07; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2005 r., II KO 22/05).
W realiach niniejszej sprawy fakt, iż pokrzywdzoną w sprawie jest sędzia sądu właściwego pełniąca funkcję przewodniczącej wydziału karnego może
w odczuciu społecznym wzbudzić przekonanie o braku warunków do obiektywnego orzekania – i to niezależnie od tego czy w rzeczywistości sąd stworzony z sędziów tego sądu byłby w pełni zdolny do niezależnego orzekania.
Tego rodzaju sytuacji, mogących rodzić, choćby nawet nieuzasadniony, negatywny społeczny wydźwięk, czy też ingerować w swobodę orzekania, w interesie dobra wymiaru sprawiedliwości, należy unikać poprzez dopuszczalną w drodze wyjątku zmianę właściwości miejscowej sądu. Dobro wymiaru sprawiedliwości we wskazanych przez sąd wnioskujący okolicznościach postrzegać bowiem należy zarówno jako potrzebę zagwarantowania warunków bezstronności orzekania, jak również utwierdzenia opinii społecznej w przekonaniu, że jedynymi względami mającymi wpływ na treść orzeczenia w kwestii odpowiedzialności karnej danego oskarżonego, pozostają kryteria merytoryczne.
Mając zatem na uwadze dobro wymiaru sprawiedliwości uznać należy, że zaistniała określona w art. 37 k.p.k. podstawa do przekazania przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Okręgowemu w Sosnowcu, położonemu w stosunkowo bliskiej odległości od sądu miejscowo właściwego.
Sąd Najwyższy mając na uwadze powyższe orzekł jak w sentencji.
[PGW]
[ał]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI