II KO 25/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi, uznając, że znajomość stron przez sędziów nie podważa bezstronności sądu.
Sąd Rejonowy w W. wystąpił z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, argumentując, że orzekanie przez sąd właściwy, w którym pracuje podejrzany komornik, a skarży Prezes sądu przełożonego, może budzić wątpliwości co do bezstronności. Sąd Najwyższy uznał, że instytucja przekazania sprawy jest wyjątkowa i nie można jej stosować tylko z powodu zawodowych kontaktów sędziów z podejrzanym lub skarżącym. Sąd Najwyższy podkreślił, że sędziowska niezawisłość chroni sferę orzeczniczą, a sądy nie powinny ulegać presji opinii publicznej.
Sąd Rejonowy w W. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na art. 37 k.p.k. Uzasadnieniem wniosku była obawa, że orzekanie przez sąd właściwy, w którym pracuje podejrzany komornik sądowy, a skarży Prezes sądu przełożonego, może negatywnie wpłynąć na opinię o przebiegu postępowania i wzbudzić wątpliwości co do bezstronności Sądu Rejonowego w W. Sąd Najwyższy nie uwzględnił tego wniosku. Wskazał, że instytucja przekazania sprawy jest wyjątkowa i wymaga istnienia okoliczności dających podstawę do racjonalnego twierdzenia o wątpliwościach co do obiektywizmu i bezstronności sądu. Sam fakt zawodowych kontaktów sędziów z podejrzanym komornikiem lub skarżącym Prezesem sądu przełożonego nie jest wystarczającą przesłanką do zastosowania tej instytucji. Sąd Najwyższy podkreślił, że Prezes sądu sprawuje jedynie nadzór administracyjny, a sferę orzeczniczą chroni zasada sędziowskiej niezawisłości. Ponadto, sąd podkreślił, że obawa przed wątpliwościami w opinii publicznej nie może prowadzić do ulegania presji, a obowiązkiem sądu jest orzekanie w sposób wolny od pozaprocesowych wpływów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, sama znajomość stron postępowania przez sędziów sądu właściwego nie stanowi wystarczającej przesłanki do przekazania sprawy innemu sądowi, jeśli nie ma obiektywnych podstaw do twierdzenia, że może to wpłynąć na bezstronność orzekania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że instytucja przekazania sprawy jest wyjątkowa. Zawodowe kontakty sędziów z podejrzanym komornikiem lub skarżącym Prezesem sądu przełożonego nie podważają automatycznie bezstronności. Sędziowska niezawisłość chroni sferę orzeczniczą, a sądy nie powinny ulegać presji opinii publicznej ani wątpić we własne kompetencje.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
wniosek nie uwzględniony
Strona wygrywająca
Sąd Rejonowy w W. (wnioskodawca przegrał)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Prezes Sądu Okręgowego w W. | instytucja | skarżący |
| prokurator Prokuratury Rejonowej w W. | organ_państwowy | organ prowadzący postępowanie |
| Sąd Rejonowy w W. | instytucja | wnioskodawca |
| komornik sądowy | osoba_fizyczna | osoba objęta zakresem zawiadomienia o przestępstwie |
Przepisy (7)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Instytucja właściwości z delegacji ma charakter wyjątkowy i może być stosowana tylko w razie zaistnienia okoliczności dających podstawę do racjonalnego twierdzenia, że w odbiorze powszechnym powstaną wątpliwości co do zdolności sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny.
Pomocnicze
k.k. art. 231 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 270 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 276
Kodeks karny
k.k. art. 271 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 12
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Instytucja przekazania sprawy jest wyjątkowa. Znajomość stron postępowania przez sędziów nie podważa automatycznie bezstronności. Sędziowska niezawisłość chroni sferę orzeczniczą. Sądy nie powinny ulegać presji opinii publicznej.
Odrzucone argumenty
Orzekanie przez sąd właściwy, w którym pracuje podejrzany komornik, a skarży Prezes sądu przełożonego, może budzić wątpliwości co do bezstronności. Obawa o opinię publiczną i wątpliwości co do bezstronności są podstawą do przekazania sprawy.
Godne uwagi sformułowania
Instytucja tzw. właściwości z delegacji, określona w art. 37 k.p.k., ma charakter wyjątkowy. Nie można, co do zasady, uznać, że sytuacja taka powstaje tylko z tego powodu, że osobą podejrzewaną w procesie karnym jest osoba znana sędziom sądu właściwego do rozpoznania sprawy wyłącznie z racji kontaktów o charakterze zawodowym. Sfera orzeczniczą chroni zasada sędziowskiej niezawisłości. Nie mieści się w pojęciu „dobro wymiaru sprawiedliwości” [...] również powzięta przez Sąd Rejonowy w W. obawa odnośnie pojawienia się w ocenie skarżącego, ale również opinii publicznej, wątpliwości w kwestii braku warunków do rozpoznania niniejszej sprawy w sposób swobodny i obiektywny. Rzeczą sądu jest bowiem takie orzekanie, aby nie powstały wątpliwości co do tego, że wydane orzeczenie jest wolne od jakichkolwiek pozaprocesowych wpływów. Autorytet i powaga wymiaru sprawiedliwości wymaga tym samym, aby sądy nie ulegały presji opinii publicznej, ani nie popadały w zwątpienie co do własnych kompetencji w zakresie przeprowadzenia rzetelnego procesu.
Skład orzekający
Józef Szewczyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 37 k.p.k. w kontekście wątpliwości co do bezstronności sądu wynikających z relacji zawodowych stron postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie strony to organy wymiaru sprawiedliwości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia bezstronności sądu i interpretacji przepisów proceduralnych, co jest istotne dla prawników praktyków. Pokazuje, jak sądy podchodzą do kwestii potencjalnych konfliktów interesów.
“Czy znajomość stron dyskwalifikuje sędziego? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice bezstronności.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II KO 25/16 POSTANOWIENIE Dnia 26 lipca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Szewczyk w sprawie zażalenia Prezesa Sądu Okręgowego w W. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. z dnia 31 lipca 2015 r. o umorzeniu śledztwa o czyn z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k. w zb. z art. 276 k.k. w zb. z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. , w sprawie 1 Ds. …/14/I, po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 26 lipca 2016 r., wniosku Sądu Rejonowego w W. z dnia 10 czerwca 2016 r. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2016 r. Sąd Rejonowy w W. wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania – na podstawie art. 37 k.p.k. – innemu sądowi równorzędnemu sprawy z zażalenia Prezesa Sądu Okręgowego w W. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. z dnia 31 lipca 2015 r. o umorzeniu śledztwa o czyn z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k. w zb. z art. 276 k.k. w zb. z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. Uzasadniając wystąpienie, Sąd Rejonowy stwierdził, że orzekanie w sprawie przez sąd właściwy z uwagi na fakt, że osobą objętą zakresem zawiadomienia o przestępstwie jest komornik sądowy działający przy Sądzie Rejonowym w W., zaś zawiadamiającym o przestępstwie oraz skarżącym jest Prezes Sądu Okręgowego w W., a więc sądu przełożonego nad sądem miejscowo właściwym, mogłoby negatywnie wpływać na opinię o przebiegu postępowania przed Sądem Rejonowym w W. oraz wzbudzić powszechne wątpliwości, co do bezstronności tego Sądu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja tzw. właściwości z delegacji, określona w art. 37 k.p.k., ma charakter wyjątkowy. S korzystanie z niej możliwe jest tylko w razie zaistnienia okoliczności, dających podstawę do racjonalnego twierdzenia, że w odbiorze powszechnym powstaną wątpliwości, co do zdolności sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny . Nie można, co do zasady, uznać, że sytuacja taka powstaje tylko z tego powodu, że osobą podejrzewaną w procesie karnym jest osoba znana sędziom sądu właściwego do rozpoznania sprawy wyłącznie z racji kontaktów o charakterze zawodowym. Sam fakt wykonywania przez R. W. zawodu komornika sądowego przy Sądzie miejscowo właściwym i związana z tym znajomość niektórych sędziów tego Sądu, nie stanowi jeszcze dostatecznej przesłanki do uznania, że może powstać wątpliwość, co do obiektywizmu i bezstronności orzekania przez sąd występujący z wnioskiem o zastosowanie instytucji przewidzianej w art. 37 k.p.k. Podobnie wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności orzekania w ocenie Sądu Najwyższego nie wzbudza fakt, iż zawiadamiającym o przestępstwie i jednocześnie składającym zażalenie jest Prezes sądu przełożonego nad Sądem miejscowo właściwym. Wszak Prezes sądu sprawuje jedynie administracyjny nadzór nad sędziami, a sferę orzeczniczą chroni zasada sędziowskiej niezawisłości . Nie mieści się w pojęciu „dobro wymiaru sprawiedliwości” w rozumieniu art. 37 k.p.k. również p owzięta przez Sąd Rejonowy w W. obawa odnośnie pojawienia się w ocenie skarżącego, ale również opinii publicznej, wątpliwości w kwestii braku warunków do rozpoznania niniejszej sprawy w sposób swobodny i obiektywny. Rzeczą sądu jest bowiem takie orzekanie, aby nie powstały wątpliwości co do tego, że wydane orzeczenie jest wolne od jakichkolwiek pozaprocesowych wpływów. Autorytet i powaga wymiaru sprawiedliwości wymaga tym samym, aby sądy nie ulegały presji opinii publicznej, ani nie popadały w zwątpienie co do własnych kompetencji w zakresie przeprowadzenia rzetelnego procesu (por. T. Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2014, s. 210-212; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2011 r., III KO 72/11, LEX nr 1044040; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2012 r., V KO 57/12, LEX nr 1228517) . Mając powyższe na uwadze, nieuprawnione jest twierdzenie, że sędziowie Sądu Rejonowego w W. nie mogą bezstronnie rozpoznać zażalenia wniesionego przez Prezesa Sądu Okręgowego w W. W tych okolicznościach Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie. kc
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI