II KO 37/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa w sprawie rzekomego przekroczenia uprawnień przez sędziów Sądu Rejonowego w Chełmie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu - Sądowi Rejonowemu w Krasnymstawie.
Sąd Najwyższy rozpoznał wystąpienie Sądu Rejonowego w Chełmie o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sprawa dotyczyła zażalenia J. M. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędziów Sądu Rejonowego w Chełmie. Sąd Najwyższy uznał, że przekazanie sprawy jest uzasadnione dobrem wymiaru sprawiedliwości, aby uniknąć zarzutów o brak bezstronności, gdy sprawa dotyczy sędziów sądu, który miałby ją rozpoznawać. W związku z tym sprawę przekazano do Sądu Rejonowego w Krasnymstawie.
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Chełmie o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sprawa wywodziła się z zażalenia J. M. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Chełmie z dnia 18 stycznia 2024 r. o odmowie wszczęcia śledztwa. Prokurator odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie podejrzenia przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez sędziów Sądu Okręgowego w Warszawie i Sądu Rejonowego w Chełmie, polegających na dokonywaniu matactw procesowych w sprawie o sygn. akt II K 13/23, poprzez usunięcie pisma J. M. z akt, co miało działać na szkodę jego interesu prywatnego. Prokurator uznał, że czynu nie popełniono. J. M. złożył zażalenie, które zostało zarejestrowane w Sądzie Rejonowym w Chełmie pod sygn. akt II Kp 53/24. Sąd Rejonowy w Chełmie, uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi, wystąpił z takim wnioskiem do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, wskazując, że zasada właściwości miejscowej może być odstąpiona w wyjątkowych okolicznościach, gdy jest to uzasadnione dobrem wymiaru sprawiedliwości, w tym postulatem rozpoznawania sprawy przez sąd, któremu nie można zarzucić braku bezstronności. Ponieważ sprawa dotyczyła potencjalnej odpowiedzialności sędziów Sądu Rejonowego w Chełmie, przekazanie jej innemu sądowi miało zapewnić obiektywne i bezstronne rozpoznanie zażalenia. Z uwagi na fakt, że skarżący już wcześniej składał doniesienie o przestępstwie popełnionym przez sędziów sądu właściwego do rozpoznania sprawy, Sąd Najwyższy przekazał sprawę do Sądu Rejonowego w Krasnymstawie, z obszaru właściwości innego sądu okręgowego, co ma zapewnić swobodę orzekania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, przekazanie sprawy jest uzasadnione, gdy istnieje uzasadniona obawa braku obiektywizmu lub bezstronności sądu, któremu sprawa ma być przydzielona.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że w sytuacji, gdy przedmiotem postępowania jest ocena potencjalnych działań sędziów danego sądu, przekazanie sprawy innemu sądowi jest konieczne dla zapewnienia obiektywnego i bezstronnego rozpoznania zażalenia, co mieści się w pojęciu dobra wymiaru sprawiedliwości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. M. | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 37 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Pomocnicze
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do odmowy wszczęcia śledztwa z uwagi na stwierdzenie, że czynu nie popełniono.
k.k. art. 231 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący przestępstwa przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariusza publicznego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Potrzeba zapewnienia bezstronności sądu w sytuacji, gdy przedmiotem postępowania jest ocena działań sędziów tego sądu. Dobro wymiaru sprawiedliwości jako podstawa do odstąpienia od zasady właściwości miejscowej.
Godne uwagi sformułowania
postulat rozpoznawania sprawy przez sąd, któremu zewnętrzny obserwator nie może zarzucić braku bezstronności, a w szczególności wypowiadania się we własnej sprawie. w odczuciu społecznym, uzasadniony byłby zarzut, iż brak jest warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania zażalenia.
Skład orzekający
Waldemar Płóciennik
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości i potrzebę zapewnienia bezstronności, gdy sprawa dotyczy sędziów sądu, który miałby ją rozpoznać."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje mechanizmy zapewniające bezstronność sądownictwa i pokazuje, jak Sąd Najwyższy interweniuje w sytuacjach budzących wątpliwości co do obiektywizmu.
“Czy sędziowie mogą sądzić samych siebie? Sąd Najwyższy rozstrzyga o bezstronności.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN II KO 37/24 POSTANOWIENIE Dnia 4 kwietnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik w sprawie zażalenia J. M. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Chełmie z dnia 18 stycznia 2024 r., sygn. akt […], o odmowie wszczęcia śledztwa po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 4 kwietnia 2024 r., wystąpienia Sądu Rejonowego w Chełmie z dnia 6 marca 2024 r., sygn. akt II Kp 53/24, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Krasnymstawie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2024 r., sygn. akt […].2024, prokurator Prokuratury Rejonowej w Chełmie, na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k., odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie „przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez […] Sądu Okręgowego w Warszawie i […] Sądu Rejonowego w Chełmie w okresie od dnia […] 2023 roku nie później niż do dnia […] 2023 roku w W. i C. poprzez dokonywanie matactw procesowych w sprawie o sygn. akt II K 13/23 polegających na usunięciu z akt prowadzonego postępowania o sygn. akt II K 13/23 pisma J. M. złożonego w biurze podawczym Sądu w dniu 13.12.2023 r., czym działano na szkodę interesu prywatnego J. M. , tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k.” wobec stwierdzenia, iż czynu nie popełniono. Zażalenie na opisane postanowienie złożył składający zawiadomienie J. M. . Wniesiony środek odwoławczy został zarejestrowany w Sądzie Rejonowym w Chełmie pod sygnaturą II Kp 53/24. Postanowieniem z dnia 6 marca 2024 r. Sąd Rejonowy w Chełmie wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie opisanej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Inicjatywa Sądu Rejonowego w Chełmie zasługuje na uwzględnienie. Odstąpienie od procesowej zasady, iż sprawę winien rozpoznawać sąd właściwy miejscowo może nastąpić tylko w wyjątkowych okolicznościach, uzasadniających taką decyzję dobrem wymiaru sprawiedliwości. Z całą pewnością w pojęciu tym mieści się postulat rozpoznawania sprawy przez sąd, któremu zewnętrzny obserwator nie może zarzucić braku bezstronności, a w szczególności wypowiadania się we własnej sprawie. Przedmiotem decyzji procesowej wydanej przez prokuratora, która zaskarżona została przez J. M. , była kwestia ewentualnej odpowiedzialności sędziów orzekających w Sądzie Rejonowym w Chełmie za czyn z art. 231 § 1 k.k., polegający na działaniu na szkodę prywatnego interesu skarżącego. Zgodzić się należy ze stanowiskiem wyrażonym w postanowieniu z dnia 6 marca 2024 r., że w sytuacji gdy – zważywszy na przedmiot postępowania – sprawę rozpoznawać miałby Sąd, którego sędziowie mieliby dopuścić się opisanego wyżej przestępstwa, w odczuciu społecznym, uzasadniony byłby zarzut, iż brak jest warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania zażalenia. Kierując się powyższym należało stosownie do art. 37 § 1 k.p.k. przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Zważywszy, że skarżący już wcześniej składał doniesienie o popełnieniu przestępstwa przez sędziów Sądu właściwego do rozpoznania sprawy (postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Chełmie z dnia 3 listopada 2023 r., sygn. akt […].2023), sprawę przekazano do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Krasnymstawie, z obszaru właściwości innego sądu okręgowego, co winno zapewnić właściwą swobodę orzekania. [J.J.] [ms]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI