II KO 140/23

Sąd Najwyższy2023-11-29
SNKarneśrodki zapobiegawczeŚrednianajwyższy
sąd najwyższysąd okręgowysąd apelacyjnywłaściwość sąduzażalenieśrodek zapobiegawczyporęczenie majątkowekodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy rozstrzygnął spór o właściwość, wskazując Sąd Okręgowy w Siedlcach jako właściwy do rozpoznania zażalenia na postanowienie o nieuwzględnieniu wniosku o zmianę środka zapobiegawczego.

Sprawa dotyczyła sporu o właściwość między Sądem Okręgowym w Siedlcach a Sądem Apelacyjnym w Lublinie w przedmiocie rozpoznania zażalenia obrońcy na postanowienie o odmowie zmiany środka zapobiegawczego. Sąd Apelacyjny dwukrotnie stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu. Sąd Okręgowy zwrócił się do Sądu Najwyższego o rozstrzygnięcie sporu. Sąd Najwyższy, opierając się na art. 254 § 3 k.p.k., wskazał Sąd Okręgowy w Siedlcach jako właściwy do rozpoznania zażalenia.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał wniosek Sądu Okręgowego w Siedlcach dotyczący rozstrzygnięcia sporu o właściwość w sprawie rozpoznania zażalenia obrońcy na postanowienie o nieuwzględnieniu wniosku o zmianę środka zapobiegawczego. Obrońca oskarżonego J. M. złożył wniosek o zmianę środka zapobiegawczego (zmniejszenie kwoty poręczenia majątkowego) do Sądu Apelacyjnego w Lublinie, który stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Siedlcach. Sąd Okręgowy nie uwzględnił wniosku, a obrońca wniósł zażalenie. Akta trafiły ponownie do Sądu Apelacyjnego, który ponownie stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał zażalenie do Sądu Okręgowego. W tej sytuacji Sąd Okręgowy zwrócił się do Sądu Najwyższego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Sąd Najwyższy uznał, że zgodnie z art. 254 § 3 k.p.k., zażalenie na postanowienie sądu rozpoznaje ten sam sąd w składzie trzech sędziów. Skoro sprawę w pierwszej instancji rozpoznał Sąd Okręgowy w Siedlcach, to on jest właściwy do rozpoznania zażalenia. Sąd Najwyższy wskazał Sąd Okręgowy w Siedlcach jako właściwy do rozpoznania zażalenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Sąd Okręgowy w Siedlcach jest właściwy do rozpoznania zażalenia.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 254 § 3 k.p.k., zażalenie na postanowienie sądu rozpoznaje ten sam sąd w składzie trzech sędziów. Skoro sprawę w pierwszej instancji rozpoznał Sąd Okręgowy w Siedlcach, to on jest właściwy do rozpoznania zażalenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

rozstrzygnięcie sporu o właściwość

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy w Siedlcach

Strony

NazwaTypRola
J. M.osoba_fizycznaoskarżony
obrońca J. M.inneobrońca
Sąd Okręgowy w Siedlcachinstytucjasąd niższej instancji
Sąd Apelacyjny w Lublinieinstytucjasąd niższej instancji

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 38 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 254 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Zażalenie na postanowienie sądu rozpoznaje ten sam sąd w składzie trzech sędziów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zgodność z literalnym brzmieniem art. 254 § 3 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

Zaistniałe w sprawie okoliczności procesowe nakazują uznać, że aktualnie sądem właściwym do rozpoznania zażalenia obrońcy [...] jest Sąd Okręgowy w Siedlcach. Właściwość do rozpoznania zażalenia wynika natomiast wprost z literalnego brzmienia art. 254 § 3 k.p.k. i brak jest podstaw do poszukiwania innych rozwiązań za pomocą odmiennych metod wykładniczych. Przepis ten jednoznacznie stanowi, iż zażalenie na postanowienie sądu rozpoznaje ten sam sąd w składzie trzech sędziów.

Skład orzekający

Adam Roch

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 254 § 3 k.p.k. dotyczącego właściwości sądu do rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporu o właściwość między sądem okręgowym a apelacyjnym w kontekście środka zapobiegawczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnej - sporu o właściwość sądu, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kto rozpozna zażalenie? Sąd Najwyższy rozstrzyga spór o właściwość.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II KO 140/23
POSTANOWIENIE
Dnia 29 listopada 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Adam Roch
w sprawie J. M., oskarżonego o przestępstwo z art. 258 § 3 k.k. i inne
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 29 listopada 2023 r.
wystąpienia Sądu Okręgowego w Siedlcach w przedmiocie rozstrzygnięcia sporu
‎
o właściwość, przedstawionego postanowieniem z dnia 13 października 2023 r., sygn. akt II K 73/19, II Zaż 67/23
na postawie art. 38 § 1 k.p.k.
postanowił:
rozstrzygnąć spór między Sądem Okręgowym w Siedlcach, a Sądem Apelacyjnym w Lublinie, co do właściwości w sprawie rozpoznania zażalenia obrońcy na postanowienie Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 8 sierpnia 2023 r., sygn. akt II K 73/19, o nieuwzględnieniu wniosku obrońcy oskarżonego o zmianę środka zapobiegawczego w postaci poręczenia majątkowego – w ten sposób, że jako właściwy do rozpoznania zażalenia wskazać Sąd Okręgowy w Siedlcach.
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 1 czerwca 2023 roku obrońca oskarżonego J. M. wystąpił do Sądu Apelacyjnego w Lublinie z wnioskiem o zmianę środka zapobiegawczego, zastosowanego postanowieniem Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 22 kwietnia 2015 roku w związku z wydanym względem tego oskarżonego listem żelaznym, poprzez zmniejszenie kwoty poręczenia majątkowego (k. 6981 akt sprawy). Postanowieniem z dnia 26 lipca 2023 roku sygn. II Aka 81/23, Sąd Apelacyjny w Lublinie, w którym zawisło postępowanie odwoławcze, stwierdził swoją niewłaściwość rzeczową i sprawę przekazał celem rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Siedlcach (k. 7016 akt sprawy).
Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2023 roku, sygn. akt II K 73/19, Sąd Okręgowy w Siedlcach nie uwzględnił wniosku obrońcy oskarżonego o zmianę środka zapobiegawczego w postaci poręczenia majątkowego
(k. 7015 akt sprawy)
. Zażalenie na powyższą decyzję wniósł obrońca, podnosząc m. in. zarzut rozpoznania sprawy przez sąd niższego rzędu, a akta sprawy przekazane zostały do Sądu Apelacyjnego w Lublinie (k. 7060 akt sprawy). Postanowieniem z dnia 27 września 2023 roku, sygn. akt II AKz 693/23, Sąd Apelacyjny w Lublinie stwierdził swą niewłaściwość i przekazał zażalenie do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Siedlcach (k. 7086 akt sprawy).
Postanowieniem z dnia 13 października 2023 roku, sygn. akt II K 73/19, II Zaż 67/23, Sąd Okręgowy w Siedlcach zwrócił się do Sądu Najwyższego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego w przedmiocie ustalenia właściwości sądu funkcjonalnie właściwego do rozpoznania zażalenia obrońcy (k. 7094).
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Zaistniałe w sprawie okoliczności procesowe nakazują uznać, że aktualnie sądem właściwym do rozpoznania zażalenia obrońcy na postanowienie Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 8 sierpnia 2023 r., sygn. akt II K 73/19, o nieuwzględnieniu wniosku obrońcy oskarżonego o zmianę środka zapobiegawczego w postaci poręczenia majątkowego jest Sąd Okręgowy w Siedlcach. Przedstawiona przez sąd wnioskujący argumentacja, stanowiąca podstawę wszczęcia sporu, jest całkowicie irrelewantna odnośnie do kwestii rozpoznania zażalenia obrońcy. W istocie bowiem koncentruje sią ona na zasadności rozpoznania przez sąd okręgowy przedmiotowej sprawy w incydentalnym postępowaniu pierwszoinstancyjnym, w oparciu o postanowienie Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 26 lipca 2023 roku, czego jednak Sąd Najwyższy w aktualnym stanie sprawy badać nie może. Właściwość do rozpoznania zażalenia wynika natomiast wprost z literalnego brzmienia art. 254
§ 3 k.p.k. i brak jest podstaw do poszukiwania innych rozwiązań za pomocą odmiennych metod wykładniczych. Przepis ten jednoznacznie stanowi, iż zażalenie na postanowienie sądu rozpoznaje
ten sam sąd
w składzie trzech sędziów. Skoro zatem sprawę rozpoznał w pierwszej instancji Sąd Okręgowy w Siedlcach, nie wszczynając wówczas sporu o właściwość z Sądem Apelacyjnym w Lublinie, to z mocy przywołanego przepisu to ten sąd właśnie, w składzie trzech sędziów, winien rozpoznać także zażalenie.
Rysujący się zaś na kanwie postanowienia Sądu Okręgowego w Siedlcach
‎
z dnia 13 października 2023 roku i części końcowej uzasadnienia postanowienia Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 27 września 2023 roku pogląd o braku właściwości Sądu Okręgowego w Siedlcach do rozpoznawania wniosku obrońcy w tej sprawie w I instancji, będzie mógł być przedmiotem ewentualnych dalszych rozważań i rozstrzygnięć sądowych jedynie w przypadku uchylenia postanowienia z dnia 8 sierpnia 2023 roku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
(M.R.)
[ał]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI