II KO 37/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy przekazał sprawę karną z Sądu Rejonowego w Z. do Sądu Rejonowego w Chełmie ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, ponieważ oskarżony jest kuratorem sądowym w sądzie rozpoznającym sprawę.
Sąd Rejonowy w Z. wystąpił z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej do innego sądu, wskazując, że oskarżony pełni funkcję kuratora sądowego w tym sądzie. Sąd Najwyższy uznał, że taka sytuacja może budzić wątpliwości co do obiektywizmu orzekania i może stworzyć wrażenie braku bezstronności. W związku z tym, na podstawie art. 37 k.p.k., sprawę przekazano do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Chełmie.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Z. o przekazanie sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek tym, że oskarżony w sprawie pełni funkcję kuratora sądowego w Zespole Kuratorskiej Służby Sądowej przy Sądzie Rejonowym w Z. Sąd Rejonowy wskazał, że taka sytuacja może budzić u stron i obserwatorów przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, podkreślając, że przesłanka „dobra wymiaru sprawiedliwości” powinna być stosowana w sytuacjach, gdy istnieje zagrożenie dla swobody orzekania lub uzasadnione przekonanie o braku bezstronności. W tej sprawie, oprócz funkcji kuratora, część sędziów utrzymuje również kontakty towarzyskie z oskarżonym, co stanowiło podstawę ich wyłączenia. Sąd Najwyższy uznał, że te okoliczności uzasadniają zastosowanie instytucji właściwości z delegacji i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Chełmie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, taka sytuacja uzasadnia przekazanie sprawy do innego sądu.
Uzasadnienie
Obecność oskarżonego jako kuratora sądowego w sądzie rozpoznającym sprawę, a także potencjalne kontakty towarzyskie z sędziami, mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu, co narusza dobro wymiaru sprawiedliwości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| X. Y. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Instytucja właściwości z delegacji stosowana w sytuacjach zagrożenia realnego wpływu na swobodę orzekania lub stworzenia w opinii publicznej uzasadnionego przekonania o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy w sposób bezstronny.
Pomocnicze
k.k. art. 212 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 216 § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 42 § 3
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oskarżony pełni funkcję kuratora sądowego w sądzie rozpoznającym sprawę. Część sędziów utrzymuje kontakty towarzyskie z oskarżonym. Istnieje zagrożenie dla obiektywizmu i bezstronności sądu. Należy zapewnić dobro wymiaru sprawiedliwości.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości zagrożenie realnego wpływu na swobodę orzekania stworzenia w opinii publicznej uzasadnionego (...) przekonania o braku warunków do rozpoznania sprawy (...) w sposób bezstronny
Skład orzekający
Paweł Kołodziejski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnianie wniosków o przekazanie sprawy ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości w sytuacjach konfliktu interesów lub pozorów braku bezstronności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu interesów związanego z funkcją kuratora sądowego w sądzie rozpoznającym sprawę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne są pozory bezstronności w wymiarze sprawiedliwości i jak Sąd Najwyższy reaguje na potencjalne konflikty interesów.
“Czy kurator sądowy może być stronniczy? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy sprawa musi zmienić sąd.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN II KO 37/23 POSTANOWIENIE Dnia 9 maja 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Kołodziejski w sprawie X. Y. oskarżonego o czyn z art. 212 § 2 k.k. w zw. z art. 216 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 9 maja 2023 r., wniosku Sądu Rejonowego w Z. zawartego w postanowieniu z dnia 17 marca 2023 r., sygn. akt II K […], o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę Sądu Rejonowego w Z. o sygn. akt II K […] do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Chełmie. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Z. wystąpił w inicjatywą przekazania sprawy II K […] innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości (art. 37 k.p.k.). W uzasadnieniu postanowienia z dnia 17 marca 2023 r. podniósł, że oskarżonym w przedmiotowym postępowaniu jest X. Y., który wykonuje obowiązki kuratora sądowego Zespołu Kuratorskiej Służby Sądowej przy Sądzie Rejonowym w Z. W ocenie występującego z wnioskiem, tego rodzaju sytuacja może stwarzać, zarówno u stron, jak i u postronnego obserwatora, przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w ww. sądzie w sposób obiektywny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek sądu miejscowo właściwego do rozpoznania sprawy zasługiwał na uwzględnienie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie podkreślano, że przesłanka „dobra wymiaru sprawiedliwości", która stanowi podstawę wystąpienia z wnioskiem określonym w art. 37 k.p.k., winna znaleźć zastosowanie w tych sytuacjach, w których istnieje zagrożenie realnego wpływu na swobodę orzekania lub stworzenia w opinii publicznej uzasadnionego (nawet jeśli jest ono obiektywnie nieprawdziwe) przekonania o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy w sposób bezstronny ( vide postanowienie SN z dnia 26 maja 2022 r., III KO 57/22, LEX nr 3391672; postanowienie SN z dnia 29 grudnia 2021 r., IV KO 163/21, LEX nr 3322287; postanowienie SN z dnia 17 października 2019 r., IV KO 89/19, LEX nr 3275555; postanowienie SN z dnia 21 kwietnia 2016 r., V KO 28/16, LEX nr 2021679; postanowienie SN z dnia 12 czerwca 2003 r., IV KO 15/03, OSNwSK 2003, nr 1, poz. 1288; postanowienie SN z dnia 5 stycznia 2001 r., III KO 20/02, OSNwSK 2003, nr 1, poz. 853; postanowienie SN z dnia 10 grudnia 1999 r., III KO 98/99, LEX nr 39430; postanowienie SN z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW 1995, nr 9-10, poz. 68). Z taką też sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zauważyć należy, że oskarżony pełni w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy służbę jako kurator, co siłą rzeczy łączy się z utrzymywaniem przez niego kontaktów zawodowych z sędziami tego sądu. Ponadto jak wynika z zalegających w aktach sprawy oświadczeń sędziów złożonych w trybie art. 42 § 3 k.p.k., część z nich utrzymuje także kontakty towarzyskie z oskarżonym, co legło u podstaw wyłączenia ich od rozpoznania niniejszej sprawy postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. z dnia 21 lutego 2023 r. Powyższe okoliczności mogą rodzić, zarówno u oskarżyciela prywatnego, jak i u przeciętnego obserwatora procesu, uzasadnione wątpliwości co do wystarczającego obiektywizmu do rozpoznania przedmiotowej sprawy przez sędziów Sądu Rejonowego w Z. (podobnie zob. postanowienie SN z dnia 17 sierpnia 2004 r., V KO 49/04, LEX nr 1619531; postanowienie SN z dnia 15 czerwca 2007 r., IV KO 34/07, OSNwSK 2007, nr 1, poz. 1335; postanowienie SN z dnia 27 lutego 2020 r., IV KO 17/20, LEX nr 3170547). Zatem zastosowanie instytucji właściwości z delegacji z art. 37 k.p.k. jest w pełni uzasadnione. Mając powyższe okoliczności na względzie, Sąd Najwyższy przekazał przedmiotową sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Rejonowemu w Chełmie, a zatem sąsiadującemu z sądem miejscowo właściwym, lecz położonym w innym okręgu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI