II KO 237/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił wznowienia postępowania kasacyjnego z urzędu, uznając, że orzeczenie nie było prawomocnym wyrokiem kończącym postępowanie, a skład orzekający nie składał się z tzw. "neosędziów".
Skazany S.N. zwrócił się do Sądu Najwyższego o wznowienie postępowania kasacyjnego, argumentując, że wyrok został wydany z udziałem tzw. "neosędziego". Sąd Najwyższy odmówił wszczęcia postępowania z urzędu, stwierdzając brak podstaw prawnych. Sąd wskazał, że orzeczenie nie było prawomocnym wyrokiem kończącym postępowanie, a ponadto sędziowie orzekający w sprawie zostali powołani przed zmianami w KRS w 2017 roku.
Sąd Najwyższy rozpoznał pismo skazanego S.N., który sygnalizował potrzebę wznowienia z urzędu postępowania kasacyjnego zakończonego wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2021 r., sygn. akt II KK 130/21. Skazany podniósł zarzut wydania wyroku z udziałem tzw. „neosędziego”, powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy nowelizującej KRS z 2017 r. Wniósł również o ustanowienie obrońcy z urzędu i zwolnienie od kosztów. Sąd Najwyższy, po zapoznaniu się z pismem i aktami sprawy, stwierdził brak podstaw do wszczęcia postępowania o wznowienie z urzędu na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. Sąd wyjaśnił, że wznowienie postępowania kasacyjnego jest niedopuszczalne, gdy orzeczenie nie jest prawomocnym wyrokiem kończącym postępowanie. W tym przypadku wyrok Sądu Najwyższego częściowo uchylił wyrok sądu odwoławczego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, co oznacza, że postępowanie nie zostało ostatecznie zakończone. Ponadto, Sąd Najwyższy podkreślił, że sędziowie orzekający w sprawie II KK 130/21 zostali powołani do pełnienia urzędu przed 2017 r., a więc przed wejściem w życie ustawy nowelizującej KRS, co wykluczało zarzut orzekania przez tzw. „neosędziego”. W związku z powyższym, Sąd Najwyższy zarządził poinformowanie skazanego o braku podstaw do wznowienia postępowania i pouczenie o braku możliwości zaskarżenia zarządzenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, nie istnieją podstawy do wznowienia postępowania kasacyjnego z urzędu w opisanej sytuacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że wznowienie postępowania kasacyjnego jest niedopuszczalne, gdy orzeczenie nie jest prawomocnym wyrokiem kończącym postępowanie. Ponadto, w tej konkretnej sprawie sędziowie zostali powołani przed zmianami w KRS, co wykluczało zarzut orzekania przez tzw. „neosędziego”.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
brak podstaw do wszczęcia postępowania o wznowienie z urzędu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S.N. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 542 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu.
Pomocnicze
k.p.k. art. 540 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Definicja prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie sądowe w rozumieniu przepisów o wznowieniu postępowania.
k.p.k. art. 442 § § 1 zd. drugie
Kodeks postępowania karnego
Możliwość wzruszenia nawet formalnie prawomocnej części wyroku.
ustawa nowelizująca KRS
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa określająca tryb powoływania sędziów, której naruszenie było podstawą zarzutu skazanego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Sądu Najwyższego nie był prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie. Sędziowie orzekający w sprawie zostali powołani przed zmianami w KRS w 2017 r.
Odrzucone argumenty
Zarzut orzekania przez tzw. „neosędziego” w sprawie II KK 130/21.
Godne uwagi sformułowania
sygnalizującym potrzebę wznowienia z urzędu postępowania kasacyjnego wyrok ten został wydany przez Sąd Najwyższy z udziałem „Neosędziego” wyrok częściowo uchylający wyrok Sądu odwoławczego i w uchylonej części przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania orzeczenie wskazane w sygnalizacji skazanego nie jest „prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe” wszyscy sędziowie Sądu Najwyższego tworzący skład tego Sądu w sprawie II K 130/21 zostali powołani do pełnienia urzędu przed 2017 r.
Skład orzekający
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wznowieniu postępowania karnego, w szczególności w kontekście tzw. „neosędziów” i wyroków niekończących postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy orzeczenie nie kończy postępowania, oraz zarzutu dotyczącego składu sądu sprzed zmian w KRS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie i prawnie tematu tzw. „neosędziów” i ich wpływu na postępowania sądowe, choć ostatecznie sąd nie dopatrzył się podstaw do wznowienia.
“Czy wyrok z udziałem „neosędziego” można wznowić? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN II KO 237/25 ZARZĄDZENIE Dnia 5 grudnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek po zapoznaniu się z pismem skazanego S.N. , sygnalizującym potrzebę wznowienia z urzędu postępowania kasacyjnego zakończonego wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2021 r., II KK 130/21, 1. stwierdzam brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego wyżej postępowania (art. 542 § 3 k.p.k.); 2. zarządzam poinformowanie skazanego o treści zarządzenia oraz pouczenie, że na zarządzenie z punktu 1 nie przysługuje żaden środek zaskarżenia; 3. zarządzam zakreślenie sprawy w repertorium KO jako załatwionej w inny sposób. UZASADNIENIE Pismem z dnia 17 listopada 2025 r., zatytułowanym „wniosek”, skazany S.N. zwrócił się do Sądu Najwyższego o wznowienie z urzędu postępowania kasacyjnego zakończonego wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2021 r., II KK 130/21 . Skazany podniósł, że wyrok ten został wydany przez Sąd Najwyższy z udziałem „Neosędziego”, tj. sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3; dalej: ustawa nowelizująca KRS). Skazany wniósł również o ustanowienie obrońcy z urzędu oraz o zwolnienie w całości od kosztów sądowych postępowania wznowieniowego. Należało zważyć, co następuje. Po zapoznaniu się z argumentacją skazanego i aktami sprawy należało stwierdzić brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu postępowania wskazanego w piśmie skazanego (art. 542 § 3 k.p.k.). Niezależnie od argumentacji skazanego, wznowienie postępowania kasacyjnego, także z urzędu, jest w tej sprawie niedopuszczalne. W znowić można jedynie postępowania zakończone orzeczeniami, które ostatecznie kończą i rozstrzygają sprawę. Tego przymiotu nie ma wyrok Sądu Najwyższego wskazany w piśmie skazanego, ponieważ jest to wyrok częściowo uchylający wyrok Sądu odwoławczego i w uchylonej części przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania (co warto podkreślić – jest to wyrok uwzględniający kasację Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego w sprawie o wydanie wyroku łącznego). Wyrok ten w zakresie wyznaczonym kasacją Prokuratora Generalnego uchylił zatem procesowy stan „zakończenia prawomocnym orzeczeniem” rozstrzyganej sprawy i spowodował powrót do stanu, w którym postępowanie toczyć się będzie ponownie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 maja 2022 r., I KO 53/22). Zatem, orzeczenie wskazane w sygnalizacji skazanego nie jest „prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe” w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k. Dopóki trwa stan zawisłości sprawy i istnieje możliwość wzruszenia nawet formalnie prawomocnej części wyroku (art. 442 § 1 zd. drugie k.p.k.), wznowienie postępowania karnego w zakresie tej części jest niedopuszczalne (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 października 2019 r., IV KO 116/19). Niezależnie od powyższego wypada zauważyć, że argumentacja skazanego jest błędna i nie mogłaby być skuteczna nawet wówczas, gdyby w syganlizacji wskazano orzeczenie sądu kończące prawomocnie i ostatecznie postępowanie karne w sprawie. Skazany wskazał, że w jego sprawie orzekał „Neosędzia”, czyli sędzia powołany na wniosek wadliwie ukształtowanej KRS. Tymczasem wszyscy sędziowie Sądu Najwyższego tworzący skład tego Sądu w sprawie II K 130/21 zostali powołani do pełnienia urzędu przed 2017 r., a więc przed uchwaleniem ustawy nowelizującej KRS. W składzie Sądu Najwyższego zasiadali: SSN R.M. (powołany do pełnienia urzędu postanowieniem Prezydenta RP z dnia 25 lutego 2002 r., nr 112-3-02), SSN K.K. (powołany do pełnienia urzędu postanowieniem Prezydenta RP z dnia 17 sierpnia 2011 r., nr 1130-9-2011) i SSN A.T. (powołany do pełnienia urzędu postanowieniem Prezydenta RP z dnia 14 sierpnia 2002 r., nr 112-8-02). W tych okolicznościach stwierdzić należało, że przedstawiona sygnalizacja nie wykazała podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu, w trybie art. 542 § 3 k.p.k., wskazanego na wstępie postępowania. Z uwagi na powyższe okoliczności, należało zarządzić jak na wstępie. [WB] [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI