II KO 31/22

Sąd Najwyższy2022-03-18
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
przekroczenie uprawnieńniedopełnienie obowiązkówdobro wymiaru sprawiedliwościbezstronność sędziegosąd najwyższysąd rejonowyzażalenieodmowa wszczęcia śledztwa

Podsumowanie

Sąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą odmowy wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędziów Sądu Rejonowego w W. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Prokuratora Rejonowego w W. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędziów Sądu Rejonowego w W. Sąd Rejonowy w W. sam wystąpił o przekazanie sprawy innemu sądowi, wskazując na potrzebę uniknięcia sugestii braku obiektywizmu. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, podkreślając, że nawet potencjalne wątpliwości co do bezstronności sędziów uzasadniają przekazanie sprawy innemu sądowi dla dobra wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał sprawę dotyczącą zażalenia wniesionego przez A. O. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. z dnia 16 kwietnia 2021 r., które odmówiło wszczęcia śledztwa. Śledztwo miało dotyczyć przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków służbowych przez sędziów orzekających w Sądzie Rejonowym w W. w związku z procedowaniem w kilku postępowaniach karnych, co miało działać na szkodę A. O. Prokurator odmówił wszczęcia śledztwa z uwagi na brak znamion czynu zabronionego. Sąd Rejonowy w W., rozpoznając sprawę II Kp (...), sam zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k., powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Rejonowy uzasadnił, że przesłanką jest potrzeba uniknięcia jakichkolwiek sugestii braku obiektywizmu, zwłaszcza że zarzuty dotyczyły sędziów orzekających w tym samym sądzie. Sąd Najwyższy uznał wniosek Sądu Rejonowego za zasadny. Podkreślił, że instytucja przekazania sprawy ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości jest wyjątkowa i powinna być interpretowana ściśle. Jednakże, fakt, że sprawa dotyczy zawiadomienia o popełnieniu przestępstw przez sędziów tego sądu, przemawia za potrzebą odstępstwa od przepisów o właściwości. Sąd Najwyższy zaznaczył, że nie chodzi o stwierdzenie obiektywnego braku bezstronności, lecz o sytuacje, które mogą wywoływać wątpliwości co do tej bezstronności, biorąc pod uwagę naturalne kontakty służbowe i towarzyskie między sędziami. W związku z tym, Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w L.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, w celu uniknięcia jakichkolwiek sugestii braku obiektywizmu i bezstronności, sprawa powinna zostać rozpoznana przez inny sąd.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że nawet potencjalne wątpliwości co do bezstronności sędziów, wynikające z faktu, że zarzuty dotyczą sędziów tego samego sądu, uzasadniają przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu dla dobra wymiaru sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu

Strony

NazwaTypRola
A. O.osoba_fizycznaskarżący
Prokurator Prokuratury Rejonowej w W.organ_państwowyorgan prowadzący postępowanie przygotowawcze
Sędziowie orzekający w Sądzie Rejonowym w W.innepodmioty, których dotyczy zawiadomienie

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości ma charakter wyjątkowy i powinna być interpretowana ściśle. Okoliczność, że sprawa dotyczy zawiadomienia o popełnieniu przestępstw przez sędziów danego sądu, przemawia za potrzebą odstępstwa od przepisów o właściwości.

Pomocnicze

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa odmowy wszczęcia śledztwa z uwagi na brak znamion czynu zabronionego.

k.k. art. 231 § § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący przestępstwa przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków służbowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty dotyczą sędziów orzekających w Sądzie Rejonowym w W., co może budzić wątpliwości co do bezstronności. Przekazanie sprawy innemu sądowi jest konieczne dla dobra wymiaru sprawiedliwości.

Godne uwagi sformułowania

uniknięcia jakichkolwiek sugestii, że sprawa mogłaby zostać rozpoznana w sposób nieobiektywny dobro wymiaru sprawiedliwości nakazuje przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu

Skład orzekający

Małgorzata Gierszon

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy zarzuty dotyczą sędziów orzekających w tym samym sądzie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, nie rozstrzyga merytorycznie sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy potencjalnego konfliktu interesów i braku bezstronności w sądownictwie, co jest tematem budzącym zainteresowanie społeczne i prawnicze.

Czy sędziowie mogą być stronniczy we własnym sądzie? Sąd Najwyższy reaguje.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt II KO 31/22
POSTANOWIENIE
Dnia 18 marca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Gierszon
w sprawie zażalenia
A. O.
,
na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w W.  z dnia 16 kwietnia 2010 r., sygn. akt PR 1 Ds. (…)
o odmowie wszczęcia śledztwa, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 18 marca 2022 r., wystąpienia Sądu Rejonowego w w. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w L.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2021 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w W. odmówił wszczęcia śledztwa  w sprawie zaistniałego nie później niż do dnia 10 marca  2021 r. w W.   przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków służbowych przez sędziów orzekających w
Sądzie Rejonowym w W.
w związku z procedowaniem w postępowaniach o sygnaturach akt: II K (...), II K (…), II K (…), II K (…) oraz II K (...), czym miano działać na szkodę interesu prywatnego A. O. tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k. .- na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. wobec braku znamion czynu zabronionego.
Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez A. O.
Postanowieniem z dnia 23 lutego 2021 r., w sprawie II Kp (…), Sąd Rejonowy w W.  na postawie art. 37 k.p.k. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadniając swoją decyzję Sąd wskazał, że przesłanką skorzystania z instytucji przewidzianej w art. 37 k.p.k. jest potrzeba uniknięcia jakichkolwiek sugestii, że sprawa mogłaby zostać rozpoznana w sposób nieobiektywny. Mając na uwadze, że zarzuty formułowane przez skarżącą dotyczą przestępstw, które miały być popełnione m.in. przez sędziów Sądu właściwego orzekających w sprawach karnych zasadne jest, aby w celu uniknięcia zarzutów braku obiektywizmu i bezstronności sprawa została rozpoznana przez inny sąd.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek Sądu Rejonowego w W.
jest zasadny. Przewidziana w art. 37 k.p.k. instytucja przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości ma charakter wyjątkowy. Mając na uwadze, że przepisy o właściwości miejscowej i rzeczowej mają charakter gwarancyjny, powinna być ona interpretowania ściś
le.
Wskazana we wniosku
Sądu Rejonowego w W.
okoliczność, to jest fakt, że sprawa dotyczy zawiadomienia o popełnieniu przestępstw przez sędziów tego Sądu, przemawia za potrzebą odstępstwa od wymienionnych przepisów - na podstawie art. 37 k.p.k.
Podkre
ślić należy, że decyzja o przekazaniu sprawy innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości nie wymaga, aby takie okoliczność jak brak bezstronności rzeczywiście (obiektywnie) wystąpiła. Przekazanie sprawy innemu sądowi nie stanowi więc wyrazu potwierdzenia przez Sąd Najwyższy rzeczywistego braku zdolności Sędziów Sądu
Rejonowego w W.
do bezstronnego rozpoznania niniejszej sprawy. Wystarczy bowiem, aby wymienione okoliczności mogły wywoływać wątpliwości dotyczące tej bezstronności Sądu. Dlatego w  sytuacji, w kt
ó
rej zawiadomienie o popełnieniu przestępstw dotyczy sędziów orzekających w Sądzie
Rejonowym w W.  w sprawach karnych
, którzy – co naturalne -  utrzymują z innymi sędziami tego Sądu kontakty służbowe i towarzyskie, dobro wymiaru sprawiedliwości nakazuje przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi r
ó
wnorzędnemu (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 2019 r., V Ko 53/19, Lex nr 2690847; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2020 r.,
IV KO 117/20
, Lex nr 3075152).
Maj
ąc powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę