II KO 240/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku G. C. o zasądzenie od Skarbu Państwa kwoty 8.000 zł tytułem zadośćuczynienia i 1.350 zł tytułem odszkodowania za tymczasowe aresztowanie, które było stosowane wobec niego w związku z zarzutem popełnienia przestępstwa z art. 281 kk w zw. z art. 64 § 2 kk. Pierwotnie został skazany na 1 rok i 8 miesięcy pozbawienia wolności, jednak Sąd Okręgowy zmienił wyrok, uznając go winnym popełnienia wykroczenia z art. 119 § 1 kw i wymierzając karę 30 dni aresztu, uznaną za wykonaną w całości w ramach stosowanego aresztu tymczasowego. Sąd Okręgowy oddalił wniosek o odszkodowanie, argumentując, że areszt tymczasowy nie był "niewątpliwie niesłuszny", gdyż wnioskodawca sam przyznał się do winy, co miało być taktyką procesową mającą na celu uniknięcie aresztu. Sąd Apelacyjny w Poznaniu utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelację za oczywiście bezzasadną. Sąd podkreślił, że choć areszt tymczasowy był stosowany przez prawie 5 miesięcy, a ostatecznie został skazany na karę niższą niż okres aresztowania, to jednak art. 553 § 1 kpk wyłącza możliwość dochodzenia odszkodowania i zadośćuczynienia, jeśli wnioskodawca sam, w celu wprowadzenia w błąd sądu lub organu ścigania, złożył fałszywe wyjaśnienia i tym samym spowodował niekorzystne dla siebie orzeczenie w przedmiocie tymczasowego aresztowania. Sąd Apelacyjny uznał, że wnioskodawca, przyznając się do winy w toku postępowania przygotowawczego i na rozprawie, działał w taki sposób, aby uniknąć aresztu, a następnie uzyskać jego uchylenie, co stanowiło podstawę do oddalenia jego roszczeń.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy przyznania odszkodowania i zadośćuczynienia za tymczasowe aresztowanie w sytuacji, gdy oskarżony sam doprowadził do jego zastosowania poprzez złożenie fałszywych wyjaśnień.
Dotyczy sytuacji, w której oskarżony świadomie składa fałszywe zeznania w celu manipulacji postępowaniem, a nie sytuacji, gdy pierwotne zarzuty były całkowicie bezzasadne, a przyznanie się było wynikiem błędu lub presji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wnioskodawcy przysługuje odszkodowanie i zadośćuczynienie za tymczasowe aresztowanie, jeśli sam złożył fałszywe wyjaśnienia, które doprowadziły do zastosowania tego środka zapobiegawczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie o odszkodowanie lub zadośćuczynienie nie przysługuje temu, kto w zamiarze wprowadzenia w błąd sądu lub organu ścigania złożył fałszywe wyjaśnienia i spowodował tym niekorzystne dla siebie orzeczenie w przedmiocie tymczasowego aresztowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wnioskodawca, przyznając się do winy w celu uniknięcia aresztu, złożył fałszywe wyjaśnienia, co zgodnie z art. 553 § 1 kpk wyłącza możliwość dochodzenia odszkodowania za stosowany areszt tymczasowy.
Czy tymczasowe aresztowanie jest "niewątpliwie niesłuszne", jeśli oskarżony został ostatecznie skazany na karę niższą niż okres stosowania aresztu, ale sam przyznał się do winy w celu uniknięcia aresztu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli oskarżony sam spowodował niekorzystne dla siebie orzeczenie w przedmiocie tymczasowego aresztowania poprzez złożenie fałszywych wyjaśnień, to areszt nie może być uznany za "niewątpliwie niesłuszny" w rozumieniu przepisów o odszkodowaniu.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że mimo skazania na niższą karę niż okres aresztowania, kluczowe jest zawinione zachowanie wnioskodawcy, które doprowadziło do zastosowania aresztu, co wyłącza jego roszczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. C. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | odpowiedzialny za odszkodowanie |
| adw. Ł. C. | osoba_fizyczna | pełnomocnik wnioskodawcy |
| B. D. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona pracownica sklepu |
| (...) Sp. z o.o. we W. | spółka | pokrzywdzony podmiot |
Przepisy (13)
Główne
k.p.k. art. 552 § 4
Kodeks postępowania karnego
Podstawa dochodzenia odszkodowania i zadośćuczynienia w przypadku niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania lub zatrzymania.
k.p.k. art. 553 § 1
Kodeks postępowania karnego
Wyłącza roszczenie o odszkodowanie lub zadośćuczynienie, jeśli oskarżony w zamiarze wprowadzenia w błąd sądu lub organu ścigania złożył fałszywe wyjaśnienia i spowodował tym niekorzystne dla siebie orzeczenie w przedmiocie tymczasowego aresztowania.
Pomocnicze
k.p.k. art. 552 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa dochodzenia roszczeń o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne skazanie lub aresztowanie.
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do utrzymania w mocy zaskarżonego wyroku.
k.p.k. art. 554 § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania odwoławczego.
k.k. art. 281
Kodeks karny
Przestępstwo kradzieży z użyciem przemocy.
k.k. art. 64 § 1
Kodeks karny
Okoliczność obciążająca - recydywa.
k.k. art. 64 § 2
Kodeks karny
Okoliczność obciążająca - recydywa.
k.w. art. 11 § 1
Kodeks wykroczeń
Usiłowanie popełnienia wykroczenia.
k.w. art. 119 § 1
Kodeks wykroczeń
Kradzież lub przywłaszczenie mienia.
k.w. art. 119 § 2
Kodeks wykroczeń
Kradzież lub przywłaszczenie mienia.
k.p.k. art. 249 § 1
Kodeks postępowania karnego
Przesłanki ogólne stosowania tymczasowego aresztowania.
k.p.k. art. 258 § 2
Kodeks postępowania karnego
Przesłanka szczególna stosowania tymczasowego aresztowania - groźba surowej kary.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wnioskodawca sam doprowadził do zastosowania tymczasowego aresztowania poprzez złożenie fałszywych wyjaśnień w celu wprowadzenia w błąd sądu. • Zgodnie z art. 553 § 1 kpk, złożenie fałszywych wyjaśnień wyłącza możliwość dochodzenia odszkodowania za tymczasowe aresztowanie.
Odrzucone argumenty
Tymczasowe aresztowanie było niewątpliwie niesłuszne, ponieważ wnioskodawca został ostatecznie skazany na karę niższą niż okres stosowania aresztu. • Dolegliwości w postaci aresztu tymczasowego nie powinny być ponoszone przez wnioskodawcę w świetle całokształtu okoliczności.
Godne uwagi sformułowania
apelacja wnioskodawcy okazała się oczywiście bezzasadną • niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie • zawinione zachowanie oskarżonego, które spowodowało niekorzystne dla niego orzeczenie w przedmiocie tymczasowego aresztowania • w zamiarze wprowadzenia w błąd sądu lub organu ścigania złożył fałszywe wyjaśnienia i spowodował tym niekorzystne dla siebie orzeczenie w przedmiocie tymczasowego aresztowania
Skład orzekający
Przemysław Grajzer
przewodniczący
Janusz Szrama
sprawozdawca
Jarema Sawiński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyznania odszkodowania i zadośćuczynienia za tymczasowe aresztowanie w sytuacji, gdy oskarżony sam doprowadził do jego zastosowania poprzez złożenie fałszywych wyjaśnień."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, w której oskarżony świadomie składa fałszywe zeznania w celu manipulacji postępowaniem, a nie sytuacji, gdy pierwotne zarzuty były całkowicie bezzasadne, a przyznanie się było wynikiem błędu lub presji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak strategiczne (choć nieuczciwe) zachowanie strony procesowej może wpłynąć na jej prawa do odszkodowania, co jest ważną lekcją dla prawników i stron postępowań.
“Czy można dostać odszkodowanie za areszt, jeśli sam się przyznałeś do winy (nawet jeśli to nieprawda)? Sąd mówi: nie, jeśli to była twoja taktyka!”
Dane finansowe
WPS: 9350 PLN
koszty pomocy prawnej: 147,6 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.