II KO 254/25

Sąd Najwyższy2026-02-11
SNKarnewznowienie postępowaniaNiskanajwyższy
wznowienie postępowaniaKodeks postępowania karnegoSąd Najwyższyprzesłanki wznowieniaekspertyza daktyloskopijnapostanowienie o odmowie wszczęciaoczywista bezzasadność

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania karnego z powodu jego oczywistej bezzasadności, wskazując na brak spełnienia przesłanek ustawowych.

Skazany M.G. złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego, powołując się na przestępstwo popełnione w postępowaniu przygotowawczym (brak ekspertyzy daktyloskopijnej), które miało wpływ na treść orzeczenia. Do wniosku dołączył postanowienie prokuratury o odmowie wszczęcia postępowania. Sąd Najwyższy uznał wniosek za oczywiście bezzasadny, ponieważ wskazana przez skazanego okoliczność nie mieści się w katalogu przesłanek wznowienia postępowania określonych w Kodeksie postępowania karnego.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek M.G. o wznowienie postępowania karnego, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie. Skazany powołał się na podstawę wznowienia z art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k., argumentując, że w postępowaniu przygotowawczym popełniono przestępstwo (art. 231 k.k.) polegające na zaniechaniu przeprowadzenia ekspertyzy daktyloskopijnej, co mogło mieć wpływ na treść orzeczenia. Do wniosku dołączono postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia postępowania w tej sprawie. Sąd Najwyższy stwierdził oczywistą bezzasadność wniosku, podkreślając, że wskazana przez skazanego okoliczność nie spełnia wymogów art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. ani innych przepisów dotyczących wznowienia postępowania. Sąd wskazał, że brak możliwości wydania wyroku skazującego musi wynikać z przyczyn określonych w art. 17 § 1 pkt 3-11 lub art. 22 k.p.k., a nie z negatywnej przesłanki procesowej wskazanej w postanowieniu prokuratora. Dodatkowo, Sąd Najwyższy zauważył, że w podobnej sprawie wcześniej wyznaczono skazanemu obrońcę z urzędu, który nie dopatrzył się podstaw do wznowienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek jest oczywiście bezzasadny, ponieważ wskazana okoliczność nie mieści się w katalogu przesłanek wznowienia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że brak ekspertyzy daktyloskopijnej i postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia postępowania nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania w trybie art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k., gdyż nie jest to przyczyna wskazana w przepisach k.p.k. jako podstawa wznowienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
M.G.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 545 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 540 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 231

Kodeks karny

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 3-11

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 22

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 541 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 542 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wznowienie postępowania jest oczywiście bezzasadny, gdyż nie spełnia przesłanek określonych w przepisach k.p.k. Argumentacja skazanego nie wpisuje się w żadną z podstaw wznowieniowych, w tym w art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. Brak możliwości wydania wyroku skazującego musi wynikać z przyczyn wymienionych w art. 17 § 1 pkt 3-11 lub w art. 22 k.p.k., a nie z negatywnej przesłanki procesowej określonej w art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.

Odrzucone argumenty

W postępowaniu przygotowawczym dopuszczono się przestępstwa (art. 231 k.k.) polegającego na braku przeprowadzenia ekspertyzy daktyloskopijnej, co miało wpływ na treść orzeczenia.

Godne uwagi sformułowania

oczywista bezzasadność wniosku o wznowienie ma miejsce także wtedy, gdy wniosek taki oparty zostanie na innych podstawach niż te, które określone zostały w przepisach rozdziału 56 Kodeksu postępowania karnego lub też żadna ze wskazanych we wniosku okoliczności nie będzie się mieściła w katalogu przesłanek zawartych w art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k. lub art. 540b k.p.k. strona dążąca do wznowienie postępowania na podstawie art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. [...] jest zobowiązana wskazać w treści wniosku wyrok skazujący lub orzeczenie zapadłe w postępowaniu karnym, stwierdzające niemożność wydania takiego wyroku, ustalające, że doszło do czynu zabronionego, który wywarł wpływ na przebieg postępowania Nie jest nią zatem stwierdzenie w postanowieniu o odmowie wszczęcia śledztwa, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego, albowiem jest to negatywna przesłanka procesowa określona w art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., przesądzająca, iż brak jest merytorycznych postaw do prowadzenia postępowania i wydania wyroku skazującego.

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania z powodu oczywistej bezzasadności, gdy podstawa wznowienia nie mieści się w katalogu ustawowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, gdzie wniosek o wznowienie jest oparty na błędnej interpretacji przesłanek ustawowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa ma charakter czysto proceduralny i dotyczy odmowy wznowienia postępowania z powodu braku spełnienia ustawowych przesłanek. Nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć.

Sektor

karne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II KO 254/25
POSTANOWIENIE
Dnia 11 lutego 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Klugiewicz
w sprawie
M.G.
,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu,
w dniu 11 lutego 2026 r.,
wniosku o wznowienie postępowania
zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie
z dnia 18 maja 2022 r., sygn. akt II AKa 307/21,
zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie
z dnia 21 września 2021 r., sygn. akt IV K 386/20,
na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.,
p o s t a n o w i ł:
odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania
‎
wobec jego oczywistej bezzasadności.
UZASADNIENIE
M.G. pismem z dnia 27 stycznia 2025 r. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 18 maja 2022 r., sygn. akt II AKa 307/21, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 21 września 2021 ., sygn. akt IV K 386/20, na mocy którego został skazany za przestępstwo z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. i in.
Skazany, powołując się na jedną z  podstaw wznowieniowych, określoną w art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k., wskazał, że w postępowaniu przygotowawczym dopuszczono się przestępstwa, które mogło mieć wpływ na treść orzeczenia (art. 231 k.k.), albowiem nie została przeprowadzona ekspertyza daktyloskopijna. Skazany dołączył do wniosku
postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Radzyniu Podlaskim z dnia 18 listopada 2024 r., sygn. […] o odmowie wszczęcia postępowania z powodu braku znamion czynu zabronionego. Wniósł
o przyznanie mu obrońcy z urzędu w celu sporządzenia i wniesienia wniosku o wznowieni postępowania.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Wniosek o wznowienie postępowania jest bezzasadny w oczywistym stopniu.
Jak wskazuje się w orzecznictwie, oczywista bezzasadność wniosku o wznowienie ma miejsce także wtedy, gdy wniosek taki oparty zostanie na innych podstawach niż te, które określone zostały w przepisach rozdziału 56 Kodeksu postępowania karnego lub też żadna ze wskazanych we wniosku okoliczności nie będzie się mieściła w katalogu przesłanek zawartych w art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k. lub art. 540b k.p.k. (
zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 4 lipca 2019 r., V KO 36/19, LEX nr 2696944; z dnia 4 lipca 2019 r., V KO 28/19, LEX nr 2696924; z dnia 26 lutego 2021 r., V KO 6/21, LEX nr 3123842
).
Taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie, albowiem argumentacja skazanego nie wpisuje się w żadną z podstaw wznowieniowych, w tym w tę określoną w art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. Zgodnie z treścią tego przepisu, postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem wznawia się, jeżeli w związku z postępowaniem dopuszczono się przestępstwa, a istnieje uzasadniona podstawa do przyjęcia, że mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia. W orzecznictwie zgodnie wskazuje się, że „strona dążąca do wznowienie postępowania na podstawie art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. - czyli wówczas, gdy w związku z postępowaniem dopuszczono się przestępstwa, a istnieje uzasadniona podstawa do przyjęcia, że mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia – jest zobowiązana wskazać w treści wniosku wyrok skazujący lub orzeczenie zapadłe w postępowaniu karnym, stwierdzające niemożność wydania takiego wyroku, ustalające, że doszło do czynu zabronionego, który wywarł wpływ na przebieg postępowania” (
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2025 r., I KO 106/25, LEX nr 3922124
). Skazany powinności tej nie sprostał. W kontekście przedstawionej przez niego argumentacji warto podkreślić, że brak możliwości wydania wyroku skazującego musi wynikać jedynie z przyczyn wymienionych w art. 17 § 1 pkt 3-11 lub w art. 22 k.p.k., na co wskazuje wprost art. 541 § 1 k.p.k. Nie jest nią zatem stwierdzenie w postanowieniu o odmowie wszczęcia śledztwa, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego, albowiem jest to negatywna przesłanka procesowa określona w art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., przesądzającą, iż brak jest merytorycznych postaw do prowadzenia postępowania i wydania wyroku skazującego.
Wolno też na koniec zauważyć, że na skutek wcześniejszej inicjatywy skazanego ukierunkowanej na wznowienie postępowania, Sąd Najwyższy wyznaczył mu obrońcę z urzędu, który nie stwierdził podstaw do wznowienia postępowania (sprawa II KO 136/23).
Z tych względów, wobec braku okoliczności, które uzasadniałyby wszczęcie postępowania z urzędu, w tym w szczególności dotyczącej nienależytej obsady sądów orzekających w przedmiotwej sprawie  (art. 542 § 3 k.p.k.), orzeczono jak w  części dyspozytywnej postanowienia, co czyni zbędnym kwestię wyznaczenia skazanemu obrońcy z urzędu.
[WB]
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI