II KO 166/24

Sąd Najwyższy2025-01-09
SNKarneprzekazanie sprawyŚrednianajwyższy
przekazanie sprawywłaściwość miejscowabezstronność sądudobro wymiaru sprawiedliwościpokrzywdzony sędziaSąd Najwyższykodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy przekazał sprawę karną do rozpoznania innemu sądowi, uznając, że fakt pokrzywdzenia sędzi orzekającej w tym samym sądzie może budzić wątpliwości co do bezstronności.

Sąd Rejonowy w Białej Podlaskiej wystąpił z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej dotyczącej S. M. innemu sądowi, wskazując na pokrzywdzenie sędzi orzekającej w wydziale karnym tego sądu. Podkreślono, że w małej jednostce, gdzie sędziowie znają się osobiście, taka sytuacja może budzić wątpliwości co do bezstronności sądu w odbiorze społecznym. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, podkreślając znaczenie dbałości o wizerunek wymiaru sprawiedliwości i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Siedlcach.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej o przekazanie sprawy karnej dotyczącej oskarżonego S. M. innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek tym, że jedną z pokrzywdzonych w sprawie jest sędzia orzekająca w wydziale karnym tego samego sądu. Wskazano, że w niewielkiej jednostce, gdzie wszyscy sędziowie znają się osobiście, taka sytuacja może budzić wątpliwości co do bezstronności sądu w odbiorze społecznym. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, stwierdzając, że przesłanka dobra wymiaru sprawiedliwości, o której mowa w art. 37 k.p.k., obejmuje również dbałość o jego wizerunek w społecznym odbiorze. Uznano, że okoliczności przedstawione przez Sąd Rejonowy, w tym pokrzywdzenie sędziego orzekającego w tym samym wydziale i specyfika małego środowiska sędziowskiego, uzasadniają przekazanie sprawy, aby zapobiec negatywnym implikacjom i spekulacjom dotyczącym merytoryczności orzekania. W związku z tym sprawę przekazano do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Siedlcach.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, taka okoliczność uzasadnia przekazanie sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości, obejmujące dbałość o jego wizerunek w odbiorze społecznym, wymaga przekazania sprawy, gdy pokrzywdzonym jest sędzia orzekający w tym samym sądzie, zwłaszcza w małej jednostce, co może budzić wątpliwości co do bezstronności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
S. M.osoba_fizycznaoskarżony
Sędzia X. Y.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Okoliczności uzasadniające zmianę właściwości miejscowej sądu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, w tym dbałość o jego wizerunek w odbiorze społecznym i zapobieganie negatywnym implikacjom.

Pomocnicze

k.k. art. 279 § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pokrzywdzenie sędziego orzekającego w tym samym sądzie stwarza specyficzną sytuację budzącą wątpliwości co do bezstronności. W małej jednostce sądowej, gdzie sędziowie znają się osobiście, obawa o negatywny odbiór społeczny działalności orzeczniczej jest realna. Dbałość o wizerunek wymiaru sprawiedliwości wymaga zapobiegania spekulacjom o wpływie kryteriów innych niż merytoryczne na treść orzeczenia.

Godne uwagi sformułowania

dobra wymiaru sprawiedliwości, o której mowa w art. 37 k.p.k., równoznaczna jest między innymi z dbałością o jego wizerunek w odbiorze społecznym w odbiorze lokalnej społeczności będzie to sytuacja budząca wątpliwości co do bezstronności sądu nie da się wszakże wykluczyć spekulacji zakładających, że względami mającymi wpływ na treść orzeczenia byłyby kryteria inne, aniżeli merytoryczne

Skład orzekający

Igor Zgoliński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy karnej innemu sądowi ze względu na pokrzywdzenie sędziego orzekającego w tym samym sądzie i specyfikę małego środowiska sędziowskiego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pokrzywdzenia sędziego w małej jednostce sądowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważna jest percepcja bezstronności sądu i jak nawet potencjalne wątpliwości mogą prowadzić do zmiany właściwości sądu, co jest interesujące z punktu widzenia funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.

Sędzia pokrzywdzoną w sprawie karnej? Sąd Najwyższy zmienia sąd, by chronić wizerunek sprawiedliwości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II KO 166/24
POSTANOWIENIE
Dnia 9 stycznia 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Igor Zgoliński
w sprawie
S. M.
,
oskarżonego z art. 279 § 1 k.k. i in.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu,
‎
w dniu 9 stycznia 2025 r.,
‎
wniosku Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej,
‎
z dnia 14 listopada 2024 r., sygn. akt II K 941/24,
w przedmiocie przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
postanowił:
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Siedlcach.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy
w Białej Podlaskiej
wystąpił z inicjatywą przekazania sprawy S. M. innemu sądowi równorzędnemu. Wskazał, że jedną z pokrzywdzonych w sprawie jest sędzia X. Y., orzekająca w wydziale karnym, co stwarza specyficzną sytuację, w której Sąd Rejonowy w Białej Podlaskiej miałby orzekać o zasadności zarzutu popełnienia przestępstwa na szkodę jednego z sędziów tego sądu. Nadmieniono również, iż sąd ten stanowi niedużą jednostkę, w której wszyscy sędziowie znają się osobiście. Te okoliczności mają relewantne znaczenie dla wystąpienia przesłanki określonej w art. 37 k.p.k., uzasadniającej zmianę właściwości miejscowej sądu z uwagi na fakt, że w odbiorze lokalnej społeczności będzie to sytuacja budząca wątpliwości co do bezstronności sądu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Inicjatywa Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej okazała się zasadna. Przesłanka dobra wymiaru sprawiedliwości, o której mowa w art. 37 k.p.k., równoznaczna jest między innymi z dbałością o jego wizerunek w odbiorze społecznym. Jeżeli zachodzą w sprawie okoliczności, które czynią realną obawę
‎
o negatywny odbiór działalności orzeczniczej sądu właściwego miejscowo, przekazanie sprawy w trybie powyższego przepisu okazuje się niezbędnym instrumentem mającym tego rodzaju implikacjom zapobiegać. Okoliczności przedstawione przez sąd właściwy miejscowo uzasadniały zastosowanie instytucji określonej w art. 37 k.p.k. Wystąpiła bowiem podstawa do uznania, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu mogłoby skutkować negatywnymi implikacjami w odbiorze społecznym. Fakt, że jedną z pokrzywdzonych jest sędzia orzekająca w wydziale karnym, przy uwzględnieniu uwarunkowań takich, jak niewielkie lokalne środowisko czy relatywnie mała od strony personalnej obsada sądu, z pewnością może być postrzegane jako swoiste zagrożenie dla działalności orzeczniczej sądu właściwego miejscowo, a w ujęciu szerszym także wizerunku wymiaru sprawiedliwości. W tego typu uwarunkowaniach nie da się wszakże wykluczyć spekulacji zakładających, że względami mającymi wpływ na treść orzeczenia byłyby kryteria inne, aniżeli merytoryczne. W konsekwencji zasadne stało się skorzystanie z instytucji określonej w art. 37 k.p.k., sprowadzającej się do zmiany właściwości miejscowej sądu. Sprawę należało zatem przekazać do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, to jest Sądowi Rejonowemu w Siedlcach, w którym tego rodzaju okoliczności nie będą występować.
ł.n
r.g.
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI