Orzeczenie · 2022-07-05

II KO 28/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2022-07-05
SNKarnewznowienie postępowaniaWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniasąd najwyższysędzianiezawisłośćbezstronnośćtsuekpkprawomocność

Skazany złożył pismo sygnalizujące potrzebę wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem, zarzucając nienależyte obsadzenie składów orzekających w Sądzie Apelacyjnym oraz Sądzie Najwyższym. Głównym argumentem było powołanie sędziów do sprawowania urzędu przez Radę Państwa, organ państwa komunistycznego, co według skazanego podważało ich niezawisłość i bezstronność. Sąd Najwyższy, rozważając treść pisma, odniósł się do wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 29 marca 2022 r. (sygn. akt C-132/20). Wyrok ten, wydany na podstawie art. 267 TFUE, rozstrzygnął kwestię interpretacji przepisów unijnych w kontekście powołania sędziów przez organy niedemokratycznych reżimów. TSUE stwierdził, że samo powołanie sędziego przez taki organ lub kontynuowanie urzędu po upadku reżimu nie może samo w sobie podważać jego niezawisłości i bezstronności, o ile nie istnieją uzasadnione i poważne wątpliwości co do tych przymiotów. Sąd Najwyższy, mając na uwadze zakres oddziaływania prejudycjalnego wyroku TSUE, uznał, że brak jest podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem. Zarządzenie o braku podstaw do wznowienia postępowania zostało doręczone skazanemu z pouczeniem o jego niezaskarżalności.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów unijnych dotyczących niezawisłości i bezstronności sędziów powołanych w reżimach niedemokratycznych oraz zasady wznowienia postępowania w takich przypadkach.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie opiera się na wyroku TSUE, który ma szerokie zastosowanie, ale konkretne okoliczności faktyczne sprawy mogą wpływać na jego bezpośrednie przełożenie.

Zagadnienia prawne (1)

Czy powołanie sędziego przez organ niedemokratycznego reżimu (Radę Państwa) może stanowić podstawę do wznowienia postępowania z powodu nienależytego obsadzenia składu orzekającego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo powołanie sędziego przez organ niedemokratycznego reżimu nie stanowi samo w sobie podstawy do wznowienia postępowania, jeśli nie budzi uzasadnionych i poważnych wątpliwości co do niezawisłości i bezstronności sędziego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na wyroku TSUE (C-132/20), który stwierdził, że okoliczność powołania sędziego przez organ niedemokratycznego reżimu nie może sama w sobie podważyć jego niezawisłości i bezstronności, a tym samym nie stanowi podstawy do wzruszenia prawomocnego orzeczenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Nie stwierdzono podstaw do wszczęcia postępowania o wznowienie

Strony

NazwaTypRola
T. M. O.(O.)osoba_fizycznaskazany

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 542 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do odmowy wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania.

Pomocnicze

k.p.k. art. 9 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Sygnalizacja przez skazanego potrzeby wznowienia postępowania.

TFEU art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa do skierowania pytań prejudycjalnych do TSUE.

TFEU art. 19 § ust. 1 akapit drugi

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Przepis dotyczący niezawisłości sądów, interpretowany przez TSUE.

KPPUE art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Przepis dotyczący prawa do rzetelnego procesu, interpretowany przez TSUE.

Dyrektywa Rady 93/13/EWG art. 7 § ust. 1 i 2

Przepis dotyczący ochrony konsumentów, interpretowany przez TSUE.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok TSUE C-132/20 rozstrzygający kwestię powołania sędziów przez organy niedemokratycznych reżimów. • Zakres oddziaływania prejudycjalnego orzeczeń TSUE.

Odrzucone argumenty

Zarzut nienależytego obsadzenia składu orzekającego z powodu powołania sędziów przez Radę Państwa.

Godne uwagi sformułowania

sędziów nie gwarantujących rozpoznania sprawy w sposób niezawisły i bezstronny • organ państwa komunistycznego • standardy demokratycznego porządku konstytucyjnego • nie może sama w sobie wzbudzać w przekonaniu jednostek uzasadnionych i poważnych wątpliwości co do niezawisłości i bezstronności tego sędziego

Skład orzekający

Marek Pietruszyński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów unijnych dotyczących niezawisłości i bezstronności sędziów powołanych w reżimach niedemokratycznych oraz zasady wznowienia postępowania w takich przypadkach."

Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na wyroku TSUE, który ma szerokie zastosowanie, ale konkretne okoliczności faktyczne sprawy mogą wpływać na jego bezpośrednie przełożenie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezawisłości sędziowskiej i wpływu historii na wymiar sprawiedliwości, a także interpretacji prawa unijnego przez TSUE.

Czy sędziowie powołani w PRL mogą orzekać w wolnej Polsce? Sąd Najwyższy odpowiada, opierając się na TSUE.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst