II KO 25/05

POSTANOWIENIE  Z  DNIA  15  CZERWCA  2005  R. 
II  KO  25/05 
 
Sąd, któremu przekazano sprawę w trybie art. 37 k.p.k., pozostaje 
sądem właściwym dla tej sprawy także wtedy, jeżeli po tym przekazaniu 
zwrócił ją prokuratorowi do uzupełnienia braków postępowania przygoto-
wawczego, a prokurator następnie wniósł uzupełniony lub nowy akt oskar-
żenia. Sąd ten może zatem stwierdzić swoją niewłaściwość w trybie art. 35 
k.p.k. tylko wówczas, gdy czyny zarzucane w akcie oskarżenia czynią ów 
sąd aktualnie rzeczowo niewłaściwym albo gdy z uwagi na krąg oskarżo-
nych lub zarzucanych im czynów przestały już istnieć przesłanki, które 
wcześniej spowodowały przekazanie sprawy temu sądowi. 
 
Przewodniczący: sędzia SN J. Skwierawski. 
Sędziowie SN: T. Grzegorczyk (sprawozdawca), P. Kalinowski. 
 
Sąd Najwyższy w sprawie Lecha K. i innych, oskarżonych z art. 13 § 
1 w zw. z art. 280 § 2 i art. 282 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na po-
siedzeniu w dniu 15 czerwca 2005 r. wniosku Sądu Okręgowego w W. z 
dnia 25 kwietnia 2005 r., o przekazanie tej sprawy innemu sądowi równo-
rzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. 
 
na postawie art. 37 k.p.k.   p r z e k a z a ł   sprawę Lecha K. i innych, do 
rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Ł. 
 
U Z A S A D N I E N I E 
 
Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2005 r. Sąd Okręgowy w W. wy-
stąpił o przekazanie tej sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na 

 
2
dobro wymiaru sprawiedliwości podnosząc, że główny oskarżony Lech K., 
to osoba, która do czasu aresztowania w 2002 r. była czynnym zawodowo 
adwokatem praktykującym w okręgu Sądu Okręgowego w W., a przy tym 
łączą go z wieloma sędziami tego sądu więzy osobistej znajomości datują-
ce się jeszcze od czasu wspólnej aplikacji, przez co, niezależnie od składu, 
sędziowie orzekający byliby – zdaniem sądu wnioskującego o przekazanie 
sprawy – narażeni na zarzut stronniczości. Należy zauważyć, że już wcze-
śniej postanowieniem z dnia 17 września 2002 r. Sąd Najwyższy przekazał 
tę sprawę w trybie art. 37 k.p.k. Sądowi Okręgowemu w Ł., uznając, że z 
uwagi na osobę głównego oskarżonego, charakter jego pracy przed aresz-
towaniem i stosunki łączące go z sędziami, uzasadnione jest, aby sprawę 
tę rozpoznawał sąd inny, niż Sąd Okręgowy w W. Sąd Okręgowy w Ł. 
otrzymawszy sprawę postanowił wówczas o jej zwrocie prokuratorowi do 
uzupełnienia postępowania przygotowawczego. Gdy zaś prokurator po tym 
uzupełnieniu wystąpił, już do Sądu w Ł., z nowym aktem oskarżenia, ale 
wobec tych samych oskarżonych o te same czyny, Sąd Okręgowy w Ł. na 
podstawie art. 35 k.p.k. postanowieniem z dnia 30 marca 2004 r. stwierdził 
swą niewłaściwość i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w W., wywo-
dząc, że uprzednie przekazanie sprawy nie przesądza o obecnej właści-
wości sądu, a po wniesieniu nowego lub uzupełnionego aktu oskarżenia 
kwestia właściwości miejscowej i rzeczowej winna być rozważana od po-
czątku. Ponadto, jak wskazał: „Nie można wykluczyć, że od czasu skiero-
wania po raz pierwszy aktu oskarżenia, w sądzie okręgowym w W. orzeka-
ją obecnie osoby, które nie mogą skutecznie powoływać się na ewentualną 
znajomość z oskarżonym (…). Nadto nie ma przeszkód, by (…) ustalić 
krąg sędziów orzekających w okręgu sądu w W., którzy mogą uczestniczyć 
w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy”. Postanowienie to uprawomocniło 
się bez zaskarżenia, a Sąd Okręgowy w W. po otrzymaniu tej sprawy wy-

 
3
stąpił ponownie z wnioskiem o jej przekazanie, argumentując jak na wstę-
pie. 
Rozpoznając ten wniosek Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
W sprawie tej, jak wynika z wniosku Sądu Okręgowego w W. i z akt 
sprawy, sytuacja nie uległa zmianie. Pozostają zatem aktualne argumenty 
podane w uzasadnieniu postanowienia z dnia 17 października 2002 r., o 
przekazaniu tej sprawy przez Sąd Najwyższy – Sądowi Okręgowemu w Ł. 
Należy przy tym zauważyć, że nie miał racji Sąd Okręgowy w Ł. wy-
wodząc w swym postanowieniu przekazującym sprawę do sądu w W., że 
nie wiąże go uprzednia delegacja właściwości dokonana w trybie art. 37 
k.p.k. Sprawą przekazaną jest tu bowiem sprawa określonego oskarżone-
go o określone czyny. Tym samym zwrócenie jej przez sąd, któremu Sąd 
Najwyższy ją przekazał, prokuratorowi do uzupełnienia dochodzenia czy 
śledztwa, a następnie wniesienie przezeń do tegoż sądu nowego lub uzu-
pełnionego aktu oskarżenia, jeżeli dotyczy on tych samych oskarżonych i 
tych samych przestępstw, nie stwarza z niej sprawy nowej w rozumieniu 
przepisów karno-procesowych, a co najwyżej od strony norm administra-
cyjno-biurowych, które nie mają jednak znaczenia dla jej oceny procesowo-
karnej. Zwrot prokuratorowi do uzupełnienia postępowania przygotowaw-
czego sprawy przekazanej uprzednio sądowi równorzędnemu w trybie art. 
37 k.p.k., nie czyni zatem sam w sobie tej sprawy, w razie złożenia następ-
nie do tegoż sądu aktu oskarżenia po dokonanych uzupełnieniach, sprawą 
nową, do której ma zastosowanie art. 35 k.p.k., i nie może służyć do ob-
chodzenia wiążącego charakteru delegacji właściwości miejscowej doko-
nanej przez Sąd Najwyższy. Trafnie zauważa się zaś w doktrynie, że ko-
rzystanie po delegacji właściwości z przepisu art. 35 k.p.k. przez sąd, któ-
remu sprawę przekazano, nie jest wprawdzie zupełnie wykluczone, ale je-
dynie wówczas, gdy wyjdą na jaw nowe, istotne okoliczności, które zmie-
niają podstawę uprzedniej delegacji (zob. J. Bratoszewski w: Z. Gostyński 

 
4
red.: Kodeks postępowania karnego Komentarz, Warszawa 2003, t. I, s. 
388; P. Hofmański, E. Sadzik, K. Zgryzek: Kodeks postępowania karnego. 
Komentarz, Warszawa 2004, t. I, s. 231). Nie dotyczy to tylko rozstrzygania 
niezwłocznie po przekazaniu, ale w toku całego postępowania, niezależnie 
od czasu podejmowania decyzji w tym przedmiocie. Gdyby zatem okazało 
się np., że nowy lub uzupełniony akt oskarżenia zarzuca czyny eliminujące 
właściwość rzeczową sądu uprzednio delegowanego albo obejmuje inny 
krąg osób, z wyłączeniem tych, których występowanie w danej sprawie 
spowodowało przekazanie jej w trybie art. 37 k.p.k., to sąd właściwy w wy-
niku uprzedniego przekazania, byłby bez wątpienia uprawniony do stwier-
dzenia obecnie swojej niewłaściwości. Reasumując ten fragment rozwa-
żań, należy stwierdzić, że sąd, któremu przekazano sprawę w trybie art. 37 
k.p.k., pozostaje sądem właściwym dla tej sprawy także wtedy, jeżeli po 
tym przekazaniu zwrócił ją prokuratorowi do uzupełnienia braków postępo-
wania przygotowawczego, a prokurator następnie wniósł uzupełniony lub 
nowy akt oskarżenia. Sąd ten może zatem stwierdzić swoją niewłaściwość 
w trybie art. 35 k.p.k. tylko wówczas, gdy czyny zarzucane teraz w akcie 
oskarżenia czynią ów sąd aktualnie rzeczowo niewłaściwym albo gdy z 
uwagi na krąg oskarżonych lub zarzucanych im czynów przestały już ist-
nieć przesłanki, które wcześniej spowodowały przekazanie sprawy temu 
sądowi. W niniejszej sprawie tak jednak nie było i „powrót” sprawy do Sądu 
Okręgowego w W., spowodowany uznaniem swej niewłaściwości przez 
Sąd Okręgowy w Ł., oparto jedynie na własnych, nieudokumentowanych 
przy tym i niesprawdzonych, przypuszczeniach tego ostatniego sądu, które 
nota bene się nie potwierdziły, a nie na zaistniałych, nowych, istotnych oko-
licznościach, które eliminowałyby zasadność uprzedniej delegacji właści-
wości miejscowej. 

 
5
Podzielając trafność poprzedniego przekazania tej sprawy i mając na 
uwadze, że nie uległy zmianie okoliczności, które ją wówczas spowodowa-
ły, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.