Orzeczenie · 2025-11-12

II KO 209/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-11-12
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniakasacjaSąd NajwyższyKRSkonstytucyjnośćprawomocnośćskazany

Sąd Najwyższy rozpoznał pismo skazanego D.P. sygnalizujące potrzebę wznowienia postępowania kasacyjnego zakończonego prawomocnym postanowieniem z dnia 26 lutego 2020 roku (sygn. akt II KK 233/19). Skazany podniósł zarzut bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., wskazując na udział w rozpoznaniu kasacji sędzi powołanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. Sąd Najwyższy, opierając się na utrwalonym orzecznictwie, stwierdził niedopuszczalność wznowienia postępowania kasacyjnego z urzędu. Podkreślono, że pisma sygnalizacyjne nie rodzą obowiązku rozpoznania, a wznowienie postępowania na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w związku z art. 439 § 1 k.p.k. może nastąpić tylko z urzędu, nie na wniosek strony. Sąd wskazał, że oddalenie kasacji nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w rozumieniu art. 544 § 2 k.p.k. w zw. z art. 540 § 1 k.p.k., a zatem nie podlega wznowieniu. Odnosząc się do argumentacji dotyczącej sposobu powołania sędziego, Sąd Najwyższy przywołał orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, które, mimo stwierdzania niekonstytucyjności przepisów dotyczących KRS, konsekwentnie odmawiało weryfikacji już podjętych decyzji i aktów powołania sędziów, ze względu na potrzebę zapewnienia stabilności prawnej i zasady zaufania do państwa. W konsekwencji, Sąd Najwyższy stwierdził niedopuszczalność wznowienia postępowania kasacyjnego z urzędu i obciążył koszty postępowania wznowieniowego Skarb Państwa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Niedopuszczalność wznowienia postępowania kasacyjnego, nawet w przypadku zarzutów dotyczących sposobu powołania sędziego. Interpretacja skutków orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w kontekście stabilności prawnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie postępowania kasacyjnego i kwestii wznowienia z urzędu. Argumentacja dotycząca KRS jest szeroka, ale w tym kontekście służy jedynie wykazaniu braku podstaw do wzruszenia orzeczenia.

Zagadnienia prawne (2)

Czy możliwe jest wznowienie postępowania kasacyjnego z urzędu na skutek pisma sygnalizacyjnego skazanego, podnoszącego zarzuty dotyczące sposobu powołania sędziego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wznowienie postępowania kasacyjnego z urzędu jest niedopuszczalne, a pismo sygnalizacyjne nie stanowi wniosku strony.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołuje się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym postępowanie kasacyjne nie jest postępowaniem kończącym sprawę w rozumieniu przepisów o wznowieniu, a pisma sygnalizacyjne nie rodzą obowiązku jego rozpoznania. Nawet jeśli podniesione zarzuty dotyczące sposobu powołania sędziego są zasadne, nie stanowią one podstawy do wzruszenia prawomocnego orzeczenia kasacyjnego.

Czy zarzuty dotyczące sposobu powołania sędziego, nawet jeśli wynikają z niekonstytucyjności przepisów regulujących działanie Krajowej Rady Sądownictwa, mogą stanowić podstawę do wzruszenia prawomocnego orzeczenia Sądu Najwyższego o oddaleniu kasacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nawet w sytuacji stwierdzenia niekonstytucyjności przepisów dotyczących KRS, orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego konsekwentnie odmawia weryfikacji już podjętych decyzji i aktów powołania sędziów, ze względu na potrzebę stabilności prawnej i zasady zaufania do państwa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy przywołuje orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, które, mimo stwierdzania niekonstytucyjności przepisów dotyczących KRS, podkreśla, że nie prowadzi to do wadliwości wszystkich aktów indywidualnych wydanych na podstawie tych przepisów, a wzruszenie aktów indywidualnych lub wznowienie postępowania nie jest dopuszczalne, jeżeli prowadziłoby do skutków niezgodnych z Konstytucją. Stabilność prawna i zasada zaufania do państwa przemawiają za ochroną sytuacji prawnych osób powołanych na stanowiska sędziowskie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Stwierdzono niedopuszczalność wznowienia postępowania
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w kontekście kosztów)

Strony

NazwaTypRola
D. P.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 540 § 1

Kodeks postępowania karnego

a contrario - niedopuszczalność wznowienia postępowania kasacyjnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 638

Kodeks postępowania karnego

koszty postępowania wznowieniowego

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

bezwzględne przyczyny odwoławcze

k.p.k. art. 542 § 3

Kodeks postępowania karnego

wznowienie postępowania z urzędu

k.p.k. art. 9 § 2

Kodeks postępowania karnego

pismo sygnalizacyjne

k.p.k. art. 544 § 2

Kodeks postępowania karnego

orzeczenie kończące postępowanie

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie kasacyjne nie jest postępowaniem kończącym sprawę w rozumieniu przepisów o wznowieniu. • Pismo sygnalizacyjne nie stanowi wniosku strony o wznowienie postępowania. • Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego nie uzasadnia kwestionowania legalności aktów powołania sędziów wydanych na podstawie przepisów uznanych za niekonstytucyjne, ze względu na stabilność prawną i zasadę zaufania do państwa.

Odrzucone argumenty

Potrzeba wznowienia postępowania kasacyjnego z powodu udziału sędziego powołanego w trybie budzącym wątpliwości konstytucyjne.

Godne uwagi sformułowania

oddalenie kasacji jest jakościowo czymś zupełnie odmiennym niż utrzymanie zaskarżonego orzeczenia w mocy • z istoty postępowania kasacyjnego wynika, że nie jest też ono postępowaniem zmierzającym do rozstrzygnięcia „o zasadności oskarżenia wniesionego w sprawie karnej” • zasadniczym celem kontroli konstytucyjności prawa jest ochrona Konstytucji. Stwierdzenie niekonstytucyjności określonych przepisów powinno zawsze prowadzić do zapewnienia lepszej realizacji norm konstytucyjnych, nie może natomiast w żadnym wypadku prowadzić do powstania skutków, które powodują poważniejsze (naruszenie – przyp. SN) norm konstytucyjnych niż samo naruszenie Konstytucji przez uchwalenie badanych przepisów. • konieczność zapewnienia stabilności prawomocnych orzeczeń sądowych, a także zasada zaufania jednostki do państwa i prawa, nakazująca ochronę sytuacji prawnych osób powołanych na stanowiska sędziowskie na podstawie dotychczasowych przepisów.

Skład orzekający

Adam Roch

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność wznowienia postępowania kasacyjnego, nawet w przypadku zarzutów dotyczących sposobu powołania sędziego. Interpretacja skutków orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w kontekście stabilności prawnej."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowania kasacyjnego i kwestii wznowienia z urzędu. Argumentacja dotycząca KRS jest szeroka, ale w tym kontekście służy jedynie wykazaniu braku podstaw do wzruszenia orzeczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii praworządności i sposobu powoływania sędziów, a także stabilności orzeczeń sądowych. Choć rozstrzygnięcie jest formalne, porusza gorący temat.

Czy wadliwe powołanie sędziego może unieważnić wyrok Sądu Najwyższego? Sąd Najwyższy odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst