II KO 34/25

Sąd Najwyższy2025-03-27
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawywyłączenie sędziegodobro wymiaru sprawiedliwościSąd Najwyższykpk

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi, uznając, że wątpliwości dotyczące składu orzekającego należy rozstrzygać w trybie wyłączenia sędziego, a nie instytucji "wyjęcia" sprawy.

Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 § 1 k.p.k., złożony w związku z wątpliwościami Sądu Apelacyjnego co do prawidłowości skompletowania składu orzekającego. Sąd Najwyższy uznał, że takie wątpliwości nie uzasadniają przekazania sprawy, ponieważ mogą być rozstrzygnięte w trybie wniosku o wyłączenie sędziego. W konsekwencji, wniosek o przekazanie sprawy został pozostawiony bez rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, złożony na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. Wniosek ten wynikał z wątpliwości Sądu Apelacyjnego w Warszawie co do prawidłowości skompletowania składu orzekającego w tejże instancji. Sąd Najwyższy, powołując się na ugruntowany pogląd orzeczniczy, wyjaśnił, że instytucja "wyjęcia" sprawy spod rozpoznania sądu miejscowo właściwego w celu ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości nie może zastępować procedury wyłączenia sędziego. Podkreślono, że wszelkie kwestie dotyczące możliwości bezstronnego rozpoznania sprawy przez konkretnego sędziego powinny być rozstrzygane w trybie wniosku o wyłączenie sędziego, zgodnie z przepisami kodeksu postępowania karnego. W związku z tym, że przedstawione przez Sąd Apelacyjny rozterki interpretacyjne nie stanowiły wystarczającej podstawy do zastosowania art. 37 § 1 k.p.k., Sąd Najwyższy postanowił pozostawić wniosek bez rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, takie wątpliwości nie uzasadniają przekazania sprawy, gdyż powinny być rozstrzygane w trybie wniosku o wyłączenie sędziego.

Uzasadnienie

Instytucja "wyjęcia" sprawy spod rozpoznania sądu właściwego (art. 37 § 1 k.p.k.) służy ochronie dobra wymiaru sprawiedliwości i nie może zastępować procedury wyłączenia sędziego, która jest właściwym trybem do eliminowania sytuacji mogących budzić wątpliwości co do bezstronności sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
J.S.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten pozwala na "wyjęcie" sprawy spod rozpoznania sądu miejscowo właściwego w razie zaistnienia przesłanki w nim wskazanej, to jest wtedy, kiedy w grę wchodzi dobro wymiaru sprawiedliwości. Nie może on jednak zastępować instytucji wyłączenia sędziego.

Pomocnicze

k.p.k.

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący wyłączenia sędziego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wątpliwości dotyczące składu orzekającego należy rozstrzygać w trybie wyłączenia sędziego, a nie instytucji przekazania sprawy.

Odrzucone argumenty

Przekazanie sprawy innemu sądowi w trybie art. 37 § 1 k.p.k. z powodu wątpliwości co do składu orzekającego.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości brak warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy nie może zastępować instytucji wyłączenia sędziego

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 37 § 1 k.p.k. w kontekście wątpliwości co do składu sądu i relacji tej instytucji do procedury wyłączenia sędziego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą granic stosowania instytucji przekazania sprawy i wyłączenia sędziego, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Kiedy sprawę można "wyjąć" z sądu? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice art. 37 k.p.k.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II KO 34/25
POSTANOWIENIE
Dnia 27 marca 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
Prezes SN Wiesław Kozielewicz
w sprawie z zażalenia J.S.
na postanowienie Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie
z dnia 14 listopada 2024 r., sygn. akt VIII Kow 2564/24
na posiedzeniu w dniu 19 grudnia 2024 r., w Izbie Karnej
w kwestii wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z dnia 20 lutego 2025 r., sygn. akt II AKzw 941/24
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
pozostawić bez rozpoznania wniosek zawarty w postanowieniu Sądu Apelacyjnego
w Warszawie z dnia 20 lutego 2025 r., sygn. akt II AKzw 941/24.
UZASADNIENIE
Przepis art. 37 § 1  k.p.k. pozwala na ,,wyjęcie’’ sprawy spod rozpoznania sądu miejscowo właściwego w razie zaistnienia przesłanki w nim wskazanej, to jest wtedy, kiedy w grę wchodzi dobro wymiaru sprawiedliwości. Co należy rozumieć pod tym pojęciem, ustawa nie wyjaśnia, niemniej w orzecznictwie  ugruntowany jest pogląd, że chodzi tu o konieczność eliminowania sytuacji mogących wywołać u stron lub w opinii społecznej przeświadczenie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (por. np.  postanowienia Sądu Najwyższego:  z dnia 10 grudnia 1999 r., sygn. akt  III KO 98/99, Prokuratura  i Prawo  2000, z. 3, poz. 7, z dnia 12 lutego 2009 r., sygn. akt III KO 1/09, OSNKW 2009, z. 3, poz. 23). Przedstawione w uzasadnieniu postanowienia
Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia  20 lutego   2025 r., sygn. akt II AKzw 941/24, rozterki interpretacyjne odnośnie prawidłowości skompletowania składu orzekającego w tym Sądzie, nie uzasadniają potrzeby ,,wyjęcia” tej sprawy z właściwości tego Sądu, gdyż mogą zostać rozstrzygnięte we właściwym trybie, w przypadku  złożenia wniosku o wyłączenie sędziego. Możliwe jest wyłączenie sędziego od udziału w rozpoznaniu wyznaczonej mu sprawy, gdy: 1) zachodzą okoliczności skutkujące wyłączeniem wyznaczonego sędziego z mocy prawa (
iudex inhabilis
), lub 2) żądanie wyłączenia (wniosek o wyłączenie) go od udziału w sprawie zgłosi sam  sędzia, lub 3) wniosek o wyłączenie wylosowanego sędziego złoży strona tego postępowania albo 4) w wyniku wszczętego z urzędu postępowania o wyłączenie wyznaczonego sędziego w sytuacji, gdy nie dojdzie do „samowyłączenia” się wyznaczonego sędziego (por. np.  E. Skrętowicz,
Iudex inhabilis i iudex suspectus
w polskim procesie karnym, Lublin 1994, s. 70, R. Kmiecik, Tryb wyłączenia sędziego i prokuratora w kodeksie postępowania karnego, Prokuratura i Prawo, 1999, nr 11 – 12, s. 23, K. Papke – Olszauskas, Wyłączenie uczestników procesu karnego, Gdańsk 2007, s. 147 – 155 i s. 180 – 181). W orzecznictwie Sądu Najwyższego konsekwentnie podnosi się, że przepis art.
37 § 1  k.p.k.  nie może zastępować instytucji wyłączenia sędziego (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 2 kwietnia 2004 r., sygn. akt V KO 10/04, R – OSNKW 2004, poz. 682, z dnia 17 sierpnia 2004 r., sygn. akt V KO 43/04, R – OSNKW 2004, poz. 1453).
Kierując się przedstawionymi motywami Sąd Najwyższy rozstrzygnął jak na wstępie.
[WB]
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI