II KO 18/22

Sąd Najwyższy2022-03-30
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
sąd najwyższykasacjawyłączenie sędziegobezstronnośćkodeks postępowania karnegorelacje osobiste

Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek sędziego o wyłączenie go od rozpoznania kasacji z powodu bliskich relacji osobistych z sędzią sądu niższej instancji.

Sędzia Sądu Najwyższego Marek Pietruszyński złożył wniosek o wyłączenie go od rozpoznania kasacji w sprawie T. J. z powodu bliskich relacji osobistych z sędzią sądu okręgowego J. D., która orzekała w tej sprawie w drugiej instancji. Sąd Najwyższy, analizując art. 41 § 1 k.p.k., uznał wniosek za zasadny, podkreślając znaczenie bezstronności sędziego i potencjalnych wątpliwości co do jego obiektywizmu w odbiorze zewnętrznym.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał wniosek sędziego Marka Pietruszyńskiego o wyłączenie go od udziału w rozpoznaniu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego T. J. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 23 września 2019 r. (sygn. akt VI Ka (...)). Sędzia Pietruszyński uzasadnił swój wniosek bliskimi relacjami na niwie osobistej z jednym z sędziów orzekających w sprawie odwoławczej, sędzią J. D. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 41 § 1 k.p.k., uznał wniosek za zasadny. Podkreślono, że oświadczenie sędziego o istnieniu okoliczności mogących wpłynąć na jego bezstronność obliguje do uwzględnienia wniosku, jeśli przesłanki są rzeczywiste. W tej konkretnej sytuacji, bliskie relacje sędziego Pietruszyńskiego z sędzią J. D. i jej rodziną, wykraczające poza zwykłą znajomość sąsiedzką, mogłyby budzić wątpliwości co do obiektywnego orzekania w odbiorze zewnętrznym. Dlatego dla dobra wymiaru sprawiedliwości postanowiono wyłączyć sędziego Marka Pietruszyńskiego od rozpoznania tej kasacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, bliskie relacje osobiste sędziego z sędzią orzekającym w niższej instancji, które mogą budzić wątpliwości co do jego bezstronności w odbiorze zewnętrznym, stanowią podstawę do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na art. 41 § 1 k.p.k. uznał, że oświadczenie sędziego o istnieniu okoliczności mogących wpłynąć na jego bezstronność obliguje do uwzględnienia wniosku o wyłączenie, jeśli przesłanki te są rzeczywiste i mogą budzić wątpliwości co do obiektywnego orzekania w odbiorze zewnętrznym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględniono wniosek o wyłączenie sędziego

Strona wygrywająca

SSN Marek Pietruszyński

Strony

NazwaTypRola
T. J.osoba_fizycznaskazany
obrońca skazanegoinnestrona postępowania
SSN Marek Pietruszyńskiinnesędzia wnioskujący o wyłączenie
SSN Włodzimierz Wróbelinneprzewodniczący składu orzekającego
sędzia SO J. D.innesędzia sądu niższej instancji

Przepisy (1)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten obliguje sędziego do złożenia oświadczenia o istnieniu okoliczności mogących wpłynąć na jego bezstronność i uzasadniających obawę co do możliwości obiektywnego orzekania, co w przypadku potwierdzenia tych przesłanek powinno prowadzić do uwzględnienia wniosku o wyłączenie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bliskie relacje osobiste sędziego z sędzią orzekającym w niższej instancji. Potencjalne wątpliwości co do bezstronności sędziego w odbiorze zewnętrznym.

Godne uwagi sformułowania

dla dobra wymiaru sprawiedliwości w odbiorze zewnętrznym może powstać wątpliwość co do istnienia kierunkowego nastawienia sędziego do stron procesowych lub uczestników postępowania

Skład orzekający

Włodzimierz Wróbel

przewodniczący

Marek Pietruszyński

wnioskodawca

J. D.

sędzia sądu odwoławczego

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu relacji osobistych z innym sędzią."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu wymiaru sprawiedliwości – bezstronności sędziowskiej, choć jej fakty są proceduralne.

Czy sędzia może orzekać, jeśli zna sędziego z niższej instancji? Sąd Najwyższy odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II KO 18/22
POSTANOWIENIE
Dnia 30 marca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Włodzimierz Wróbel
w sprawie
T. J.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 30 marca 2022 r. wniosku SSN Marka Pietruszyńskiego o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w W.  z dnia 23 września 2019 r. syg, akt VI Ka (…),
p o s t a n o w i ł:
uwzględnić wniosek i na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. wyłączyć SSN Marka Pietruszyńskiego od udziału w rozpoznaniu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w W.  z dnia Sądu Okręgowego w W.  z dnia 23 września 2019 r. syg, akt VI Ka (...).
UZASADNIENIE
Wyznaczony do rozpoznania kasacji obrońcy skazanego T. J. P. T.  od wyroku Sądu Okręgowego w W.  z dnia Sądu Okręgowego w W.  z dnia 23 września 2019 r. syg, akt VI Ka (…), sędzia Sądu Najwyższego Marek Pietruszyński wniósł w trybie art. 41 § 1 k.p.k. o wyłączenie go z tej sprawy, która otrzymała w Sądzie Najwyższym sygnaturę II KK 365/20.
Jako uzasadnienie wskazał bliskie relacje na niwie osobistej z jednym z sędziów orzekających w sprawie odwoławczej, tj. sędzią SO J. D..
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek jest zasadny.
Analiza treści art. 41 § 1 k.p.k. prowadzi do wniosku, że w istocie oświadczenie sędziego o istnieniu okoliczności mogących wpłynąć na jego bezstronność wymaganą przez prawo i uzasadniających obawę co do możliwości obiektywnego orzekania w konkretnej sprawie, obliguje nie tylko do wnikliwego rozważenia przedstawionych przesłanek tej inicjatywy, ale w wypadku potwierdzenia ich rzeczywistego występowania, powinno - co do zasady - prowadzić do uwzględnienia wniosku sędziego o wyłączenie od udziału w rozpoznawaniu sprawy, zwłaszcza gdy w odbiorze zewnętrznym może powstać wątpliwość co do istnienia kierunkowego nastawienia sędziego do stron procesowych lub uczestników postępowania.
W sprawie niniejszej niewątpliwie mamy do czynienia z taką sytuacją, gdyż jak wynika z opisu wnioskodawcy, relacje które łączą go z SSO J. D. i jej rodziną są bliskie i wykraczają poza zwykłą znajomość sąsiedzką. Wobec powyższego, dla dobra wymiaru sprawiedliwości należy uznać, iż Pan Sędzia Marek Pietruszyński w istocie nie powinien rozpoznawać kasacji we wskazanej sprawie z uwagi na potencjalne reakcje obserwatorów funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości, którzy posiadają informacje o znajomości Pana Sędziego z Sędzią J. D. i jej ropdziną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI