II KO 254/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania karnego z powodu jego oczywistej bezzasadności, wskazując na brak spełnienia przesłanek ustawowych.
Skazany M.G. złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego, powołując się na przestępstwo popełnione w postępowaniu przygotowawczym (brak ekspertyzy daktyloskopijnej), które miało wpływ na treść orzeczenia. Do wniosku dołączył postanowienie prokuratury o odmowie wszczęcia postępowania. Sąd Najwyższy uznał wniosek za oczywiście bezzasadny, ponieważ wskazana przez skazanego okoliczność nie mieści się w katalogu przesłanek wznowienia postępowania określonych w Kodeksie postępowania karnego.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek M.G. o wznowienie postępowania karnego, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie. Skazany powołał się na podstawę wznowienia z art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k., argumentując, że w postępowaniu przygotowawczym popełniono przestępstwo (art. 231 k.k.) polegające na zaniechaniu przeprowadzenia ekspertyzy daktyloskopijnej, co mogło mieć wpływ na treść orzeczenia. Do wniosku dołączono postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia postępowania w tej sprawie. Sąd Najwyższy stwierdził oczywistą bezzasadność wniosku, podkreślając, że wskazana przez skazanego okoliczność nie spełnia wymogów art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. ani innych przepisów dotyczących wznowienia postępowania. Sąd wskazał, że brak możliwości wydania wyroku skazującego musi wynikać z przyczyn określonych w art. 17 § 1 pkt 3-11 lub art. 22 k.p.k., a nie z negatywnej przesłanki procesowej wskazanej w postanowieniu prokuratora. Dodatkowo, Sąd Najwyższy zauważył, że w podobnej sprawie wcześniej wyznaczono skazanemu obrońcę z urzędu, który nie dopatrzył się podstaw do wznowienia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek jest oczywiście bezzasadny, ponieważ wskazana okoliczność nie mieści się w katalogu przesłanek wznowienia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że brak ekspertyzy daktyloskopijnej i postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia postępowania nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania w trybie art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k., gdyż nie jest to przyczyna wskazana w przepisach k.p.k. jako podstawa wznowienia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.G. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.k. art. 545 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 540 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.k. art. 231
Kodeks karny
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 3-11
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 22
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 541 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 542 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o wznowienie postępowania jest oczywiście bezzasadny, gdyż nie spełnia przesłanek określonych w przepisach k.p.k. Argumentacja skazanego nie wpisuje się w żadną z podstaw wznowieniowych, w tym w art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. Brak możliwości wydania wyroku skazującego musi wynikać z przyczyn wymienionych w art. 17 § 1 pkt 3-11 lub w art. 22 k.p.k., a nie z negatywnej przesłanki procesowej określonej w art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.
Odrzucone argumenty
W postępowaniu przygotowawczym dopuszczono się przestępstwa (art. 231 k.k.) polegającego na braku przeprowadzenia ekspertyzy daktyloskopijnej, co miało wpływ na treść orzeczenia.
Godne uwagi sformułowania
oczywista bezzasadność wniosku o wznowienie ma miejsce także wtedy, gdy wniosek taki oparty zostanie na innych podstawach niż te, które określone zostały w przepisach rozdziału 56 Kodeksu postępowania karnego lub też żadna ze wskazanych we wniosku okoliczności nie będzie się mieściła w katalogu przesłanek zawartych w art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k. lub art. 540b k.p.k. strona dążąca do wznowienie postępowania na podstawie art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. [...] jest zobowiązana wskazać w treści wniosku wyrok skazujący lub orzeczenie zapadłe w postępowaniu karnym, stwierdzające niemożność wydania takiego wyroku, ustalające, że doszło do czynu zabronionego, który wywarł wpływ na przebieg postępowania Nie jest nią zatem stwierdzenie w postanowieniu o odmowie wszczęcia śledztwa, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego, albowiem jest to negatywna przesłanka procesowa określona w art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., przesądzająca, iż brak jest merytorycznych postaw do prowadzenia postępowania i wydania wyroku skazującego.
Skład orzekający
Kazimierz Klugiewicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania z powodu oczywistej bezzasadności, gdy podstawa wznowienia nie mieści się w katalogu ustawowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, gdzie wniosek o wznowienie jest oparty na błędnej interpretacji przesłanek ustawowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 3/10
Sprawa ma charakter czysto proceduralny i dotyczy odmowy wznowienia postępowania z powodu braku spełnienia ustawowych przesłanek. Nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć.
