Orzeczenie · 2026-04-02

II KO 180/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-04-02
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższykasacjawznowienie postępowaniakrajowa rada sądownictwaart. 6 EKPCprawomocnośćpostanowienie

Sąd Najwyższy rozpoznał pismo skazanego M.K., które zostało potraktowane jako sygnalizujące potrzebę wznowienia z urzędu postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem o oddaleniu kasacji. Skazany kwestionował skład Sądu Najwyższego, powołując się na przepisy dotyczące Krajowej Rady Sądownictwa i naruszenie prawa do rzetelnego procesu (art. 6 EKPC), domagając się odszkodowania. Sąd Najwyższy, opierając się na utrwalonym orzecznictwie i doktrynie, stwierdził niedopuszczalność wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem o oddaleniu kasacji. Podkreślono, że takie postanowienie nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k., a zatem nie podlega procedurze wznowieniowej, nawet z urzędu. Sąd odwołał się do uchwały I KZP 37/00 oraz innych postanowień Sądu Najwyższego, które konsekwentnie odrzucają możliwość wznowienia postępowania kasacyjnego zakończonego oddaleniem kasacji. Wskazano, że kwestie związane z kryzysem konstytucyjnym wymagają interwencji ustawodawcy, a nie modyfikacji utrwalonej wykładni prawa. Wniosek o zasądzenie odszkodowania został odrzucony jako wykraczający poza kognicję Sądu Najwyższego w tym postępowaniu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej niedopuszczalności wznowienia postępowania kasacyjnego zakończonego oddaleniem kasacji, nawet w kontekście zarzutów dotyczących składu sądu i prawa do rzetelnego procesu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem o oddaleniu kasacji. Może być mniej istotne w sprawach, gdzie kasacja została uwzględniona.

Zagadnienia prawne (2)

Czy możliwe jest wznowienie z urzędu postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem o oddaleniu kasacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wznowienie z urzędu postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem o oddaleniu kasacji jest niedopuszczalne.

Uzasadnienie

Postanowienie o oddaleniu kasacji nie jest prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k., a zatem nie podlega procedurze wznowieniowej. Utrwalone orzecznictwo i doktryna konsekwentnie odrzucają taką możliwość, a kwestie konstytucyjne wymagają interwencji ustawodawcy.

Czy zarzuty dotyczące składu Sądu Najwyższego (związane z Krajową Radą Sądownictwa) mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania kasacyjnego zakończonego oddaleniem kasacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nawet ujawnienie uchybień z kręgu art. 439 § 1 k.p.k. w postępowaniu kasacyjnym w związku z oddaleniem kasacji nie rzutuje na konieczność wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem.

Uzasadnienie

Postanowienie o oddaleniu kasacji nie narusza prawomocności orzeczenia, które tą kasacją zostało zaskarżone i które zakończyło postępowanie. W związku z tym, nawet jeśli ujawnią się wady postępowania kasacyjnego, nie prowadzi to do możliwości wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem merytorycznym.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Niedopuszczalność wznowienia postępowania
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy (w sensie utrzymania prawomocności poprzedniego orzeczenia)

Strony

NazwaTypRola
M.K.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 542 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zarządzenia wznowienia postępowania z urzędu.

k.p.k. art. 540 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa podstawy wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem.

k.p.k. art. 544 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Reguluje kwestie związane z orzeczeniem kończącym postępowanie karne i jego wznowieniem.

Pomocnicze

k.p.k. art. 523

Kodeks postępowania karnego

Określa zakres badania w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.k. art. 539

Kodeks postępowania karnego

Określa niedopuszczalność kasacji od orzeczenia zapadłego w wyniku rozpoznania kasacji.

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymienia bezwzględne przyczyny odwoławcze.

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Przepisy dotyczące ukształtowania Krajowej Rady Sądownictwa, które były podstawą zarzutów skazanego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie o oddaleniu kasacji nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k. • Utrwalone stanowisko judykatury i doktryny wyklucza możliwość wznowienia postępowania kasacyjnego zakończonego oddaleniem kasacji. • Kwestie konstytucyjne związane z KRS wymagają interwencji ustawodawcy, a nie modyfikacji wykładni prawa.

Odrzucone argumenty

Potrzeba wznowienia postępowania kasacyjnego z urzędu z uwagi na zarzuty dotyczące składu Sądu Najwyższego i naruszenia art. 6 EKPC. • Możliwość zasądzenia odszkodowania od Skarbu Państwa w ramach pisma sygnalizującego potrzebę wznowienia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

nie jest możliwe wznowienie, zarówno na wniosek strony, jak i z urzędu, postępowania zakończonego postanowieniem o oddaleniu kasacji • nie budzi oczywiście wątpliwości okoliczność, że sygnalizowane kwestie dotyczące kryzysu konstytucyjnego są niezwykle ważkie. Zdaniem Sądu Najwyższego w składzie poszerzonym wymagają one jednak stosownej interwencji ustawodawcy, a nie dostosowywania wykładni przepisów do tej szczególnej sytuacji poprzez odejście od utrwalonych od wielu lat, tak w orzecznictwie, jak i w literaturze poglądów prezentowanych na omawianym gruncie. • w zakresie kognicji Sądu Najwyższego nie mieści się zasądzanie odszkodowań w tego typu sprawach.

Skład orzekający

Dariusz Kala

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej niedopuszczalności wznowienia postępowania kasacyjnego zakończonego oddaleniem kasacji, nawet w kontekście zarzutów dotyczących składu sądu i prawa do rzetelnego procesu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem o oddaleniu kasacji. Może być mniej istotne w sprawach, gdzie kasacja została uwzględniona.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu karnym, w tym możliwości kwestionowania składu Sądu Najwyższego i jego wpływu na prawomocność orzeczeń. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje granice wznowienia postępowania.

Czy można wznowić postępowanie, jeśli kwestionujesz sędziego Sądu Najwyższego? Sąd Najwyższy odpowiada.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst