II KO 25/23

Sąd Najwyższy2023-03-29
SNKarneprzestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnejŚrednianajwyższy
zniesławienieoskarżenie prywatnewłaściwość miejscowaprzekazanie sprawysąd najwyższysędziawyłączenie sędziegopostępowanie karne

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Rejonowego w Lipsku o przekazanie sprawy karnej o zniesławienie innemu sądowi, uznając brak podstaw do zmiany właściwości miejscowej.

Sąd Rejonowy w Lipsku zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej o zniesławienie, prowadzonej przeciwko K. B., innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na potrzebę obiektywnego rozpoznania. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, stwierdzając brak szczególnych okoliczności uzasadniających zmianę właściwości miejscowej i podkreślając, że strona nie powinna poprzez swoje działania wpływać na zmianę sądu. Podkreślono, że wielokrotne wnioski o wyłączenie sędziów składane przez oskarżoną nie zostały uwzględnione w przeszłości.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Lipsku o przekazanie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu sprawy z oskarżenia prywatnego S. W. przeciwko K. B. o popełnienie przestępstwa zniesławienia (art. 212 § 1 i 2 k.k.). Sąd Rejonowy uzasadniał wniosek potrzebą obiektywnego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, stwierdzając, że nie zachodzą wymagane przez art. 37 k.p.k. szczególne okoliczności uzasadniające odstąpienie od właściwości miejscowej. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że wniosek budzi zdziwienie, zwłaszcza w kontekście historii sprawy, która toczy się od stycznia 2019 r. i charakteryzuje się licznymi wnioskami o wyłączenie sędziów, składanymi głównie przez oskarżoną. Podkreślono, że zaakceptowanie stanowiska Sądu Rejonowego mogłoby prowadzić do sytuacji, w której strona poprzez swoje działania wpływałaby na zmianę właściwości miejscowej, co jest sprzeczne z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy zaznaczył, że sądy nie powinny ulegać presji stron ani wątpić we własne kompetencje, a racjonalna nieustępliwość sprzyja budowaniu pozytywnego wizerunku organów władzy sądowniczej. Postawa sędziów starających się za wszelką cenę o przekazanie sprawy jedynie przedłuża postępowanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o przekazanie sprawy nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie zachodzą wymagane przez art. 37 k.p.k. szczególne okoliczności uzasadniające odstąpienie od właściwości miejscowej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że argumenty przedstawione przez Sąd Rejonowy nie przekonują o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Podkreślono, że strona nie powinna poprzez swoje działania, w tym insynuacje, doprowadzać do zmiany właściwości miejscowej. Sądy nie powinny ulegać presji stron ani wątpić we własne kompetencje, a racjonalna nieustępliwość sprzyja kształtowaniu pozytywnego wizerunku wymiaru sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy w Lipsku (wniosek odrzucony)

Strony

NazwaTypRola
K. B.osoba_fizycznaoskarżona
S. W.osoba_fizycznaoskarżyciel prywatny

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten określa przesłanki i tryb przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, wymagając istnienia szczególnych okoliczności uzasadniających takie działanie.

Pomocnicze

k.k. art. 212 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 212 § 2

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak szczególnych okoliczności uzasadniających zmianę właściwości miejscowej. Strona nie powinna poprzez swoje działania wpływać na zmianę sądu. Sądy nie powinny ulegać presji stron ani wątpić we własne kompetencje. Racjonalna nieustępliwość sędziów sprzyja budowaniu autorytetu wymiaru sprawiedliwości.

Odrzucone argumenty

Argumenty Sądu Rejonowego w Lipsku wskazujące na potrzebę obiektywnego rozpoznania sprawy.

Godne uwagi sformułowania

nie zachodzą wymagane przez art. 37 k.p.k., szczególne okoliczności uzasadniające odstąpienie od właściwości miejscowej budzi zdziwienie Sądu Najwyższego sam fakt jego złożenia w takim układzie procesowym jak w sprawie zaakceptowanie stanowiska Sądu wyrażonego w uzasadnieniu wystąpienia mogłoby doprowadzić do sytuacji, że to strona, poprzez różnego rodzaju działania, w tym nawet insynuacje, doprowadzałaby do zmiany właściwości miejscowej Powaga wymiaru sprawiedliwości wymaga natomiast, aby sądy nie ulegały presji stron procesowych i opinii publicznej, ani nie popadały w zwątpienie co do własnych kompetencji w zakresie przeprowadzenia rzetelnego postępowania, a racjonalna nieustępliwość w tym względzie sprzyja kształtowaniu się pozytywnego wizerunku organów trzeciej władzy. Tego rodzaju postawa sędziów, starających się za wszelką cenę o przekazanie sprawy i nierozpoznawanie jej osobiście, nie buduje autorytetu wymiaru sprawiedliwości, a jedynie prowadzi do przedłużenia toczącego się postępowania.

Skład orzekający

Barbara Skoczkowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przekazania sprawy do innego sądu w sytuacji, gdy strona próbuje wpływać na właściwość miejscową poprzez liczne wnioski o wyłączenie sędziów i insynuacje."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie wnioskodawcą jest sąd, a nie strona. Może być stosowane analogicznie w sprawach, gdzie strony próbują manipulować postępowaniem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak strony mogą próbować wpływać na przebieg postępowania sądowego, a także jak Sąd Najwyższy reaguje na takie próby, podkreślając znaczenie niezależności i autorytetu sądów.

Czy strona może zmusić sąd do zmiany swojej właściwości? Sąd Najwyższy odpowiada.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II KO 25/23
POSTANOWIENIE
Dnia 29 marca 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Barbara Skoczkowska
w sprawie
K. B.
oskarżonej z art. 212 § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu bez udziału stron,
w dniu 29 marca 2023 r.
wniosku Sądu Rejonowego w Lipsku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
postanawia:
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Lipsku postanowieniem
z dnia 24 lutego 2023 r.,
zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu sprawy z oskarżenia prywatnego S. W. przeciwko jego byłej żonie K. B. (uprzednio W.) oskarżonej o popełnienie przestępstwa z art. 212 § 1 i 2 k.k.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek Sądu Rejonowego w Lipsku nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż w sprawie nie zachodzą wymagane przez art. 37 k.p.k., szczególne okoliczności uzasadniające odstąpienie od właściwości miejscowej ustalonej na podstawie obowiązujących przepisów. Wniosek ten, w tym podniesione w uzasadnieniu argumenty nie tylko nie przekonują, aby w sądzie tym brak było warunków do rozpoznania sprawy w sposób w pełni obiektywny, ale przede wszystkim budzi zdziwienie Sądu Najwyższego sam fakt jego złożenia w takim układzie procesowym jak w sprawie.
Należy jedynie przypomnieć, że w tej sprawie toczy się przed Sądem Rejonowym w Lipsku od stycznia 2019 r. postępowanie karne ze wzajemnego oskarżenia prywatnego byłych małżonków S. W. i K. B. (uprzednio W.).  Po utrzymaniu w mocy przez Sąd Okręgowy w Radomiu wyrokiem z dnia 1 października 2021 r., sygn. V Ka 95/21, uniewinniającego, w stosunku do S. W., wyroku Sądu Rejonowego w Lipsku z dnia 25 listopada 2020 r., II K 7/19, a stosunku do K. B.  uchylającego i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania, w sprawie obecnie występuje jedynie K. B..  W ciągu tych czterech lat toczącego się postępowania składanych było bardzo dużo wniosków o wyłączenie, czy to wszystkich, czy też poszczególnych sędziów, od rozpoznania sprawy i to głównie przez oskarżoną, ale również przez sędziów Sądu Rejonowego w Lipsku.  Żaden z tych wniosków nie został uwzględniony (np. k- 38-39, 59, 75, 592).  W trakcie pierwszego rozpoznawania sprawy Sąd Rejonowy w Lipsku zwrócił się nawet do Sądu Najwyższego o przekazanie jej w trybie art. 37 k.p.k. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jednakże postanowieniem z dnia 21 lipca 2020 r., sygn. III KO 49/20, wniosek nie został uwzględniony.  Podkreślić należy, że zarówno w tamtym wniosku jak i obecnym wskazywano przede wszystkim na zachowanie oskarżonej, która domaga się wyłączenia sędziów Sądu Rejonowego w Lipsku kierując pod ich adresem oraz pracowników sądu liczne zarzuty, w tym związane z prowadzonymi postępowaniami czy też sugeruje uwikłanie sędziów w lokalne układy i znajomość z jej byłym mężem S. W.
Analiza sprawy wskazuje, że zaakceptowanie stanowiska Sądu wyrażonego w uzasadnieniu wystąpienia mogłoby doprowadzić do sytuacji, że to strona, poprzez różnego rodzaju działania, w tym nawet insynuacje, doprowadzałaby do zmiany właściwości miejscowej, nie mającej nic wspólnego z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Powaga wymiaru sprawiedliwości wymaga natomiast, aby sądy nie ulegały presji stron procesowych i opinii publicznej, ani nie popadały w zwątpienie co do własnych kompetencji w zakresie przeprowadzenia rzetelnego postępowania, a racjonalna nieustępliwość w tym względzie sprzyja kształtowaniu się pozytywnego wizerunku organów trzeciej władzy.
Tego rodzaju postawa sędziów, starających się za wszelką cenę o przekazanie sprawy i nierozpoznawanie jej osobiście, nie buduje autorytetu wymiaru sprawiedliwości, a jedynie prowadzi do przedłużenia toczącego się postępowania.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI