II KO 28/22
Podsumowanie
Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wznowienia postępowania z urzędu, mimo zarzutów skazanego dotyczących wadliwego powołania sędziów w poprzednich instancjach, opierając się na wyroku TSUE.
Skazany sygnalizował potrzebę wznowienia postępowania, zarzucając nienależyte obsadzenie składów orzekających w Sądzie Apelacyjnym i Sądzie Najwyższym z powodu powołania sędziów przez Radę Państwa. Sąd Najwyższy, analizując pismo, odwołał się do wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 29 marca 2022 r. (C-132/20), który rozstrzygnął kwestię niezawisłości i bezstronności sędziów powołanych w reżimach niedemokratycznych. W konsekwencji, Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wszczęcia postępowania o wznowienie z urzędu.
Skazany złożył pismo sygnalizujące potrzebę wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem, zarzucając nienależyte obsadzenie składów orzekających w Sądzie Apelacyjnym oraz Sądzie Najwyższym. Głównym argumentem było powołanie sędziów do sprawowania urzędu przez Radę Państwa, organ państwa komunistycznego, co według skazanego podważało ich niezawisłość i bezstronność. Sąd Najwyższy, rozważając treść pisma, odniósł się do wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 29 marca 2022 r. (sygn. akt C-132/20). Wyrok ten, wydany na podstawie art. 267 TFUE, rozstrzygnął kwestię interpretacji przepisów unijnych w kontekście powołania sędziów przez organy niedemokratycznych reżimów. TSUE stwierdził, że samo powołanie sędziego przez taki organ lub kontynuowanie urzędu po upadku reżimu nie może samo w sobie podważać jego niezawisłości i bezstronności, o ile nie istnieją uzasadnione i poważne wątpliwości co do tych przymiotów. Sąd Najwyższy, mając na uwadze zakres oddziaływania prejudycjalnego wyroku TSUE, uznał, że brak jest podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem. Zarządzenie o braku podstaw do wznowienia postępowania zostało doręczone skazanemu z pouczeniem o jego niezaskarżalności.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, samo powołanie sędziego przez organ niedemokratycznego reżimu nie stanowi samo w sobie podstawy do wznowienia postępowania, jeśli nie budzi uzasadnionych i poważnych wątpliwości co do niezawisłości i bezstronności sędziego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na wyroku TSUE (C-132/20), który stwierdził, że okoliczność powołania sędziego przez organ niedemokratycznego reżimu nie może sama w sobie podważyć jego niezawisłości i bezstronności, a tym samym nie stanowi podstawy do wzruszenia prawomocnego orzeczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
nie stwierdzono podstaw do wszczęcia postępowania o wznowienie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. M. O.(O.) | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 542 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do odmowy wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania.
Pomocnicze
k.p.k. art. 9 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Sygnalizacja przez skazanego potrzeby wznowienia postępowania.
TFEU art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa do skierowania pytań prejudycjalnych do TSUE.
TFEU art. 19 § ust. 1 akapit drugi
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Przepis dotyczący niezawisłości sądów, interpretowany przez TSUE.
KPPUE art. 47
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Przepis dotyczący prawa do rzetelnego procesu, interpretowany przez TSUE.
Dyrektywa Rady 93/13/EWG art. 7 § ust. 1 i 2
Przepis dotyczący ochrony konsumentów, interpretowany przez TSUE.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok TSUE C-132/20 rozstrzygający kwestię powołania sędziów przez organy niedemokratycznych reżimów. Zakres oddziaływania prejudycjalnego orzeczeń TSUE.
Odrzucone argumenty
Zarzut nienależytego obsadzenia składu orzekającego z powodu powołania sędziów przez Radę Państwa.
Godne uwagi sformułowania
sędziów nie gwarantujących rozpoznania sprawy w sposób niezawisły i bezstronny organ państwa komunistycznego standardy demokratycznego porządku konstytucyjnego nie może sama w sobie wzbudzać w przekonaniu jednostek uzasadnionych i poważnych wątpliwości co do niezawisłości i bezstronności tego sędziego
Skład orzekający
Marek Pietruszyński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów unijnych dotyczących niezawisłości i bezstronności sędziów powołanych w reżimach niedemokratycznych oraz zasady wznowienia postępowania w takich przypadkach."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na wyroku TSUE, który ma szerokie zastosowanie, ale konkretne okoliczności faktyczne sprawy mogą wpływać na jego bezpośrednie przełożenie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezawisłości sędziowskiej i wpływu historii na wymiar sprawiedliwości, a także interpretacji prawa unijnego przez TSUE.
“Czy sędziowie powołani w PRL mogą orzekać w wolnej Polsce? Sąd Najwyższy odpowiada, opierając się na TSUE.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN Sygn. akt II KO 28/22 ZARZĄDZENIE Dnia 5 lipca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński w sprawie T. M. O.(O.) po zapoznaniu się w dniu 5 lipca 2022 r. z pismem skazanego sygnalizującym potrzebę wznowienia z urzędu postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt II AKa […] , zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 22 grudnia 2017 r., sygn. akt V K […] , 1. na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. nie stwierdza podstaw do wszczęcia z urzędu przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt: II AKa […] ; 2. doręczyć skazanemu odpis zarządzenia z pouczeniem o jego niezaskarżalności. UZASADNIENIE Skazany złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem zawierający sygnalizację ( art. 9 § 2 k.p.k.) zaistnienia w zakończonym postępowaniu karnym bezwzględnego powodu odwoławczego w postaci nienależycie obsadzonego składu Sądu Apelacyjnego w […] rozpoznającego wniesioną apelację oraz składu Sądu Najwyższego, który oddalił kasację wniesioną od prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego jako oczywiście bezzasadną, przez fakt brania udziału w składach obu Sądów sędziów nie gwarantujących rozpoznania sprawy w sposób niezawisły i bezstronny, wiążąc tę okoliczność z faktem powołania obu tych sędziów do sprawowania urzędu sędziowskiego przez Radę Państwa organ państwa komunistycznego, w którego funkcjonowaniu nie były przestrzegane standardy demokratycznego porządku konstytucyjnego. Po rozważeniu treści pisma sygnalizacyjnego należało podnieść, że zagadnienie powołania sędziego przez organy niedemokratycznego reżimu (Radę Państwa) w kontekście możliwości zachowania przez niego standardu niezawisłości i bezstronności przy sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości było przedmiotem pytań prejudycjalnych skierowanych przez Sąd Najwyższy do rozstrzygnięcia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Po rozpoznaniu tych pytań Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w dniu 29 marca 2022 r. wydał w sprawie C – 132/20 wyrok, w którym stwierdził w pkt. 1, że art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE, art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 7 ust. 1 i 2 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy należy interpretować w ten sposób, że okoliczność, iż sędzia został po raz pierwszy powołany do pełnienia urzędu w państwie członkowskim lub po raz kolejny powołany do sądu wyższej instancji na podstawie aktu przyjętego przez organ niedemokratycznego reżimu panującego w tym państwie przed jego przystąpieniem do Unii Europejskiej, w tym także jeżeli podstawą powołania tego sędziego na stanowisko sędziowskie po upadku owego reżimu był między innymi jego staż pracy wypracowany w czasie, gdy reżim ten obowiązywał, lub jeżeli złożył ślubowanie sędziowskie wyłącznie w momencie, gdy został po raz pierwszy powołany przez organ tego reżimu do pełnienia urzędu sędziego, nie może sama w sobie wzbudzać w przekonaniu jednostek uzasadnionych i poważnych wątpliwości co do niezawisłości i bezstronności tego sędziego ani w rezultacie podważyć w przypadku składu orzekającego, w którym taki sędzia zasiada, jego przymiotu niezawisłego sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy. W pkt 2 tegoż wyroku podniesiono – poddając interpretacji te same przepisy – które podlegały interpretacji w pkt 1 wyroku, że należy je wykładać w ten sposób, że nie stoją one na przeszkodzie uznaniu za niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony uprzednio na mocy ustawy składu orzekającego sądu państwa członkowskiego, w którym zasiada sędzia, którego pierwsze powołanie do pełnienia urzędu lub kolejne powołanie do sądu wyższej instancji nastąpiły albo w wyniku wyłonienia jego kandydatury do powołania do pełnienia urzędu sędziego przez organ ukształtowany na podstawie przepisów ustawowych, które następnie zostały uznane przez sąd konstytucyjny tego państwa członkowskiego za niekonstytucyjne, albo w wyniku wyłonienia jego kandydatury do powołania do pełnienia urzędu sędziego przez organ ukonstytuowany zgodnie z prawem, jednak po przeprowadzeniu postępowania, któremu brakowało transparentności, które nie było jawne i w ramach którego nie przysługiwała droga odwoławcza do sądu, ponieważ tego rodzaju nieprawidłowości nie mają takiego charakteru i wagi, by stworzyć rzeczywiste ryzyko, iż pozostałe władze, w szczególności władza wykonawcza, mogłyby skorzystać z nienależnych im uprawnień dyskrecjonalnych, zagrażając prawidłowości skutku, do którego prowadzi procedura powołania, i wzbudzając w ten sposób w przekonaniu jednostek uzasadnione wątpliwości co do niezawisłości i bezstronności danego sędziego lub danych sędziów. Mając na uwadze treść argumentacji przedstawionej w wyroku, ale przede wszystkim zakres oddziaływania prejudycjalnego orzeczenia wykładniczego TSUE podjętego na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, wskazany w postanowieniu składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 14 października 2015 r., I KZP 10/15, a więc zakres podobny do tego jaki cechuje uchwały Sądu Najwyższego mające status zasad prawnych, a więc rodzący związanie treścią tego orzeczenia wszystkich składów Sądu Najwyższego, należało stwierdzić brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie wskazanego postępowania z urzędu (art. 542 § 3 k.p.k.). Z tych względów zarządzono jak na wstępie. [as]
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę