II KO 34/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuProkurator Rejonowy w Z. złożył do Sądu Okręgowego w S. wniosek o zwolnienie Banku /…/ z obowiązku zachowania tajemnicy bankowej w związku z prowadzonym postępowaniem przygotowawczym dotyczącym podejrzenia popełnienia przestępstw z art. 286 § 1 k.k. i art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Sąd Okręgowy w S., powołując się na fakt, że małżonek jednego z sędziów tego sądu jest osobą podejrzewaną w sprawie, wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. Sąd Okręgowy uznał, że pozostawienie sprawy w jego gestii sprzeciwia się dobru wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy nie uwzględnił tej inicjatywy. W uzasadnieniu wskazano, że przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i podlega wykładni restrykcyjnej. Sąd Najwyższy podkreślił, że powoływanie się na powiązania rodzinne z osobą podejrzaną, zwłaszcza na etapie postępowania przygotowawczego, nie jest wystarczającą przesłanką do zmiany właściwości miejscowej. Sąd Najwyższy zaznaczył, że sądy nie powinny ulegać presji opinii publicznej ani wątpić we własne kompetencje do przeprowadzenia rzetelnego procesu. Uchylanie się od rozpoznania sprawy w takich okolicznościach nie sprzyja budowaniu autorytetu wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy odwołał się do wcześniejszych orzeczeń, w których podkreślano, że fakt pokrewieństwa z oskarżonym nie może być rozumiany jako immunitet nakazujący przekazanie sprawy do innego sądu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na powiązania rodzinne sędziego z podejrzanym, zwłaszcza na etapie postępowania przygotowawczego. Interpretacja art. 37 k.p.k. i zasady dobra wymiaru sprawiedliwości.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zwolnienie z tajemnicy bankowej i powiązań rodzinnych na etapie postępowania przygotowawczego. Wymaga silniejszej argumentacji przy wnioskach o charakterze incydentalnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy powiązania rodzinne małżonka sędziego z osobą podejrzaną w sprawie stanowią wystarczającą podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powiązania rodzinne małżonka sędziego z osobą podejrzaną nie stanowią wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, zwłaszcza na etapie postępowania przygotowawczego.
Uzasadnienie
Przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i podlega wykładni restrykcyjnej. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sądy nie ulegały presji ani nie wątpiły we własne kompetencje. Powiązania rodzinne nie mogą być traktowane jako immunitet nakazujący przekazanie sprawy. Uchylanie się od rozpoznania sprawy w takich okolicznościach nie sprzyja budowaniu autorytetu sądownictwa.
Czy inicjatywa przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. może dotyczyć rozstrzygnięć incydentalnych w postępowaniu przygotowawczym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pojęcie 'rozpoznania sprawy' może obejmować rozstrzygnięcia incydentalne, jednak trudniej dostrzec racje przemawiające za przekazaniem sprawy na tym etapie, a argumentacja musi być znacznie bardziej przekonująca.
Uzasadnienie
Choć art. 37 k.p.k. może dotyczyć rozstrzygnięć incydentalnych, to na etapie postępowania przygotowawczego trudniej uzasadnić przekazanie sprawy. Tworzenie wrażenia, że w sądzie nie można skompletować obiektywnego składu do rozpoznania wniosku o przeprowadzenie dowodu, jest szkodliwe dla wymiaru sprawiedliwości.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Prokurator Rejonowy w Z. | organ_państwowy | wnioskodawca |
| Sąd Okręgowy w S. | organ_państwowy | sąd wnioskujący |
| Bank /…/ | spółka | podmiot objęty wnioskiem |
| Osoba podejrzana (małżonek sędziego) | inne | osoba podejrzana |
Przepisy (8)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Przepis o charakterze wyjątkowym, podlegający wykładni restrykcyjnej. Dotyczy przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga. Może dotyczyć rozstrzygnięć incydentalnych, ale wymaga silniejszej argumentacji.
Pomocnicze
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 297 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
u.p.b. art. 106b § ust. 1 i 2
Ustawa Prawo bankowe
Podstawa prawna wniosku o zwolnienie z tajemnicy bankowej.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucyjna zasada rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo.
k.p.k. art. 40
Kodeks postępowania karnego
Podstawa wyłączenia sędziego.
k.p.k. art. 41
Kodeks postępowania karnego
Podstawa wyłączenia sędziego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 37 k.p.k. podlega wykładni restrykcyjnej. • Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sądy nie ulegały presji i nie wątpiły we własne kompetencje. • Powiązania rodzinne nie stanowią immunitetu nakazującego przekazanie sprawy. • Uchylanie się od rozpoznania sprawy na etapie postępowania przygotowawczego nie sprzyja budowaniu autorytetu sądownictwa. • Wniosek o przekazanie sprawy na etapie postępowania przygotowawczego wymaga silniejszej argumentacji.
Odrzucone argumenty
Małżeństwo sędziego z osobą podejrzaną w sprawie uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości wręcz wymaga takiego postąpienia • Przepis art. 37 k.p.k., jak każdy przepis o charakterze wyjątkowym, podlega zaś wykładni restrykcyjnej, a nie rozszerzającej • nadmierne odwoływanie się do możliwości zmiany właściwości miejscowej [...] prowadzić może do skutków wręcz odwrotnych od zamierzonych, osłabiając zaufanie nie tylko do danego sądu, lecz również do całego wymiaru sprawiedliwości • Racjonalna nieustępliwość w tym względzie sprzyja kształtowaniu się pozytywnego wizerunku organów trzeciej władzy • fakt, że osoba najbliższa dla oskarżonego jest sędzią danego sądu, nie może być rozumiany jako swoisty immunitet, nakazujący przekazanie tej sprawy do innego sądu równorzędnego • uchylenie się przez Sąd Okręgowy w S. od rozpoznania incydentalnego wniosku [...] zdecydowanie nie sprzyjałoby budowaniu autorytetu organów wymiaru sprawiedliwości, świadczyłoby o nadmiernej asekuracji, czy wręcz asekuranctwie • o wiele trudniej dostrzec racje, o których mowa w art. 37 k.p.k., przy podejmowaniu decyzji incydentalnych, a tym bardziej na etapie postępowania in rem
Skład orzekający
Stanisław Zabłocki
przewodniczący-sprawozdawca
Piotr Hofmański
członek
Andrzej Stępka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na powiązania rodzinne sędziego z podejrzanym, zwłaszcza na etapie postępowania przygotowawczego. Interpretacja art. 37 k.p.k. i zasady dobra wymiaru sprawiedliwości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zwolnienie z tajemnicy bankowej i powiązań rodzinnych na etapie postępowania przygotowawczego. Wymaga silniejszej argumentacji przy wnioskach o charakterze incydentalnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje zasady dotyczące przekazywania spraw i jak ważne jest, aby sądy nie uchylały się od rozpoznawania spraw z powodu potencjalnych konfliktów interesów, zwłaszcza na wczesnych etapach postępowania.
“Czy powiązania rodzinne sędziego mogą zmusić sąd do oddania sprawy? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.