Sektor
karne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN II KO 254/25 POSTANOWIENIE Dnia 11 lutego 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie M.G. , po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 11 lutego 2026 r., wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 18 maja 2022 r., sygn. akt II AKa 307/21, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 21 września 2021 r., sygn. akt IV K 386/20, na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., p o s t a n o w i ł: odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności. UZASADNIENIE M.G. pismem z dnia 27 stycznia 2025 r. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 18 maja 2022 r., sygn. akt II AKa 307/21, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 21 września 2021 ., sygn. akt IV K 386/20, na mocy którego został skazany za przestępstwo z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. i in. Skazany, powołując się na jedną z podstaw wznowieniowych, określoną w art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k., wskazał, że w postępowaniu przygotowawczym dopuszczono się przestępstwa, które mogło mieć wpływ na treść orzeczenia (art. 231 k.k.), albowiem nie została przeprowadzona ekspertyza daktyloskopijna. Skazany dołączył do wniosku postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Radzyniu Podlaskim z dnia 18 listopada 2024 r., sygn. […] o odmowie wszczęcia postępowania z powodu braku znamion czynu zabronionego. Wniósł o przyznanie mu obrońcy z urzędu w celu sporządzenia i wniesienia wniosku o wznowieni postępowania. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek o wznowienie postępowania jest bezzasadny w oczywistym stopniu. Jak wskazuje się w orzecznictwie, oczywista bezzasadność wniosku o wznowienie ma miejsce także wtedy, gdy wniosek taki oparty zostanie na innych podstawach niż te, które określone zostały w przepisach rozdziału 56 Kodeksu postępowania karnego lub też żadna ze wskazanych we wniosku okoliczności nie będzie się mieściła w katalogu przesłanek zawartych w art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k. lub art. 540b k.p.k. ( zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 4 lipca 2019 r., V KO 36/19, LEX nr 2696944; z dnia 4 lipca 2019 r., V KO 28/19, LEX nr 2696924; z dnia 26 lutego 2021 r., V KO 6/21, LEX nr 3123842 ). Taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie, albowiem argumentacja skazanego nie wpisuje się w żadną z podstaw wznowieniowych, w tym w tę określoną w art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. Zgodnie z treścią tego przepisu, postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem wznawia się, jeżeli w związku z postępowaniem dopuszczono się przestępstwa, a istnieje uzasadniona podstawa do przyjęcia, że mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia. W orzecznictwie zgodnie wskazuje się, że „strona dążąca do wznowienie postępowania na podstawie art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. - czyli wówczas, gdy w związku z postępowaniem dopuszczono się przestępstwa, a istnieje uzasadniona podstawa do przyjęcia, że mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia – jest zobowiązana wskazać w treści wniosku wyrok skazujący lub orzeczenie zapadłe w postępowaniu karnym, stwierdzające niemożność wydania takiego wyroku, ustalające, że doszło do czynu zabronionego, który wywarł wpływ na przebieg postępowania” ( postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2025 r., I KO 106/25, LEX nr 3922124 ). Skazany powinności tej nie sprostał. W kontekście przedstawionej przez niego argumentacji warto podkreślić, że brak możliwości wydania wyroku skazującego musi wynikać jedynie z przyczyn wymienionych w art. 17 § 1 pkt 3-11 lub w art. 22 k.p.k., na co wskazuje wprost art. 541 § 1 k.p.k. Nie jest nią zatem stwierdzenie w postanowieniu o odmowie wszczęcia śledztwa, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego, albowiem jest to negatywna przesłanka procesowa określona w art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., przesądzającą, iż brak jest merytorycznych postaw do prowadzenia postępowania i wydania wyroku skazującego. Wolno też na koniec zauważyć, że na skutek wcześniejszej inicjatywy skazanego ukierunkowanej na wznowienie postępowania, Sąd Najwyższy wyznaczył mu obrońcę z urzędu, który nie stwierdził podstaw do wznowienia postępowania (sprawa II KO 136/23). Z tych względów, wobec braku okoliczności, które uzasadniałyby wszczęcie postępowania z urzędu, w tym w szczególności dotyczącej nienależytej obsady sądów orzekających w przedmiotwej sprawie (art. 542 § 3 k.p.k.), orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia, co czyni zbędnym kwestię wyznaczenia skazanemu obrońcy z urzędu. [WB] [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI