II KO 31/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał sprawę dotyczącą wznowienia postępowania lustracyjnego z urzędu, zakończonego prawomocnym orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 9 maja 2019 r. (sygn. akt II AKa 107/19). Postępowanie zostało zainicjowane pismem prokuratora Oddziałowego Biura Lustracyjnego IPN w Lublinie, który wskazał na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci braku podpisu pod orzeczeniem Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 8 lutego 2019 r. (sygn. akt IV K 430/18). Sąd Najwyższy, podzielając stanowisko judykatury, uznał brak podpisu pod orzeczeniem za uchybienie stanowiące bezwzględną przyczynę odwoławczą zgodnie z art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k. W związku z tym, Sąd Najwyższy na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. wznowił postępowanie, uchylił orzeczenia obu instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Lublinie, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania o wznowienie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPodkreślenie wagi podpisania orzeczenia w postępowaniu lustracyjnym jako bezwzględnej przyczyny odwoławczej i podstawy do wznowienia postępowania.
Dotyczy specyfiki postępowania lustracyjnego i wymogów formalnych orzeczeń.
Zagadnienia prawne (2)
Czy brak podpisu pod orzeczeniem sądu pierwszej instancji stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, skutkującą wznowieniem postępowania z urzędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak podpisu pod orzeczeniem sądu pierwszej instancji, które rozstrzyga o odpowiedzialności represyjnej i ma wagę wyroku, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenie w postępowaniu lustracyjnym, podobnie jak wyrok, musi być podpisane przez wszystkich członków składu orzekającego. Brak podpisu pod orzeczeniem Sądu Okręgowego stanowi uchybienie z art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k., co obliguje sąd odwoławczy (lub Sąd Najwyższy w przypadku wznowienia) do uchylenia orzeczenia.
Czy orzeczenie sądu pierwszej instancji w postępowaniu lustracyjnym, które nie zostało podpisane przez skład orzekający, może być uznane za ważne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, orzeczenie takie jest dotknięte wadą prawną i powinno zostać uchylone.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że orzeczenie stwierdzające zgodność lub niezgodność oświadczenia lustracyjnego z prawdą ma rangę wyroku i musi być podpisane przez wszystkich członków składu orzekającego. Podpisy złożone jedynie pod uzasadnieniem nie są wystarczające.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. R. | osoba_fizyczna | osoba lustrowana |
| Prokurator Oddziałowego Biura Lustracyjnego IPN w Lublinie | organ_państwowy | wnioskodawca |
Przepisy (8)
Główne
k.p.k. art. 542 § 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wznowienia postępowania z urzędu w przypadku stwierdzenia bezwzględnej przyczyny odwoławczej.
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa katalog bezwzględnych przyczyn odwoławczych, w tym brak podpisu pod orzeczeniem.
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
pkt 6 in fine - brak podpisu pod orzeczeniem.
u.o.d.o.b.p. art. 21a § 1
Ustawa o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów
Nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów o wyroku do orzeczeń w postępowaniu lustracyjnym.
k.p.k. art. 113
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy czynności podpisania orzeczenia.
k.p.k. art. 115 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy czynności podpisania uzasadnienia.
k.p.k. art. 93 § 1
Kodeks postępowania karnego
Definicja rozstrzygnięć sądu.
k.p.k. art. 94 § 1
Kodeks postępowania karnego
Elementy postanowienia, w tym uzasadnienie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podpisu pod orzeczeniem Sądu Okręgowego stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą. • Orzeczenie w postępowaniu lustracyjnym ma wagę wyroku i musi być podpisane przez skład orzekający.
Godne uwagi sformułowania
orzeczenie Sądu Okręgowego w Lublinie z 8 lutego 2019 r., sygn. IV K 430/18, nie zostało podpisane przez sędziów biorących udział w jego wydaniu. • sytuacja tego rodzaju stanowi uchybienie określone w art. 439 § 1 pkt 6 in fine k.p.k. • orzeczenie stwierdzające, że oświadczenie lustracyjne jest zgodne (lub niezgodne) z prawdą rozstrzyga zagadnienie tej rangi i określa konsekwencje tak istotne z punktu widzenia praw obywatelskich, że nie może być wątpliwości co do tego, iż na gruncie postępowania lustracyjnego ma wagę wyroku. • brak jest podstaw, aby przyjąć, że uzasadnienie wyroku stanowi jego część, a nie akt od niego odrębny.
Skład orzekający
Andrzej Stępka
przewodniczący
Andrzej Tomczyk
sprawozdawca
Eugeniusz Wildowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Podkreślenie wagi podpisania orzeczenia w postępowaniu lustracyjnym jako bezwzględnej przyczyny odwoławczej i podstawy do wznowienia postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania lustracyjnego i wymogów formalnych orzeczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii formalnej w postępowaniu sądowym – znaczenia podpisu pod orzeczeniem, co ma istotne implikacje dla praw obywatelskich i prawidłowości procesowej.
“Brak podpisu sędziego może unieważnić wyrok: Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową formalność.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.