II KO 16/14

Sąd Najwyższy2014-04-17
SNKarneodpowiedzialność karnaŚrednianajwyższy
przekazanie sprawyart. 37 kpkdobro wymiaru sprawiedliwościobiektywizmbezstronnośćsędziaprokuratorSąd NajwyższySąd Rejonowy

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy karnej prokuratora innemu sądowi, uznając brak podstaw do kwestionowania obiektywizmu sędziów.

Sąd Rejonowy w W. wnioskował o przekazanie sprawy karnej przeciwko prokuratorowi K. P. innemu sądowi, argumentując, że jego stałe kontakty zawodowe z sędziami tego sądu mogą podważać obiektywizm. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, podkreślając wyjątkowy charakter art. 37 k.p.k. i brak realnych podstaw do twierdzenia, że sędziowie nie mogą rozpoznać sprawy bezstronnie.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w W. o przekazanie sprawy karnej przeciwko prokuratorowi K. P. innemu równorzędnemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek tym, że oskarżony, będąc prokuratorem, utrzymywał stałe kontakty zawodowe z sędziami wydziałów karnych tego sądu, co w opinii publicznej mogłoby być postrzegane jako okoliczność nie sprzyjająca obiektywnemu rozstrzygnięciu. Sąd Najwyższy uznał jednak, że instytucja przekazania sprawy jest wyjątkowa i może nastąpić tylko w sytuacji, gdy istnieją realne podstawy do kwestionowania obiektywizmu. Sąd Najwyższy stwierdził, że sama znajomość zawodowa sędziów i prokuratorów nie jest wystarczającą przesłanką do przekazania sprawy. Podkreślono, że brak jest uzasadnionych podstaw do twierdzenia, że sędziowie Sądu Rejonowego w W. nie mogą rozpoznać sprawy bezstronnie, a podzielenie takiego przekonania podważałoby zaufanie do niezależności sądów. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił uwzględnienia wniosku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sama znajomość zawodowa sędziów i prokuratorów nie jest wystarczającą przesłanką do przekazania sprawy, jeśli brak jest realnych podstaw do kwestionowania obiektywizmu.

Uzasadnienie

Instytucja przekazania sprawy jest wyjątkowa i wymaga wykazania realnych okoliczności mogących wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Sama znajomość zawodowa nie jest wystarczająca, a jej bezkrytyczne przyjmowanie mogłoby podważać zaufanie do sądów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strony

NazwaTypRola
K. P.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja wyjątkowa, wymaga zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, iż pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Przekazanie może nastąpić tylko wtedy, gdy w sposób realny występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy.

Pomocnicze

k.k. art. 231 § § 2

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak realnych podstaw do kwestionowania obiektywizmu sędziów Sądu Rejonowego w W. Sama znajomość zawodowa sędziów i prokuratorów nie jest wystarczającą przesłanką do przekazania sprawy. Wykładnia art. 37 k.p.k. powinna być ścisła, a nie rozszerzająca.

Odrzucone argumenty

Stałe kontakty zawodowe prokuratora z sędziami mogą podważać obiektywizm i dobro wymiaru sprawiedliwości.

Godne uwagi sformułowania

instytucja określona w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, iż pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości podważałoby zaufanie do niezależności sądów i niezawisłości sędziów, co byłoby z oczywistą szkodą dla dobra wymiaru sprawiedliwości

Skład orzekający

Włodzimierz Wróbel

przewodniczący

Michał Laskowski

członek

Andrzej Stępka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przekazania sprawy karnej innemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k. w sytuacji, gdy zarzuty dotyczą jedynie kontaktów zawodowych, a nie braku obiektywizmu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia obiektywizmu i postrzegania wymiaru sprawiedliwości, szczególnie gdy oskarżonym jest prokurator. Pokazuje, jak sądy podchodzą do potencjalnych konfliktów interesów.

Czy znajomość z sędzią dyskwalifikuje prokuratora w sądzie?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II KO 16/14
POSTANOWIENIE
Dnia 17 kwietnia 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący)
‎
SSN Michał Laskowski
‎
SSN Andrzej Stępka (sprawozdawca)
w sprawie
K. P. (P.)
‎
oskarżonego o przestępstwa z art. 231 § 2 kk i inne,
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 17 kwietnia 2014 r.,
‎
wniosku Sądu Rejonowego w W. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi w trybie art. 37 kpk ( sygn. akt IV K
[…]
)
‎
na podstawie art. 37 kpk
a contrario
p o s t a n o w i ł
nie uwzględnić wniosku
UZASADNIENIE
Do Sądu Rejonowego w W. jako właściwego miejscowo, wpłynął akt oskarżenia przeciwko K. P. oskarżonemu o popełnienie przestępstw z art. 231 § 2 k.k. i innych.
Postanowieniem z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt IV K
[…]
, Sąd ten wystąpił w trybie art. 37 k.p.k. do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie niniejszej sprawy innemu sądowi równorzędnemu  z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Na uzasadnienie podniesiono, iż oskarżony K. P. jest prokuratorem Prokuratury Rejonowej w W.. Z tego tytułu utrzymywał stałe kontakty zawodowe z sędziami wydziałów karnych Sądu Rejonowego W., do których wpływały sprawy zakończone aktami oskarżenia, w postępowaniach przygotowawczych prowadzonych przez oskarżonego. W przekonaniu Sądu występującego z wnioskiem, rozpoznanie sprawy karnej dotyczącej oskarżonego, przez któregokolwiek sędziego tego Sądu, byłoby w opinii publicznej postrzegane jako okoliczność, która nie sprzyja obiektywnemu i bezstronnemu rozstrzygnięciu. A zatem wskazana okoliczność przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Rozpoznając przedmiotowy wniosek Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek Sądu Rejonowego w W. nie jest zasadny i nie zasługuje na uwzględnienie.
Należy podkreślić, że instytucja określona w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, zaś odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, iż pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Przekazanie sprawy w omawianym trybie może nastąpić tylko wtedy, gdy w sposób realny występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. Za takie okoliczności należy uznać sytuacje, które mogłyby wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać nawet mylne przekonanie, podjęte jednak w oparciu o racjonalne przesłanki, że w sądzie właściwym miejscowo nie ma wystarczających warunków do rozpoznania sprawy w sposób w pełni obiektywny
(por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 listopada 2008 r., IV KO 130/08, OSNKW – R 2008, poz. 2280, z dnia 29 sierpnia 2012 r., V KO 48/12, Lex Nr 1220979).
Należy stwierdzić, że tego rodzaju sytuacja nie zaistniała w niniejszej sprawie, zaś okoliczności faktyczne wskazane przez wnioskujący Sąd nie przemawiają za jej przekazaniem do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sąd właściwy miejscowo i rzeczowo do rozpoznania tej sprawy podkreślił we wniosku stałość i wielokrotność kontaktów zawodowych prokuratora
P. z sędziami orzekającymi w tym Sądzie, zwłaszcza w wydziałach karnych. Podkreślić więc wypada, iż co do zasady znajomość zawodowa sędziów i prokuratorów wykonujących swe obowiązki na tym samym obszarze, nie przemawia automatycznie za uznaniem, że dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k. innemu sądowi równorzędnemu.
Brak jest uzasadnionych podstaw do twierdzenia, że sędziowie Sądu Rejonowego w W. nie mogą rozpoznać kwestii odpowiedzialności karnej, bądź jej braku, odnośnie do oskarżonego P., bezstronnie i w sposób w pełni obiektywny.
Podzielenie takiego przekonania prowadziłoby do przeciwnego od zamierzonego skutku, a mianowicie podważałoby zaufanie do niezależności sądów i niezawisłości sędziów, co byłoby z oczywistą szkodą dla dobra wymiaru sprawiedliwości.
Nie można bezkrytycznie przyjmować, że pomiędzy wszystkimi sędziami w/w Sądu Rejonowego a oskarżonym, z racji pełnionej przez niego wcześniej funkcji prokuratora, istnieją na tyle silne więzi towarzyskie, przekraczające zwykłe kontakty służbowe, że nie jest możliwe obiektywne rozpoznanie sprawy.
Mając na uwadze powyższe okoliczności i kierując się zakazem rozszerzającej wykładni art. 37 k.p.k., Sąd Najwyższy odmówił uwzględnienia wniosku o przekazanie sprawy innemu równorzędnemu sądowi.
aw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI