II KO 25/22

Sąd Najwyższy2022-06-02
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaSąd Najwyższykarachoroba psychicznakodeks postępowania karnegoart. 540 k.p.k.nadzwyczajne złagodzenie kary

Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowania, uznając, że choroba psychiczna skazanej nie stanowi obligatoryjnej podstawy do nadzwyczajnego złagodzenia kary.

Obrońca skazanej A.W. złożył wniosek o wznowienie postępowania, powołując się na art. 540 § 1 pkt 2 lit. b k.p.k. i twierdząc, że choroba Hashimoto oraz zaburzenia psychiczne skazanej uniemożliwiły jej pełne rozeznanie sytuacji procesowej. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, wskazując, że choroba psychiczna nie jest obligatoryjną podstawą do nadzwyczajnego złagodzenia kary, a dla wznowienia postępowania konieczne jest wykazanie, że nowe dowody wskazują na wysokie prawdopodobieństwo odmiennego rozstrzygnięcia.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanej A.W. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego. Podstawą wniosku był art. 540 § 1 pkt 2 lit. b k.p.k., dotyczący ujawnienia nowych faktów lub dowodów wskazujących na błędne zastosowanie przepisów dotyczących nadzwyczajnego złagodzenia lub obostrzenia kary. Obrońca argumentował, że choroba psychiczna skazanej uniemożliwiła jej pełne zrozumienie sytuacji procesowej. Sąd Najwyższy uznał wniosek za bezzasadny. Podkreślono, że wznowienie postępowania na tej podstawie wymaga wykazania, iż nowe dowody wiarygodnie podważają ustalenia faktyczne i wskazują na wysokie prawdopodobieństwo odmiennego rozstrzygnięcia. Sąd zaznaczył, że choroba psychiczna sprawcy nie stanowi obligatoryjnej podstawy do nadzwyczajnego złagodzenia kary w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2 lit. b k.p.k., a nawet jeśli wpływa na poczytalność, stosowanie nadzwyczajnego złagodzenia ma charakter fakultatywny. W związku z tym wniosek został oddalony, a skazaną obciążono kosztami postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, choroba psychiczna sprawcy nie stanowi obligatoryjnej podstawy do nadzwyczajnego złagodzenia kary w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2 lit. b k.p.k., nawet jeśli wpływa na poczytalność, gdyż stosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary w takich przypadkach ma charakter fakultatywny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że dla wznowienia postępowania na podstawie art. 540 § 1 pkt 2 lit. b k.p.k. konieczne jest ujawnienie nowych faktów lub dowodów wskazujących na wysokie prawdopodobieństwo odmiennego rozstrzygnięcia, a sama choroba psychiczna nie jest okolicznością zobowiązującą do nadzwyczajnego złagodzenia kary.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie wniosku

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
A. W.osoba_fizycznaskazana

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 540 § 1 pkt 2 lit b

Kodeks postępowania karnego

Ujawnienie po wydaniu orzeczenia nowych faktów lub dowodów wskazujących na to, że skazano oskarżonego za przestępstwo zagrożone karą surowszą albo nie uwzględniono okoliczności zobowiązujących do nadzwyczajnego złagodzenia kary albo też błędnie przyjęto okoliczności wpływające na nadzwyczajne obostrzenie kary. Sąd podkreślił, że choroba psychiczna nie jest obligatoryjną podstawą do nadzwyczajnego złagodzenia kary.

Pomocnicze

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 53

Kodeks karny

Sąd odniósł się do dyskrecjonalności sądu w zakresie wymiaru kary.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Choroba psychiczna sprawcy nie stanowi obligatoryjnej podstawy do nadzwyczajnego złagodzenia kary w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2 lit. b k.p.k.

Odrzucone argumenty

Choroba psychiczna skazanej (Hashimoto i zaburzenia psychiczne) uniemożliwiła jej rozeznanie sytuacji procesowej i stanowi podstawę do nadzwyczajnego złagodzenia kary.

Godne uwagi sformułowania

nie jest to więc okoliczność „zobowiązująca” do nadzwyczajnego złagodzenia kary w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2 lit b k.p.k. Obowiązujący kodeks karny nie przewiduje takiej podstawy, której przesłanką byłby choroba wypływająca na stan zdrowia psychicznego sprawcy przestępstwa.

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

przewodniczący

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

członek

Włodzimierz Wróbel

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretację art. 540 § 1 pkt 2 lit. b k.p.k. w kontekście chorób psychicznych jako podstawy wznowienia postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej przesłanki wznowienia postępowania i nie stanowi ogólnej wykładni wpływu stanu zdrowia psychicznego na odpowiedzialność karną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na precyzyjną wykładnię przesłanek wznowienia postępowania, szczególnie w kontekście nowych dowodów dotyczących stanu zdrowia psychicznego.

Choroba psychiczna nie zawsze oznacza szansę na wznowienie postępowania karnego – wyjaśnia Sąd Najwyższy.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II KO 25/22
POSTANOWIENIE
Dnia 2 czerwca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący)
‎
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek
‎
SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca)
w sprawie
A. W.
skazanej z art. 286 § 1 k.k.,
po rozpoznaniu wniosku obrońcy skazanej o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w
[…]
z dnia 11 stycznia 2022 r., sygn. akt II AKa
[…]
,
p o s t a n o w i ł:
1) oddalić wniosek;
2) obciążyć skazaną kosztami sądowymi postępowania
w  przedmiocie wznowienia postępowania.
UZASADNIENIE
Obrońca A. W. złożył do Sądu Najwyższego wniosek wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w
[…]
z dnia 11 stycznia 2022 r. (sygn. akt II AKa
[…]
). Podstawą wniosku uczyniono art. 540 § 1 pkt 2 lit b k.p.k. (ujawnienie po wydaniu orzeczenia nowych faktów lub dowodów wskazujących na to, że skazano oskarżonego za przestępstwo zagrożone karą surowszą albo nie uwzględniono okoliczności zobowiązujących do nadzwyczajnego złagodzenia kary albo też błędnie przyjęto okoliczności wpływające na nadzwyczajne obostrzenie kary). Autor wniosku wskazał, że jego Mandantka cierpi na chorobę Hashimoto oraz inne współistniejące zaburzenia na tle zdrowia psychicznego, przez co - zdaniem wnioskodawcy - nie była w stanie rozeznać podczas trwającego procesu i postępowania przygotowawczego wszystkich istotnych sytuacji i zagrożeń procesowych. Obrońca wniósł o uchylenie zapadłych w sprawie orzeczeń i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Prokurator w zajętym stanowisku pisemnym wniósł o nieuwzględnienie wniosku.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Wniosek okazał się bezzasadny.
Skuteczność wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem, odwołującego się do przesłanki ujawnienia nowych faktów lub dowodów, jest uzależniona od wykazania, że istotnie, już po wyczerpaniu zwykłej drogi odwoławczej, pojawią się dowody wiarygodnie podważające trafność istotnych ustaleń faktycznych poczynionych w toku procesu, decydujących o przypisaniu winy lub skutkujących surowszą odpowiedzialnością karną. Postępowanie karne nie podlega wznowieniu w razie zgłoszenia we wniosku jakichkolwiek wątpliwości co do trafności zapadłego rozstrzygnięcia w tym zakresie, ale jedynie wtedy, gdy owe nowe fakty lub dowody realnie wskazują, że zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, iż po wznowieniu postępowania zapadnie orzeczenie w tej materii odmienne od orzeczenia poprzedniego. Zatem dla pozytywnego rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku niezbędne jest spełnienie kumulatywnie dwóch przesłanek - proponowany dowód ma mieć cechy dowodu nowego, tj. nieznanego wcześniej ani stronie, ani sądowi orzekającemu w sprawie, a jego treść pozwala z wysokim prawdopodobieństwem twierdzić, że po wznowieniu postępowania zapadnie orzeczenie odmienne od poprzedniego - w postaci uwzględnienia okoliczności zobowiązującej do nadzwyczajnego złagodzenia kary albo nie dojdzie do błędnego przyjęcia okoliczności wpływającej na nadzwyczajne obostrzenie kary.
Z uzasadnienia wniosku wynika, że choroba i inne zaburzenia, na jakie miałaby cierpieć skazana, nie zostały ujawnione w toku procesu ani sądowi, ani jej obrońcy, a mogły wpływać na ewentualne nadzwyczajne złagodzenie kary. Autor wniosku pomija jednak, na jakiej podstawie miałoby dojść do ewentualnego nadzwyczajnego złagodzenia kary (akcentuje jedynie rzekomą nieporadność skazanej w trakcie postępowania). Tym bardziej brakuje we wniosku precyzyjnego wykazania, której to instytucji związanej z obligatoryjnym nadzwyczajnym złagodzeniem nie zastosowano niesłusznie względem skazanej. W art. 540 § 1 pkt 2 lit. b k.p.k. nie chodzi bowiem o ponowną analizę ewentualnego wpływu nowych dowodów i ustaleń faktycznych na potencjalny wymiar kary w ramach przysługującej sądowi, na podstawie art. 53 k.k., dyskrecjonalności, ale jedynie o przypadki, gdy do modyfikacji kary musiałoby dojść z uwagi na ziszczenie się jednej z przewidzianych prawem obligatoryjnych podstaw nadzywczajnego złagodzenia. Obowiązujący kodeks karny nie przewiduje takiej podstawy, której przesłanką byłby choroba wypływająca na stan zdrowia psychicznego sprawcy przestępstwa. Nawet bowiem w przypadku ustalenia, że taka choroba mogła powodować znaczne ograniczenie poczytalności sprawcy w chwili czynu, stosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary ma wyłącznie fakultatywny charakter. Nie jest to więc okoliczność „zobowiązująca” do nadzwyczajnego złagodzenia kary w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2 lit b k.p.k.
W tym stanie rzeczy należało orzec jak w sentencji.
a.s.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI