II KO 141/23

Sąd Najwyższy2023-11-16
SNKarneinneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższysąd rejonowybezstronność sąduprezydent miastakonflikt interesówdobro wymiaru sprawiedliwościart. 37 k.p.k.

Sąd Najwyższy przekazał sprawę karną przeciwko Prezydentowi Miasta Z. do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kielcach ze względu na potencjalne wątpliwości co do bezstronności sądu miejscowego.

Sąd Rejonowy w Z. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej przeciwko Prezydentowi Miasta Z. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Powodem były medialne doniesienia o konflikcie oskarżonego z radnym oraz fakt, że Prezydent Miasta uczestniczył w wydarzeniach z udziałem sędziów orzekających w miejscowym sądzie, co mogło budzić wątpliwości co do bezstronności. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, wskazując na potrzebę zapewnienia obiektywnego rozpoznania sprawy i wyeliminowania potencjalnych podejrzeń o wpływ władz lokalnych.

Przed Sądem Rejonowym w Z. toczyła się sprawa karna przeciwko X.Y., Prezydentowi Miasta Z., oskarżonemu o przestępstwa z art. 233 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. i art. 235 k.k. Sąd Rejonowy wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości. Jako powody wskazał medialne zainteresowanie sprawą, konflikt oskarżonego z lokalnym radnym oraz fakt, że Prezydent Miasta brał udział w konferencjach z udziałem sędziów orzekających w miejscowym sądzie. Te okoliczności mogły budzić w społecznym odbiorze wątpliwości co do bezstronności sądu. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, uznał go za zasadny. Podkreślił, że przekazanie sprawy jest dopuszczalne w wyjątkowych sytuacjach, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, a okoliczności mogą wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać pozory braku obiektywizmu. Sąd Rejonowy wykazał istnienie takich przesłanek. Sąd Najwyższy zdecydował o przekazaniu sprawy do Sądu Rejonowego w Kielcach, kierując się kryterium terytorialnym (bliska odległość, inna apelacja), co miało zapobiec wszelkim podejrzeniom o wpływ władz politycznych na orzeczenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sądu miejscowego lub wpływać na swobodę orzekania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że orzekanie w sprawie Prezydenta Miasta, zwłaszcza w kontekście medialnym i potencjalnych konfliktów, może nasuwać w zewnętrznym odbiorze wątpliwości co do bezstronności miejscowego sądu. Przekazanie sprawy zapobiega takim wątpliwościom i służy dobru wymiaru sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
X.Y.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu może nastąpić tylko wyjątkowo, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości. Okoliczności takie jak te wskazane przez Sąd Rejonowy (funkcja oskarżonego, medialne zainteresowanie, potencjalne konflikty) mogą uzasadniać takie przekazanie.

Pomocnicze

k.k. art. 233 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 12 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 235

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okoliczności sprawy (funkcja oskarżonego, medialne zainteresowanie, potencjalne konflikty) mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sądu miejscowego. Przekazanie sprawy jest konieczne dla dobra wymiaru sprawiedliwości i zapewnienia obiektywnego rozpoznania. Wybór Sądu Rejonowego w Kielcach uzasadniony jest kryterium terytorialnym (bliskość, inna apelacja) dla wyeliminowania podejrzeń o wpływ władz politycznych.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości swoboda orzekania przekonanie (choćby mylne) o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób w pełni obiektywny w zewnętrznym odbiorze uzasadnione wątpliwości co do bezstronności składu orzekającego zapobiec powstaniu tego typu wątpliwości ekonomika procesowa wyeliminować wszelkie podejrzenia na temat ewentualnego wpływu władz politycznych na treść orzeczenia

Skład orzekający

Eugeniusz Wildowicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o przekazanie sprawy ze względu na funkcję oskarżonego (np. organu władzy publicznej) i potencjalne wątpliwości co do bezstronności sądu miejscowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy oskarżonym jest Prezydent Miasta i występują medialne doniesienia oraz potencjalne konflikty z lokalnymi radnymi, a także relacje z sędziami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy potencjalnego konfliktu interesów i wątpliwości co do bezstronności sądu w kontekście funkcji publicznej oskarżonego, co jest zawsze interesujące z punktu widzenia praworządności i zaufania do wymiaru sprawiedliwości.

Prezydent Miasta przed sądem – czy miejscowy sąd może być bezstronny?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II KO 141/23
POSTANOWIENIE
Dnia 16 listopada 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Eugeniusz Wildowicz
w sprawie
X.Y.
oskarżonego z art. 233 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. i art. 235 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 16 listopada 2023 r.,
wniosku Sądu Rejonowego w Z.,
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kielcach.
UZASADNIENIE
Przed Sądem Rejonowym w Z. zawisła sprawa X.Y., oskarżonego o przestępstwa
z art. 233
§
1 k.k. w zw. z art. 12
§
1 k.k. i art. 235 k.k.
, zarejestrowana pod sygnaturą II K 808/23.
Sąd Rejonowy w Z., postanowieniem z dnia 26 października 2023 r., zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdyż oskarżonym w sprawie jest Prezydent Miasta Z., a stawiane mu zarzuty są powiązane z medialnie upublicznionym konfliktem pomiędzy nim i jednym z lokalnych radnych, zaś sama sprawa budzi duże zainteresowanie wśród mieszkańców miasta. Jako Prezydent Z., X.Y. uczestniczył w wydarzeniach i konferencjach z udziałem sędziów orzekających w miejscowym Sądzie. Okoliczność ta może budzić, zdaniem Sądu występującego z inicjatywą, w społecznym odbiorze uzasadnione wątpliwości co do bezstronności składu orzekającego w postępowaniu w sprawie II K 808/23, prowadzonym przeciwko włodarzowi miasta, będącego siedzibą Sądu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek jest zasadny.
Przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. może nastąpić tylko wyjątkowo, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości. Do okoliczności przemawiających za przekazaniem sprawy należą między innymi sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie (choćby mylne) o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób w pełni obiektywny przez sąd miejscowo właściwy. Obowiązek wykazania, że w konkretnej sprawie zachodzą takie przesłanki spoczywa na sądzie występującym z inicjatywą w trybie art. 37 k.p.k.
Sąd Rejonowy w Z. temu obowiązkowi sprostał, bowiem odwołując się do okoliczności sprawy wykazał, że ważne względy przemawiają za przekazaniem jej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Orzekanie w sprawie, w której oskarżonym jest przedstawiciel władz lokalnych, a tym bardziej Prezydent Miasta, może nasuwać w zewnętrznym odbiorze wątpliwości co do bezstronności miejscowego sądu. Przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu powinno zapobiec powstaniu tego typu wątpliwości.
O wyborze sądu przekazania zadecydowało kryterium terytorialne. Sąd Rejonowy w Kielcach znajduje się bowiem w stosunkowo niedalekiej odległości od sądu miejscowo właściwego, co ma znaczenie z punktu widzenia ekonomiki procesowej, a jednocześnie leży w granicach innej apelacji niż Sąd właściwy miejscowo, co pozwoli wyeliminować wszelkie podejrzenia na temat ewentualnego wpływu władz politycznych na treść orzeczenia w niniejszej sprawie.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
[ms]
A.K-G

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI