Orzeczenie · 2013-02-14

II KO 240/12

Sąd
Sąd Apelacyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2013-02-14
SAOSKarneodpowiedzialność karnaWysokaapelacyjny
areszt tymczasowyodszkodowaniezadośćuczynienieniesłuszne skazaniefałszywe wyjaśnieniarecydywakodeks postępowania karnegosąd apelacyjny

Sprawa dotyczyła wniosku G. C. o zasądzenie od Skarbu Państwa kwoty 8.000 zł tytułem zadośćuczynienia i 1.350 zł tytułem odszkodowania za tymczasowe aresztowanie, które było stosowane wobec niego w związku z zarzutem popełnienia przestępstwa z art. 281 kk w zw. z art. 64 § 2 kk. Pierwotnie został skazany na 1 rok i 8 miesięcy pozbawienia wolności, jednak Sąd Okręgowy zmienił wyrok, uznając go winnym popełnienia wykroczenia z art. 119 § 1 kw i wymierzając karę 30 dni aresztu, uznaną za wykonaną w całości w ramach stosowanego aresztu tymczasowego. Sąd Okręgowy oddalił wniosek o odszkodowanie, argumentując, że areszt tymczasowy nie był "niewątpliwie niesłuszny", gdyż wnioskodawca sam przyznał się do winy, co miało być taktyką procesową mającą na celu uniknięcie aresztu. Sąd Apelacyjny w Poznaniu utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelację za oczywiście bezzasadną. Sąd podkreślił, że choć areszt tymczasowy był stosowany przez prawie 5 miesięcy, a ostatecznie został skazany na karę niższą niż okres aresztowania, to jednak art. 553 § 1 kpk wyłącza możliwość dochodzenia odszkodowania i zadośćuczynienia, jeśli wnioskodawca sam, w celu wprowadzenia w błąd sądu lub organu ścigania, złożył fałszywe wyjaśnienia i tym samym spowodował niekorzystne dla siebie orzeczenie w przedmiocie tymczasowego aresztowania. Sąd Apelacyjny uznał, że wnioskodawca, przyznając się do winy w toku postępowania przygotowawczego i na rozprawie, działał w taki sposób, aby uniknąć aresztu, a następnie uzyskać jego uchylenie, co stanowiło podstawę do oddalenia jego roszczeń.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy przyznania odszkodowania i zadośćuczynienia za tymczasowe aresztowanie w sytuacji, gdy oskarżony sam doprowadził do jego zastosowania poprzez złożenie fałszywych wyjaśnień.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, w której oskarżony świadomie składa fałszywe zeznania w celu manipulacji postępowaniem, a nie sytuacji, gdy pierwotne zarzuty były całkowicie bezzasadne, a przyznanie się było wynikiem błędu lub presji.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wnioskodawcy przysługuje odszkodowanie i zadośćuczynienie za tymczasowe aresztowanie, jeśli sam złożył fałszywe wyjaśnienia, które doprowadziły do zastosowania tego środka zapobiegawczego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, roszczenie o odszkodowanie lub zadośćuczynienie nie przysługuje temu, kto w zamiarze wprowadzenia w błąd sądu lub organu ścigania złożył fałszywe wyjaśnienia i spowodował tym niekorzystne dla siebie orzeczenie w przedmiocie tymczasowego aresztowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wnioskodawca, przyznając się do winy w celu uniknięcia aresztu, złożył fałszywe wyjaśnienia, co zgodnie z art. 553 § 1 kpk wyłącza możliwość dochodzenia odszkodowania za stosowany areszt tymczasowy.

Czy tymczasowe aresztowanie jest "niewątpliwie niesłuszne", jeśli oskarżony został ostatecznie skazany na karę niższą niż okres stosowania aresztu, ale sam przyznał się do winy w celu uniknięcia aresztu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli oskarżony sam spowodował niekorzystne dla siebie orzeczenie w przedmiocie tymczasowego aresztowania poprzez złożenie fałszywych wyjaśnień, to areszt nie może być uznany za "niewątpliwie niesłuszny" w rozumieniu przepisów o odszkodowaniu.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że mimo skazania na niższą karę niż okres aresztowania, kluczowe jest zawinione zachowanie wnioskodawcy, które doprowadziło do zastosowania aresztu, co wyłącza jego roszczenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w części oddalającej wniosek)

Strony

NazwaTypRola
G. C.osoba_fizycznawnioskodawca
Skarb Państwaorgan_państwowyodpowiedzialny za odszkodowanie
adw. Ł. C.osoba_fizycznapełnomocnik wnioskodawcy
B. D.osoba_fizycznapokrzywdzona pracownica sklepu
(...) Sp. z o.o. we W.spółkapokrzywdzony podmiot

Przepisy (13)

Główne

k.p.k. art. 552 § 4

Kodeks postępowania karnego

Podstawa dochodzenia odszkodowania i zadośćuczynienia w przypadku niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania lub zatrzymania.

k.p.k. art. 553 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wyłącza roszczenie o odszkodowanie lub zadośćuczynienie, jeśli oskarżony w zamiarze wprowadzenia w błąd sądu lub organu ścigania złożył fałszywe wyjaśnienia i spowodował tym niekorzystne dla siebie orzeczenie w przedmiocie tymczasowego aresztowania.

Pomocnicze

k.p.k. art. 552 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa dochodzenia roszczeń o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne skazanie lub aresztowanie.

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do utrzymania w mocy zaskarżonego wyroku.

k.p.k. art. 554 § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do orzekania o kosztach postępowania odwoławczego.

k.k. art. 281

Kodeks karny

Przestępstwo kradzieży z użyciem przemocy.

k.k. art. 64 § 1

Kodeks karny

Okoliczność obciążająca - recydywa.

k.k. art. 64 § 2

Kodeks karny

Okoliczność obciążająca - recydywa.

k.w. art. 11 § 1

Kodeks wykroczeń

Usiłowanie popełnienia wykroczenia.

k.w. art. 119 § 1

Kodeks wykroczeń

Kradzież lub przywłaszczenie mienia.

k.w. art. 119 § 2

Kodeks wykroczeń

Kradzież lub przywłaszczenie mienia.

k.p.k. art. 249 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przesłanki ogólne stosowania tymczasowego aresztowania.

k.p.k. art. 258 § 2

Kodeks postępowania karnego

Przesłanka szczególna stosowania tymczasowego aresztowania - groźba surowej kary.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wnioskodawca sam doprowadził do zastosowania tymczasowego aresztowania poprzez złożenie fałszywych wyjaśnień w celu wprowadzenia w błąd sądu. • Zgodnie z art. 553 § 1 kpk, złożenie fałszywych wyjaśnień wyłącza możliwość dochodzenia odszkodowania za tymczasowe aresztowanie.

Odrzucone argumenty

Tymczasowe aresztowanie było niewątpliwie niesłuszne, ponieważ wnioskodawca został ostatecznie skazany na karę niższą niż okres stosowania aresztu. • Dolegliwości w postaci aresztu tymczasowego nie powinny być ponoszone przez wnioskodawcę w świetle całokształtu okoliczności.

Godne uwagi sformułowania

apelacja wnioskodawcy okazała się oczywiście bezzasadną • niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie • zawinione zachowanie oskarżonego, które spowodowało niekorzystne dla niego orzeczenie w przedmiocie tymczasowego aresztowania • w zamiarze wprowadzenia w błąd sądu lub organu ścigania złożył fałszywe wyjaśnienia i spowodował tym niekorzystne dla siebie orzeczenie w przedmiocie tymczasowego aresztowania

Skład orzekający

Przemysław Grajzer

przewodniczący

Janusz Szrama

sprawozdawca

Jarema Sawiński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyznania odszkodowania i zadośćuczynienia za tymczasowe aresztowanie w sytuacji, gdy oskarżony sam doprowadził do jego zastosowania poprzez złożenie fałszywych wyjaśnień."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, w której oskarżony świadomie składa fałszywe zeznania w celu manipulacji postępowaniem, a nie sytuacji, gdy pierwotne zarzuty były całkowicie bezzasadne, a przyznanie się było wynikiem błędu lub presji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak strategiczne (choć nieuczciwe) zachowanie strony procesowej może wpłynąć na jej prawa do odszkodowania, co jest ważną lekcją dla prawników i stron postępowań.

Czy można dostać odszkodowanie za areszt, jeśli sam się przyznałeś do winy (nawet jeśli to nieprawda)? Sąd mówi: nie, jeśli to była twoja taktyka!

Dane finansowe

WPS: 9350 PLN

koszty pomocy prawnej: 147,6 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst