II KO 21/22

Sąd Najwyższy2022-03-16
SNKarnewznowienie postępowaniaŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaSąd NajwyższyTSUEskład orzekającydelegacja sędziegoart. 439 k.p.k.art. 542 k.p.k.prawo o ustroju sądów powszechnych

Sąd Najwyższy odmówił wznowienia postępowania z urzędu w sprawie, w której skarżący powołał się na orzecznictwo TSUE dotyczące legalności składów orzekających, wskazując na nieadekwatność podstaw prawnych.

R. Z. złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego, powołując się na wyrok TSUE dotyczący nieuprawnionych składów orzekających. Sąd Najwyższy odmówił wznowienia, stwierdzając, że podstawa prawna powołana przez skarżącego (art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k.) nie miała zastosowania, ponieważ delegacja sędziego do składu orzekającego była wydana przez Prezesa Sądu Apelacyjnego, a nie Ministra Sprawiedliwości, i nastąpiła przed wejściem w życie przepisów, na które powoływał się TSUE.

Sąd Najwyższy rozpoznał pismo R. Z. sygnalizujące konieczność wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 21 września 2010 r. (sygn. akt II AKa (...)), utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w L. z dnia 17 lutego 2010 r. (sygn. akt IV K (...)). Skarżący powołał się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 16 listopada 2021 r. w sprawach połączonych od C-748/19 do C-754/19, wskazując, że w składach orzekających zasiadały osoby nieuprawnione do orzekania, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wznowienia postępowania z urzędu. Uzasadnienie opiera się na stwierdzeniu, że problem legalności delegacji sędziego, poruszony przez TSUE, dotyczy uprawnień Ministra Sprawiedliwości w świetle art. 77 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych w brzmieniu nadanym ustawą z 2011 r., która weszła w życie po wydaniu prawomocnego wyroku w tej sprawie. Ponadto, delegacja sędziego Sądu Okręgowego w L. do składu Sądu Apelacyjnego została wydana przez Prezesa Sądu Apelacyjnego na podstawie art. 77 § 8 u.s.p., a nie przez Ministra Sprawiedliwości. Sąd Najwyższy podkreślił, że kwestia ta była już analizowana w związku z rozpoznaniem kasacji obrońcy skazanego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok TSUE nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania w tym przypadku, ponieważ okoliczności faktyczne i prawne sprawy nie spełniają przesłanek określonych w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. ani innych bezwzględnych przyczyn odwoławczych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że problematyka delegacji sędziów poruszona przez TSUE dotyczy przepisów, które weszły w życie po wydaniu prawomocnego wyroku w analizowanej sprawie. Ponadto, delegacja sędziego została wydana przez Prezesa Sądu Apelacyjnego na innej podstawie prawnej niż ta, która była przedmiotem analizy TSUE.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa wznowienia postępowania z urzędu

Strony

NazwaTypRola
R. Z.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przyczyna odwoławcza, w tym zasiadanie w składzie orzekającym osoby nieuprawnionej.

k.p.k. art. 542 § 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wznowienia postępowania z urzędu.

Pomocnicze

u.s.p. art. 77 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Dotyczy uprawnień Ministra Sprawiedliwości do delegowania sędziów, w brzmieniu nadanym ustawą z 2011 r.

u.s.p. art. 77 § 8

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Podstawa prawna delegacji sędziego Sądu Okręgowego przez Prezesa Sądu Apelacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Delegacja sędziego wydana przez Prezesa Sądu Apelacyjnego na podstawie art. 77 § 8 u.s.p. Przepisy dotyczące delegacji sędziów, na które powołał się TSUE, weszły w życie po wydaniu prawomocnego wyroku w sprawie.

Odrzucone argumenty

Powołanie się na wyrok TSUE jako podstawę do wznowienia postępowania z urzędu z powodu nieuprawnionego składu orzekającego.

Godne uwagi sformułowania

sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania nie stwierdzam podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu dotknięte jest uchybieniem, polegającym na tym, że w składach orzekających zasiadały osoby nieuprawnione do orzekania Trzeba bowiem zauważyć, że będący przedmiotem powołanego orzeczenia TSUE problem legalności – w świetle standardów europejskich – delegacji sędziego dotyczy uprawnień Ministra Sprawiedliwości w świetle art. 77 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (...), w brzmieniu nadanym mu ustawą z dnia 18 sierpnia 2011 r. (...), która weszła w życie 28 marca 2012 r., a zatem już po wydaniu prawomocnego wyroku w sprawie, której dotyczy inicjatywa skazanego.

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania karnego w kontekście orzecznictwa TSUE oraz stosowania przepisów o ustroju sądów powszechnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy przepisy prawne uległy zmianie po wydaniu orzeczenia, a delegacja sędziego była wydana przez Prezesa Sądu Apelacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa jest interesująca ze względu na powiązanie polskiego prawa karnego z orzecznictwem TSUE i kwestiami legalności składów orzekających, co jest gorącym tematem w środowisku prawniczym.

Czy wyrok TSUE o wadliwych składach orzekających otwiera drzwi do wznowienia starych spraw karnych? Sąd Najwyższy odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II KO 21/22
ZARZĄDZENIE
Dnia 16 marca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Klugiewicz
Dnia 16 marca 2022 r. sędzia SN Kazimierz Klugiewicz, po zapoznaniu się z pismem R. Z., sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 21 września 2010 r., sygn. akt II AKa (…), utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w L.  z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. akt IV K (…):
nie stwierdzam podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego wyżej postępowania (art. 542 § 3 k.p.k.).
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 30 stycznia 2022 r. R. Z.  złożył wniosek o wznowienie postępowania, wskazując, że postępowanie zakończone wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 21 września 2010 r., sygn. akt II AKa (…), utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w L.  z dnia 17 lutego 2010 r.,  sygn. akt IV K (…), dotknięte jest uchybieniem, polegającym na tym, że w składach orzekających zasiadały osoby nieuprawnione do orzekania, co wynika z najnowszego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (
wyrok TSUE z 16.11.2021 r. w sprawach połączonych od C-748/19 do C-754/19).
Tak sformułowany zarzut dotyczy zatem okoliczności stanowiącej bezwzględną przyczynę odwoławczą, określoną w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k., co nakazuje potraktować pismo skazanego jako sygnalizację, w trybie art. 9 § 2 k.k., podstawy do wznowienia postępowania z urzędu na podstawie art. 542 § 3 k.p.k.
Inicjatywa ta nie może jedna przynieść oczekiwanego przez R. Z. rezultatu. Trzeba bowiem zauważyć, że będący przedmiotem powołanego orzeczenia TSUE problem legalności – w świetle standardów europejskich – delegacji sędziego dotyczy uprawnień Ministra Sprawiedliwości w świetle art. 77 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz.U.2020.2072; u.s.p.), w brzmieniu nadanym mu ustawą z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2011.203.1192), która weszła w życie 28 marca 2012 r., a zatem już po wydaniu prawomocnego wyroku w sprawie, której dotyczy inicjatywa skazanego. Ponadto delegacja sędziego Sądu Okręgowego w L. M. Styka do składu orzekającego Sądu Apelacyjnego w (…), rozpoznającego apelację obrońcy skazanego, została wydana nie przez Ministra Sprawiedliwości, lecz przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w (…), na podstawie art. 77 § 8 u.s.p. (k. 3289, t. XVII). Oczywiste jest zatem to, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k., ani w innej bezwzględnej przyczynie odwoławczej, co zresztą było już wcześniej przedmiotem analizy Sądu Najwyższego w związku z rozpoznaniem kasacji obrońcy skazanego w przedmiotowej sprawie (
zob. postanowienie SN z 28 lipca 2011 r., III KK 19/11
).
Na powyższe zarządzenie zażalenie nie przysługuje.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI